Przedmiotem niniejszego wynalazku jest konstrukcja maszyny, pracujacej z dziurkarka i nitarka (tlocznikami nituja¬ cymi) w jednym miejscu pracy bez potrze¬ by przesuwania materialu w okresie zla¬ czania. Dalsze wygody tej maszyny w sto¬ sunku do maszyn dotychczas znanych kon¬ strukcji sa blizej okreslone w opisie ma¬ szyny do przymocowywania czesci zacis¬ ków guziczka zaciskowego, uzywanego np. do obuwia zimowego.Wykonanie maszyny zobrazowane jest na zalaczonych rysunkach, które przedsta¬ wiaja: fig. 1—widok maszyny z przodu (czesciowo w przekroju), fig. 2 — przekrój poprzeczny maszyny.Rama / maszyny (fig. 2) o ksztalcie skrzyni jest tak zbudowana, aby o ile moz¬ nosci zupelnie kryla wszystkie ruchome czesci maszyny. Energii dostarcza pionowy silnik elektryczny 2, który jest polaczony za posrednictwem tak zwanego jednoobro- towego sprzegla 3 z walem 4 ze slimakiem 5, pedzacym kolo slimakowe 6, osadzona przy pomocy klina na wale 7. Wal 7 po¬ siada napedowe krzywki sterujace a, b, c, d, e, /, do których przylegaja rolki a,' &,' c/ d\ e\ i\ nalezace do dzwigni A, B, C, D9 E, F. Za pomoca tych dzwigni poruszany jest przyrzad dziurkujacy, nitujacy i urza¬ dzenie podajace. Material, który ma byc zaopatrzony w guziczki zaciskowe, zostaje wlozony doi maszyny w miejsce robocze recznie, czesci guziczków natomiast, tj. zawsze badz to obie czesci matrycy, badz obie czesci patrycy, maszyna podaje sobie samoczynnie ze zbiorników bebnowych G1 i G2. Te bebny maja ksztalt scietych stoz¬ ków o poziomej osi. Wieksza podstawe stanowia zawsze nieruchome sciany 8, przymocowane do skrzyni / i zaopatrzone na górze w otwory do wsypywania 9, a na dole w zeslizgowe kanaly 10, 10\ Podczas obracania sie bebnów zawar¬ tosc bebnów przesypuje sie i miesza dzieki zebrom mieszajacym 11, przy czym przesy¬ pywane czesci zajmuja predzej czy pózniej polozenie, w którym moga sie wslizgnac do pionowych kanalów zeslizgowych 10, 10\ W opisywanej maszynie bebny sa wy¬ mienne, to znaczy w wypadku, kiedy sie ma uzyc maszyny do nitowania npi. zwyklych, laczacych nitów, jakich sie uzywa do obu¬ wia wojskowego i sportowego, wystarczy zmienic b^bny i kanaly zeslizgowe na takie, które maja profil podawanych nitów.Maszyna wedlug wynalazku moze pra¬ cowac kilkoma rodzajami laczników (ni¬ tów). Jest ona zaopatrzona w kanaly ze¬ slizgowe, majace ksztalt krzywych plaskich, dzieki czemu wykonanie ich jest latwe, a posiadanie kilku rodzajów profilowych kanalów nie pociaga za soba zbytnich kosztów.Bebny G1 i G2 maja przy swej wiekszej podstawie wyciecia 12 o takim profilu, aby czesc zacisku, znajdujaca sie przypadkowo w nalezytym polozeniu, mogla przeslizgnac sie przez nie do kanalów zeslizgowych 10, — 2 —10\ Tylko prawidlowo ulozone czesci za¬ cisków przelatuja przez te otwory, reszta przesypuje sie nadal w bebnach.Kanaly zeslizgowe maja swe ujscie na dole do poprzecznych Komórek 13; 13\ w których pracuja poziomo posuwajace sie w prowadnicach 15, 15* suwaki 14, 14' (fig. 2).Suwaki te sa zlaczone poprzeczka 16 i otrzymuja wspólny naped od glównego walu 7 za pomoca krzywki sterujacej c po¬ przez dwuramienna dzwignie C, której dol¬ ny koniec polaczony jest z czopem 18 po¬ przeczki 16 przy pomocy lacznika 17. Do komórek 13, 13' siegaja swymi koncami kol¬ ki zatrzymujace 19, 19', sprezynujace dzie¬ ki plaskim sprezynom 20, 20\ Kolki te ma¬ ja za zadanie nie dopuscic do niepozadane¬ go przesuniecia sie czesci zaciskowych w komórkach w chwili, kiedy suwaki znajduja sie w tylnym polozeniu. Przy ruchu na¬ przód suwaki podsuwaja za kazdym razem tylko jedna czesc zacisku az do osi tlocz¬ ników. Dolna czesc zacisku s zostaje umieszczona na czolowej plaszczyznie dol¬ nego tlocznika 22, a górna czesc zacisku v musi byc przytrzymana w nalezytym po¬ lozeniu na górze i musi byc przelozona na dolna czesc zacisku s. Te czynnosc wyko¬ nuja haczykowe uchwyty 23, sprezynujace dzieki plaskim sprezynkom 24 i zamocowa¬ ne ruchomo na czopach 25 graniastosiliipa 26, który moze sie slizgac na wrzecionie 21. {jraniastoslup 26 sprezynuje dzieki sprezy¬ nie 27 i jest zabezpieczony przeciwko wy¬ sunieciu sie sruba 28, wystajaca z wrzecio- na 21. Sruba ta wykonywa wzgledny ruch w stosunku do graniastoslupa 26 w jego rowku 29 -\y czasie, kiedy ten graniastoslup, wystajacy pod dolnym koncem wrzeciona tlocznika 21, osiadzie na plaszczyznie robo¬ czej 30 podczas ruchu nitujacego.W ciagu dalszego ruchu wrzeciona nitu¬ jacego 21 tlocznik 31 osiada na czesci zaci¬ skowej v i, naciskajac ja, powoduje wslizg¬ niecie sie jej po skosnych scianach 32 roz- twierajacych sie uchwytów 23, po czym osadza ja na odpowiadajacej jej dolnej czesci zaciskowej s, nastepnie zas sciska i znitowuje dolna czesc zaciskowa w otwo¬ rze górnej czesci zaciskowej.Graniastoslup 26 z uchwytami 23 ma wiec za zadanie przeniesc górna czesc za¬ cisku v z kanalów górnych na plaszczyzne robocza 30. W maszynie opisanej konstruk¬ cji oba rodzaje czesci zacisków dostaja sie az do miejsca zanitowania wylacznie dzie¬ ki ruchom wymuszonym, co daje rekojmie dokladnej pracy maszyny.Ruch wrzeciona nitujacego 21 w kierun¬ ku na dól i do góry jest przenoszony z glównego walu 7 przez krzywke steruja¬ ca a, rolke ci i dzwignie dwuramienna A, której przedni koniec ma ksztalt widelek 33. W widelkach tych porusza sie kamien 34 z obrotowym czopem 35, przymocowa¬ nym do pionowego nitujacego wrzeciona 21, prowadzonego w prowadnicy 37. Dolny ko¬ niec wrzeciona ma wymienny tlocznik 31, wykonany z twardszego materialu. Dolna czesc zacisku (nitu) s wysuwa plaski suwak 14 na czolowa plaszczyzne tlocznika dol¬ nego 22, wykonanego w ksztalcie ruchome¬ go tloka, który te czesc zacisku podnosi az do wysokosci plaszczyzny obrabianego ma¬ terialu, osadza w uprzednio wybitym otwo¬ rze o i sciska z górna czescia zacisku v.Naped dolnego tlocznika 22 pochodzi od krzywki sterujacej b, która wprawia w ruch dzwignie dwuramienna B, majaca rol¬ ke b\ Dzwignia ta jest polaczona swym dolnym koncem za pomoca lacznika 39 z dzwigniami wypierajacymi 40, 41. Z tych dzwignia 40 obraca sie na czopie 43, osa¬ dzonym na ramie maszyny, dzwignia 41 zas obraca sie jednym koncem na wspólnym srodkowym czopie 44, a drugim koncem — na czopie 45 tlocznika. 22. Tagrupa dzwi¬ gni powoduje maksymalny nacisk w chwili, kiedy rolka a9 dzwigni A, sluzacej do na¬ pedu górnego tlocznika 21, znajduje sie w szczytowym punkcie krzywki sterujacej a. — 3 —Przyrzad do dziurkowania sklada sie z pionowego wrzeciona 46, osadzonego w prowadnicy 47 w taki sposób, ze moze wy¬ konywac ruch zarówno posuwisty w kie¬ runku pionowym, jak i obrotowy* Wrze¬ ciono to ma na swym dolnym koncu ramie 48, które ma wymienny przebijak 49. Wrze¬ ciono 46 przyrzadu dziurkujacego wykonu¬ je 2 ruchy: pionowy — posuwisty w pro¬ wadnicy 47 i obrotowy dookola swej osi, tak ze przebijak 49 opisuje luk. Droga ru¬ chu obrotowego jest ograniczona przy po¬ mocy zderzaków, tak ze konczy sie badz to dokladnie na linii osi wrzeciona tlocznika 21, badz to w polozeniu obróconym o 90°, a to w tym celu, aby przyrzad dziurkujacy po wykonaniu swej funkcji nie przeszka¬ dzal nastepuj alce j operacji nitowania.Obrót dziurkacza odbywa sie za posrednic¬ twem poziomego wrzeciona E, posiadajace¬ go rolke e\ opierajaca sie o krzywke ste¬ rujaca e. Wrzeciono to odciagane jest sprezyna 51 i moze sie przesuwac w prowa¬ dnicy 52. Na przednim koncu wrzeciono E posiada zebatke 50, która zazebia sie z zebatym segmentem 53, osadzonym na wrzecionie 46 przyrzadu do dziurkowania.Przyrzad dziurkujacy otrzymuje pionowy posuw roboczy od dwuramiennej dzwigni D, poruszanej przez krzywke sterujaca d.Dzwignia ta, której przedni koniec posiada plaszczyzne 54, opiera sie ta plaszczyzna o leb 55 wrzeciona 46. Posuw wsteczny do góry wywolywany jest przez sprezyne sru¬ towa 56, opierajaca sie z jednej strony o czolowa plaszczyzne zebatego- segmentu 53, a z drugiej o pierscien ustawczy 57, przy¬ mocowany do wrzeciona 46.W czasie pracy przyrzadu dziurkujace¬ go najpierw odbywa sie ruch obrotowy ra¬ mienia 48 az do osi wrzeciona 21, po czym nastepuje ruch wrzeciona 46 w dól. Po wybiciu otworu w materiale przyrzad do dziurkowania najpierw sie podnosi, a na¬ stepnie obraca sie do pozycji spoczynku.Przebijak 49 ma ksztalt rurki. Wybity od¬ padek wedruje rurka do góry, gdzie zosta¬ je zassany do ujscia rurki 58 przez ekshau- stor, napedzany badz to elektromotorem maszyny, ba4z tez niezaleznym, wlasnym elektromotorem.Podczas dziurkowania obrabiana skóra, guma lub podobny material powinien lezec na stalej metalowej podkladce 59, która moze sie wysuwac. Przed podziurkowa¬ niem obrabianego materialu jest ona posu¬ nieta do tylu, tak ze przykrywa otwór pro¬ wadzacy dolnego tloka 22; po skonczonym podziurkowaniu, równoczesnie z obrotem przyrzadu dziurkujacego, podkladka 59 po¬ suwa sie do przodu, az jej otwór 61 pokry¬ je sie z otworem stolu roboczego 62. Stól roboczy 62 jest zbudowany tak, ze stanowi prowadzenie dolnego tlocznika 22, nastep¬ nie prowadzenie przesuwnej podkladki 59r oraz posiada wspomniana komórke 13 z su¬ wakiem 14. Poza tym sluzy do przymoco¬ wania dolnego ujscia kanalu zeslizgowe¬ go 10.Podkladka do dziurkowania ma swoje prowadzenia tuz pod górna plaszczyzna stolu roboczego 62, tak ze nad nia pozosta- je zaledwie 1Vsi mm do plaszczyzny stolu.Najlepiej odpowiadalaby taka konstrukcja, przy której podkladka stanowilaby z górna plyta stolu roboczego' jedna plaszczyzne, gdyz w tym wypadku material, do którego wnitowuje sie czesci zacisków, przylegalby równo cala swa plaszczyzna do miejsca pracy i nie zaginalby sie. Jednakowoz za¬ giecie W2 mm nie wplywa szkodliwie na prace maszyny lub na material, lecz, prze¬ ciwnie, wspomniana konstrukcja jest do pewnego stopnia uzasadniona tym, ze wy- suwalna podkladka 59 nie moze porywac ze soba materialu, zwlaszcza gumowego, który pod wplywem nacisku przyrzadu dziurkujacego przykleja sie do pod¬ kladki.Podkladka otrzymuje naped od krzywki sterujacej e równoczesnie z napedem do obracania przyrzadu dziurkujacego. Pozio- — 4my drazek E posiada poprzeczny czop 65, ujety przez widelki 66 dzwigni 67. Dzwi¬ gnia ta zamocowana jest obrotowo za po¬ srednictwem walu 68 w lozyskach ramy 1.Wal 68 ma znowu na dole przymocowana dzwignie 7Q z widelkami 71, które obejmu¬ ja czop 72, przymocowany na tylnej czesci podkladki 59.Nalozony wierzch obuwia lub temu po¬ dobny material zostaje najpierw uchwyco¬ ny i docisniety do stolu 62 przez stopke przytrzymujaca 64, majaca ksztalt pierscie¬ nia, przez który przechodzi przebijak 49.Taprzytrzymujaca stopka dociska material do stolu roboczego przez caly okres pracy, to znaczy w czasie dziurkowania i zamoco¬ wania czesci zacisków w materiale. Swój pionowy nich otrzymuje od krzywki steru¬ jacej / przez dzwignie dwuramienna F, majaca rolke /', lacznik 75 oraz dwura¬ mienna prostokatna dzwignie 76, która ma na jednym ze swych ramion plaszczyzne slizgowa 77, na której opiera sie kciuk 78 pionowego wrzeciona 79. Wrzeciono 79 ma prowadzenie w prowadnicy 82 i na górnym swym koncu zaopatrzone jest w ramie 80 przytrzymujacej stopki 64. Z rysunku wi¬ dac, ze wymuszony jest tylko ruch w góre, to znaczy, ruch do polozenia., zwalniajacego material obrabiany. Ruch w dól, to jest ruch do polozenia, przytrzymujacego material obrabiany, powodowany jest naciskiem sjprezyny srubowej 81, dzieki czemu stepka 64 osiada zawsze nalezycie na materiale na¬ wet w wypadku róznych grubosci tegoz, Kolejnosc pracy na opisanej maszynie jest nastepujaca.Maszyna znajduje sie w pozycji wyj¬ sciowej, to jest jednoobrotowe sprzeglo jest tak nastawione, ze maszyna zatrzymuje sie w pozycji, wlasnie przygotowanej do pracy.Przytrzymujaca stopka 64 znajduje sie w górze, górny tlocznik 21 i dolny tlocznik 22 sa w oddalonej od siebie pozycji, otwór podkladki do dziurkowania 59 pokrywa sie z otworem na dolny tlok.Ksztalt stopki przytrzymujacej 64 jest przewaznie okragly, tak ze punkt na ma¬ teriale, w którym ma sie osadzic zacisk, da¬ je sie z latwoscia przesuwac do srodka stopki przez obslugujacego. Po nalozeniu materialu, np. brzegu wierzchu trzewika, do którego ma sie wnitdwac zaciski, wlacza sie nozna dzwignia sprzeglo jednoobrotowe i maszyna zaczyna pracowac. Najpierw osiada przytrzymujaca stopka 64 i dociska mocno Wymieniony material do stolu robo¬ czego 62. Nastepuje obrót przyrzadu dziur¬ kujacego 49 do pozycji roboczej, przy czym równoczesnie przesuwa sie podkladka do dziurkowania 59, az swa pelna plaszczyzna zakryje otwór w stole roboczym. Równo¬ czesnie pracuja suwaki podajace 14, 14\ które dosuwaja obie czesci zacisków sit; z kanalów zeslizgowych do osi maszyny, co odbywa sie dosc pomalu i ostroznie, tak ze ta czynnosc trwa jeszcze do okresu naste¬ pujacego dziurkowania. Przebijak 49 wybi¬ ja otwór w zalozonej czesci trzewika i na¬ tychmiast powraca do góry, po czym wy¬ konuje obrót,, az do zasadniczej pozycji spoczynku. Przy tym podkladka do dziur¬ kowania przesuwa sie I otwiera sie otwór w stole roboczym. Wlasnie przy tym ru¬ chu podkladki 59 zdarza sie, ze material, zwlaszcza gumowy, przylepia sie, tak iz zostalby wyrwany mimo przytrzymania gó przez stopke 64, gdyby nie bylo tego kon¬ strukcyjnego urzadzenia, ze stól ma na swej plaszczyznie roboczej tylko otwór, odpo¬ wiadajacy w przyblizeniu przekrojowi dol¬ nego tlocznika:. Dzieki temu tarcie przy¬ trzymujacej stopki i stolu o wspomniany material jest o wiele wieksze, niz tarcie miedzy materialem a podkladka do dziur¬ kowania, dzieki czemu material pozostaje zawsze na swym miejscu, to jest scisle przylega do stolu.Teraz suwaki, wysuwajace czesci za¬ cisków, wracaja do pierwotnej pozycji spo¬ czynku, alby byc w pogotowiu do nowego zabrania czesci zacisków, podczas gdy w — 5 —czasie zakonczenia ichr ruchu zaczyna pra¬ cowac krzywka sterujaca a, napedzajaca górny tlocznik 21, oraz krzywka sterujaca b, poruszajaca tlocznik dolny 22, wraz z dolnym zaciskiem nitowym,, który przez ten tlocznik zostaje osadzony w otworze, wybitym w materiale. Graniastoslup 26 ze swymi uchwytami 23 doprowadza górna czesc zacisku v na dól i osadza ja na przy¬ gotowanej dolnej czesci zaciskowej s, po czym tlocznik górny posuwa sie dalej na dól i znitowuje obie czesci zacisków przez nacisk; który daje sie z góry ustalic dla kazdego rodzaju nitowania.Nastepnie tloczniki wracaja do pier¬ wotnej pozycji, stopka przytrzymujaca 64 podnosi sie i zwalnia material, tak ze ma¬ szyna w tym polozeniu, kiedy równoczes¬ nie jednóobrotowe sprzeglo wylaczylo automatycznie bie£ walu ze steruja cymi krzywkami, jest gotowa do nowe pracy. PL