Przedmiotem patentu nr 26 701 jest spo¬ sób wytwarzania zwiazków organicznych przez zobojetnianie kwasu odpadkowego, pochodzacego z rafinowania weglowodo¬ rów kwasem siarkowym, suchymi srodka¬ mi zobojetniajacymi, w roztworze ciek¬ lych zwiazków organicznych, uzyskanych tym lub innym sposobem z kwasnych od¬ padków porafinacyjnych. Zobojetnianie przeprowadza sie w bezwodnej cieklej fa¬ zie olejowej w temperaturach powyzej 50° C, suchymi srodkami zobojetniajacymi w ilosci odpowiadajacej tylko zawartosci skladników kwasnych w kwasnych odpad¬ kach porafinacyjnych, po czym po oddzie¬ leniu lub bez uprzedniego oddzielenia szlamu nieorganicznego zobojetniony roz¬ twór poddaje sie destylacji pod cisnie¬ niem zwyklym lub zmniejszonym.Wedlug wyzej cytowanego patentu mozna równiez uzyc do ponownego roz¬ puszczenia swiezej porcji kwasnych od¬ padków jednej z frakcji lub czesci calego destylatu z destylacji tak zobojetnionych odpadków porafinacyjnych.Przedmiotem wynalazku niniejszegojest ulepszenie i uproszczenie powyzszego sposobu przeróbki, albowiem skraca on wydatnie czas zobojetniania, pozwala na stosowanie dowolnej mieszaniny weglo¬ wodorów, byleby byly bogate w zwiazki aromatyczne i nienasycone. Dalej uzysku¬ je sie tym sposobem produkt dajacy sie latwo filtrowac na zwyklych prasach i w ten sposób bezposrednio uzyskuje sie gotowe juz, wolne od popiolu cenne zwiaz¬ ki organiczne, które tylko w wyjatkowych przypadkach (chcac miec jasne produkty) trzeba jeszcze poddawac ponownej desty¬ lacji.Sposób wedlug wynalazku polega na tym, ze kwasne odpadki porafinacyjne, otrzymywane podczas rafinowania kwa¬ sem siarkowym produktów oleju mineral¬ nego, rozpuszcza sie w cieklych zwiaz¬ kach organicznych, otrzymanych w dowol¬ ny sposób z zobojetnionych odpadków po¬ rafinacyjnych, albo w innych olejach boga¬ tych w zwiazki nienasycone i aromatycz¬ ne, jak benzen, toluen, niedogon z desty¬ lacji pod wysokim cisnieniem produktów krakowania, destylaty z mazi z wegla ka¬ miennego itd., i bez dostepu wody zada¬ je sie je suchymi srodkami zobojetniajacy¬ mi, uzytymi w ilosci dostatecznej do zobo¬ jetnienia wszystkiego kwasu, po czym wy^ konywa sie proces zobojetniania w za¬ mknietym naczyniu pod cisnieniem do 20 atm. Cisnienie to podtrzymuje sie w ciagu kilku godzin, az do zakonczenia reakcji, ewentualnie przez ponowne doprowadza¬ nie ciepla; nastepnie organiczny produkt reakcji, po uprzednim oddzieleniu skladni¬ ków nieorganicznych lub bez tego zabie¬ gu, poddaje sie destylacji pod cisnieniem zwyklym lub zmniejszonym, przy czym zo¬ bojetniony produkt oddestylowuje sie, az do otrzymania trudnotopliwej pozosta¬ losci, z której przez lugowanie benzyna lub innymi odpowiednimi rozpuszczalnika¬ mi mozna jeszcze wydobyc reszte cennych zwiazków organicznych. Oddzielanie pro¬ duktu zobojetniania od skladników nieor¬ ganicznych uskutecznia sie przez saczenie.Przyklad I. Do lezacego autoklawu o pojemnosci 6000 1, zaopatrzonego na dnie w mieszadlo z blachy kwasoodpornej i dajacego sie równomiernie ogrzewac, pompuje sie 1000 kg oleju, stanowiacego niedcgon z destylacji pod wysokim cisnie¬ niem benzyny krakowej, wytwarzanej me¬ toda Cross'a, i bogatego w zwiazki niena¬ sycone i aromatyczne; olej ten ogrzewa sie do temperatury okolo 100° C i w tej temperaturze przy równoczesnym miesza¬ niu dodaje sie kawalkami lub w stanie sto¬ pionym 3000 kg kwasnych odpadków po¬ rafinacyjnych o przecietnej liczbie zmydle- nia 400. Gdy calosc utworzy jednorodna rzadka ciecz o temperaturze okolo 80° C, odstawia sie na chwile mieszadlo i laduje 600 kg dobrze zmielonego suchego wapna, szybko zamyka pokrywe, po czym z po¬ wrotem uruchamia sie mieszadlo. W auto¬ klawie rozpoczyna sie reakcja egzoter¬ miczna, która samorzutnie zagrzewa za¬ wartosc do temperatury okolo 130° C z wytworzeniem cisnienia 3 — 5 atmosfer.Reakcje te prowadzi sie 2 — 3 godziny i utrzymuje sie cisnienie w wyzej poda¬ nych granicach, zagrzewajac slabym og¬ niem w miare potrzeby. Po 3-eh godzi¬ nach, przy ciaglym mieszaniu, pozwala sie zawartosci ostygnac do okolo 100° C, wy¬ puszcza pare i zdejmuje pokrywe. Przy otwartej pokrywie ogrzewa sie zawartosc z powrotem do temperatury okolo 130° C w celu wypedzenia resztek gazów i wilgo¬ ci, zamyka z powrotem pokrywe i laczy z urzadzeniem do destylacji prózniowej, dajacym próznie o okolo 50 mm slupa Hg.Odbiera sie przy tym dwie frakcje.Pierwsza frakcje odbiera sie do tempera¬ tury w kotle okolo 280° C. Podobna czesc pierwszej frakcji (1000 kg) uzywa sie w ra¬ zie potrzeby z powrotem jako rozpuszczal¬ nika do przeróbki swiezej porcji kwasnych odpadków, reszta stanowi juz produkcje — 2 —z samych kwasnych odpadków i idzie do magazynowania. Druga frakcje, bedaca gestym czerwono-zywicznym olejem o cie¬ zarze wlasciwym 1,02 w temperaturze 15° C i majacym wybitnie nienasycony charakter o liczbie jodowej okolo 100, od¬ biera sie do temperatury w kotle okolo 360° C. Wydajnosc obydwóch frakcji wy¬ nosi 40 — 50% w stosunku do wagi uzy¬ tych odpadków kwasnych.Po ukonczeniu destylacji, gdy tempe¬ ratura w kotle wynosi okolo 350° C, spusz¬ cza sie ciekla pozostalosc z kotla. Ponie¬ waz pozostalosc ta zawiera jeszcze znacz¬ na ilosc najbardziej cennych zywicznych czesci organicznych, rozdratoia sie ja i lu¬ guje benzyna. Uzyskuje sie w ten sposób ponadto stala, ciemnoczerwona mase zy¬ wicowala z wydajnoscia okolo 15% w sto¬ sunku do wagi uzytych kwasnych odpad¬ ków porafinacyjnych.Przyklad II. Do autoklawu o pojem¬ nosci 6000 litrów, zaopatrzonego w pozio¬ me mieszadlo, wykonanego z blachy kwa- soodpornej i dajacego sie równomiernie ogrzewac, pompuje sie 1000 kg mieszaniny toluolu i ciezkiej benzyny zmieszanych w stosunku 1 : 3. Mieszanine te zagrzewa sie do temperatury okolo 80° C, po czym przy równoczesnym mieszaniu dodaje sie kawalkami lub w stanie stopionym 3000 kg kwasnych odpadków o liczbie zmydle- nia 250, pochodzacych z rafinowania we¬ glowodorów kwasem siarkowym. Gdy ca¬ losc utworzy jednorodna rzadka ciecz o temperaturze okolo 70° C, wylacza sie naped mieszadla i laduje 375 kg mielonego suchego wapna, szybko zamyka autoklaw, po czym z powrotem uruchamia miesza¬ dlo.W autoklawie rozpoczyna sie reakcja egzotermiczna, która samorzutnie zagrze¬ wa zawartosc do temperatury okolo 140°C z wytworzeniem cisnienia 4 — 10 atmo¬ sfer. Reakcje te prowadzi sie 2 — 3 godzin i ewentualnie slabym ogniem utrzymuje sie cisnienie w wyzej podanych granicach. Po 3-eh godzinach, przy ciaglym mieszaniu, dolacza sie urzadzenie do urzadzenia do destylacji prózniowej. Najpierw destyluje sie bez prózni w celu odpedzenia uzytej mieszaniny rozpuszczalników, które od¬ biera sie do osobnego zbiornika. Gdy ca¬ losc tego pierwszego destylatu osiagnie wage 1000 kg, przelacza sie destylat na drugi odbieralnik i zmniejsza stopniowo cisnienie. Teraz zaczynaja z kolei destylo¬ wac zwiazki organiczne, pochodzace z sa¬ mych odpadków kwasnych. Zwiazki te od¬ biera sie, zaleznie od potrzeby w jednej lub kilku frakcjach, konczy destylacje prózniowa najlepiej w temperaturze (mie¬ rzonej w kotle) okolo 360° C i bezposred¬ nio potem spuszcza ciekla pozostalosc.Pozostalosc ta idzie do dalszej przeróbki jak w przykladzie 1. Sumaryczna wydaj¬ nosc zwiazków organicznych, liczac na uzyte odpadki kwasne, wynosi od 50 do 60%.Przyklad III. Do autoklawu o pojem¬ nosci okolo 6 000 litrów, zaopatrzonego w mieszadlo i wykonanego z blachy kwaso- odpornej, pompuje sie 1 500 kg cieklych zwiazków organicznych, uzyskanych tym lub innym sposobem z kwasnych odpad¬ ków porafinacyjnych, calosc zagrzewa sie do temperatury okolo 100° Ci w tej tem¬ peraturze przy równoczesnym mieszaniu dodaje kawalkami lub w stanie stopionym 3 000 kg kwasnych odpadków porafinacyj¬ nych O' przecietnej liczbie zmydlenia 400.Gdy calosc utworzy jednorodna rzadka ciecz o temperaturze okolo 80° C, odlacza sie na chwile naped mieszadla i laduje 450 kg mielonego suchego tlenku magne¬ zu, szybko zamyka pokrywe, po czym z powrotem puszcza sie mieszadlo. W au¬ toklawie zaczyna sie reakcja egzotermicz¬ na, która samorzutnie zagrzewa zawartosc do temperatury okolo 130° C z wytworze¬ niem cisnienia 3 — 5 atmosfer. Reakcje te prowadzi sie 2 — 3 godzin i ewentual- — 3 -nie utrzymuje slabym ogniem cisnienie w wyzej podanych granicach.Goracy produkt tloczy sie pod wla¬ snym cisnieniem wzglednie po obnizeniu go z dodatkiem sprezonego powietrza przez prase filtracyjna, w której nastepu¬ je odfiltrowanie nieorganicznych skladni¬ ków powstalych podczas zobojetniania (przewaznie CaSOi), jako filtrat zas otrzymuje sie okolo 3 500 kg ciemnego ge¬ stego oleju zywicznego. Z otrzymanego filtratu wraca 1 500 kg z powrotem do procesu, pozostaje zas 2 000 kg, które sta¬ nowia okolo 66%-owa wydajnosc w sto¬ sunku do uzytych odpadków kwasnych.Olej ten ma charakter wysoce nienasy¬ cony (zupelna rozpuszczalnosc w Z/2SO4, liczba jodowa 100) i juz w tym stanie mo¬ ze miec zastosowanie do róznorodnych celów technicznych. Chcac miec produkt jasny mozna go poddac ponownej desty¬ lacji, najlepiej z zastosowaniem prózni. PL