W wtryskowych silnikach spalinowych dysza winna byc utrzymywana w stanie dostatecznie chlodnym dla zapobiezenia z jednej strony zatykaniu sadza otworów dy¬ szy, a z drugiej strony dla wykluczenia parowania paliwa wewnatrz kadluba dy¬ szy.Poniewaz chlodzenie kadluba dyszy woda chlodzaca okazuje sie czesto srod¬ kiem niewystarczajacym, wiec proponowa¬ no, by miedzy zwrócona do komory spala¬ nia powierzchnie czolowa dyszy i otacza¬ jaca ten koniec dyszy scianke glowicy cy¬ lindra wlaczac czesc posrednia, wykonana z materialu dobrze przewodzacego cieplo.Czesc ta ochrania w pewnym stopniu po¬ wierzchnie czolowa dyszy przed promie¬ niowaniem komory spalania, a wskutek swego przylegania do dyszy i do scianki czesc ta odprowadza cieplo z dyszy i prze¬ nosi je bezposrednio na glowice cylindra.Ten sposób utrzymywania dyszy w stanie chlodnym nie daje, sie jednak zastosowac w wtryskowych spalinowych silnikach, w których dysza wchodzi do komory spala¬ nia.W wtryskowych silnikach spalinowych, w których dysza wchodzi do komory spa¬ lania, próbowano juz dawniej otaczac ka¬ dlub dyszy prawie az do wylotu dyszy tu¬ leja z materialu dobrze przewodzacego cieplo. Tuleja ta przechodzila poprzez ko¬ more dla wody chlodzacej i byla wstawio¬ na w scianke komory spalania. Koniec tu- lei, zwrócony ku komorze spalania, wsta¬ wiony byl w otwór, wykonany w seiaiKfetej komory, tak ze scianka czolowa tulei omywana byla goracymi gazami. Wskutek tego tracilo sie znaczna czesc dzialania chlodzacego tulei, gdyz tuleja pobierala duze ilosci ciepla z komory spalania.Wade te uteuwa sie wedlug wynalazku w ten sposób, ze scianka komory spalania zaopatrzona jest w wydrazenie, nie do¬ chodzace do komory spalania, przy czym dno tego wydrazenia stanowi siedzisko dla tulei. Koniec dyszy wystaje przy tym po¬ przez sfcianke do komory spalania, a scian¬ ka czolowa tulei, wykonanej z materialu dobrze przewodzacego cieplo, oslonieta jest przed goracymi gazami komory spala¬ nia za pomoca scianki komory spalania, wykonanej z materialu znacznie gorzej przewodzacego cieplo. Cieplo, pobrane ze zwezonego konca dyszy, zostaje zatem szybko odprowadzone przez tuleje do wo¬ dy chlodzacej, przy czym sama tuleja mo¬ ze pobrac z komory spalania nieznaczne tylko ilosci ciepla. W ten sposób znacznie polepsza sie dzialanie chlodzace tulei, tak ze temperatura dyszy nie wzrasta do nie¬ dopuszczalnych wartosci. By przy tym mon zliwie zapobiec przenoszeniu ciepla z go¬ racej scianki komory spalania, z której wy¬ staje dysza, na powierzchnie czolowa tu¬ lei, umieszcza sie wedlug wynalazku mie¬ dzy dnem wydrazenia i zwrócona ku ko¬ morze spalania powierzchnie czolowa tu¬ lei warstwe materialu zle przewodzacego cieplo. W ten sposób przyspiesza sie jesz¬ cze bardiiej odplyw ciepla z dyszy ku cze¬ sci tulei, umieszczonej w komorze dla wo¬ dy chlodzacej.Poniewaz odprowadzanie ciepla przez tuleje z dobrze przewodzacego materialu odbywa sie zwlaszcza przez powierzchnie siedziskowe kadluba dyszy, wiec po¬ wierzchnie te powinny byc korzystnie umieszczone mozliwie blisko zwezonego konca dyszy. Wedlug wynalazku osiaga sie to w ten sposób, ze dno wydrazenia two¬ rzy powierzchnie stozkowa, doprowadzona prawie bezposrednio do komory spalania, i ze zwrócony ku komorze spalania koniec tulei, zaopatrzony w odpowiednia po¬ wierzchnie stozkowa, posiada lezaca we¬ wnatrz wydrajzenia powierzchnie siedzi¬ skowa dla kadluba dyszy. Cieplo pobrane przez dysze odplywa wówczas szczególnie predko.Na zalaczonym rysunku przedstawione sa dwa przyklady wykonania tulei wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia czesc glo¬ wicy cylindra z wbudowana tuleja i dysza, fig. 2 — inna odmiane wykonania tulei.W przedstawionym na fig. 1 przykla¬ dzie glowica zaopatrzona jest w komore a dla wody chlodzacej, ograniczonej od góry scianka 6, zas od dolu — scianka c. Scian¬ ka c twodrzy czesc scianki, otaczajacej ko¬ more spalania d. Miedzy sciankami b i c glowicy cylindra przechodzi tuleja e, wy¬ konana z materialu szczególnie dobrze przewodzacego cieplo, np. z miedzi. Oba konce tulei sa dopasowane lub zawalcowa- ne w sciankach b i c. W tym celu scianki zaopatrzone sa W odpowiednie rowki pier¬ scieniowe. Zwezony koniec / tulei e, zwró¬ cony ku komorze spalania d, osadzony jest w wydrazeniu g scianki,c. Wydrazenie to jest otwarte ku komorze a dla wody chlo¬ dzacej, a miedzy dnem h wydrazenia a po¬ wierzchnia i scianki c znajduje sie scianka, posiadajaca otwór k. Miedzy dno h wy¬ drazenia g i powierzchnie czolowa / tulei e wstawiona jest warstwa, wykonana z ma- erialu zle przewodzacego cieplo, np. z tek¬ tury azbestowej. Przewodzace cieplo po^ laczeni miedzy tuleja i scianka c istnieje tylko na stosunkowo waskiej powierzchni pierscieniowej p. Stozkowa powierzchnia q kadluba o dyszy przylega do odpowiedniej stozkowo uksztaltowanej powierzchni sie¬ dziskowej r tulei e. Miedzy kadlubem o dyszy i tuleja e, jak równiez miedzy dy¬ sza n, przechodzaca przez otwór k, i scian¬ ka c pozostawiony jest luz. Kadlub dyszy dociskany jest do siedziska r tulei e za po- - 2 —moca sruby s, przez która przechodzi prze¬ wód /, doprowadzajacy paliwo.Na dzialanie goracych gazów w komo¬ rze spalania d wystawiona jest jedynie koncowa czesc n dyszy, podczas gdy tule¬ ja e oslonieta jest przed goracymi gazami scianka glowicy. Ponadto przeplyw ciepla z goracej scianki i ku tulei e jest utrudnio¬ ny dzieki warstwie izolacyjnej m. Cieplo, pobrane z dyszy n, zostaje zasadniczo przeniesione przez powierzchnie siedzisko¬ wa q kadluba o dyszy na powierzchnie sie¬ dziskowa r tulei e. Poniewaz te powierzch¬ nie wskutek bezposredniego graniczenia z czescia tulei e, omywana woda chlodza¬ ca, posiadaja tez w przyblizeniu tempera¬ ture wody chlodzacej i leza stosunkowo blisko dyszy n, przeto osiaga sie szybkie i skuteczne odprowadzanie ciepla z dyszy n, wchodzacej do komory spalania d. Dy¬ sza nie osiaga zatem tak wysokiej tempe¬ ratury, by paliwo, doplywajace przewodem /, odparowalo wewnatrz kadluba o dyszy lub by otworki, dyszy zatkaly sie sadza.W postaci wykonania wedlug fig. 2 wy¬ drazenie u w sciance c glowicy cylindra posiada stozkowe dno v, doprowadzone prawie bezposrednio do powierzchni i scianki c. Zwrócony do komory spalania d koniec w tulei e posiada odpowiednia stoz¬ kowa powierzchnie czolowa x. Miedzy po¬ wierzchnie v i x wstawiona jest warstwa izolacyjna m.W wykonaniu wedlug fig. 2 dysza n jest znacznie krótsza niz w wykonaniu wedlug fig. 1. Powierzchnia czolowa y tulei e i po¬ wierzchnia siedziskowa z kadluba o dyszy sa powierzchniami stozkowymi o duzym nachyleniu i leza wewnatrz wydrazenia u.Wskutek znacznej glebokosci wydraze¬ nia u w sciance c i umieszczenia wewnatrz tego wydrazenia powierzchni siedzisko¬ wych y i z cieplo, pobrane zr dyszy n, zo¬ staje jeszcze predzej usuniete niz w po¬ staci wykonania wedlug fig. 1. Powierzch¬ nia czolowa * tulei e jest przy tym takze oslonieta wzgledem komory spalania d za pomoca czesci scianki c. PL