Wynalazek dotyczy wahliwych pólosi o zmiennym rozstawieniu kól, a zwlaszcza pólosi wahadlowych wozów mechanicz¬ nych. 'Pod osia wahliwa rozumie. sie tu wogóle wszelkie pólosie, polaczone prze¬ gubowo z rama, niezaleznie od tego, czy wykonywuja one ruchy obrotowe wzgle¬ dem jakiegokolwiek punktu ramy, czy tez ruch równolegly. Osie wahadlowe stano¬ wia pewien szczególowy rodzaj osi wa¬ hliwych a mianowicie, gdy os kola i pólos wahaja sie jak cialo sztywne wzgledem pewnego punktu, polozonego np. w srod¬ kowej podluznej plaszczyznie wpzu. Przy ugieciu resoru pojazdu o takich osiach wahliwych powstaja w miejscach zetknie¬ cia kola z gruntem sily poprzeczne, które przenosza sie na uklad wahliwych pólosi i ramy. Wystepujace przy tym wstrza- snienia moga w pewnych warunkach wy¬ wolywac silne naprezenia w ramie oraz drgania.Dla usuniecia tych niedogodnosci sto* suje sie wedlug wynalazku pólosie wahli- we, sprezyscie podtrzymywane wzgledem ramy oraz wzgledem siebie w "kierunku poprzecznym pojazdu tak, iz moga odchy¬ lac sie w kierunku poprzecznym odpowie¬ dnio do sil, dzialajacych ma zmiane roz¬ stawienia kól.Najlepiej jest, gdy przy tym podatnosc w kierunku poprzecznym jest tak znaczna, ze calkowita zmiana rozstawienia, jaka zaszlaby w przypadku niepodatnego osa-dzenia pólosi, zostaje calkowicie Wyrów¬ nana. Taka zmiana rozstawienia w po¬ jazdach mechanicznych o pólosiach wahli- wych moze wynosic ogólem 5—10 cm na kazda pólos. Jednak w wielu przypadkach wystarcza mozliwosc czesciowego wyrów¬ nania zmiany rozstawienia, o ile tylko uderzenia poprzeczne sa odbierane ela¬ stycznie w sposób wystarczajacy. Ko¬ rzystnie jest poza tym, gdy podatnosc jest mozliwa nie dokladnie poprzecznie wzgle¬ dem kierunku ruchu, lecz pod pewnym katem, który w przypadku pólosi wahli- wych jest wyznaczony przez prosta, lacza¬ ca punkt zetkniecia kola z ziemia i we¬ wnetrzne przeguby pólosi wahliwych.Szczególnie korzystna postac wykonania. wynalazku polega na tym, ze pólosie wa- hliwe na swych koncach sa .osadzone na ramionach dzwigniowych, które moga wa¬ hac sie dokola punktów obrotu, polozo¬ nych powyzej, a najlepiej ponizej prze¬ gubu pólosi wahliwych. Pólosie wahliwe moga byc w tym przypadku podparte sprezyscie wzgledem ramion dzwignio¬ wych lub wzgledem ramy, a ramiona dzwigniowe wzgledem ramy lub pólosi wahliwych. Tak samo mozna zastosowac uresorowanie pólosi wahliwych wzgledem siebie lub ramion dzwigniowych wzgle¬ dem siebie.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie na fig. 1 i 2 dwa przyklady wykonania uresorowania pólosi wahliwych, fig. 3 zas przedstawia bardziej konstrukcyjne wy¬ konanie.Na fig. 1 pólosie wahliwe b, podtrzy¬ mujace kola a, sa zawieszone przegubowo w przegubach c na ramionach dzwignio¬ wych d, które z kolei w miejscu e sa polaczone przegubowo z rama f lub inna odpowiednia czescia pojazdu. Ramiona dzwigniowe d sa przy tym umieszczone tak, ze prosta, laczaca punkt zetkniecia g kola z ziemia i przegub c, tworzy kat a równy 90° z prosta, laczaca przeguby cie.Przegub c moze dzieki temu, pod dziala¬ niem sily A, wystepujacej w punkcie zetkniecia g i skierowanej ku przegubowi c, wychylac sie w kierunku tej sily dokola przegubu e, tak iz zostaje wyrównana zmiana rozstawienia kól, jaka by wysta¬ pila w punkcie stycznosci g. Jak przed¬ stawiono na fig. 1 pólos wahliwa b jest uresorowana za pomoca resoru h wzgle¬ dem ramienia dzwigniowego d, a ramie dzwigniowe d za pomoca resoru i wzgle¬ dem ramy.Odmiana wykonania wedlug fig. 2 rózni sie od postaci wykonania wedlug fig. 1 zasadniczo tym, ze przegub e, dokola któ¬ rego moga wahac sie ramiona dzwignio¬ we d, jest umieszczony nie bezposrednio na ramie f, lecz na dzwigni wyrówna¬ wczej Je, która moze wahac sie na srod¬ kowym czopie l na ramie / przeciw dzia¬ laniu obu resorów n i posiada przeguby e do zawieszenia obu kól. Resory i sa w tym przypadku wlaczone pomiedzy dzwignie d i dzwignie wyrównawcza k.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 pólosie wahliwe b sa uresorowane wzgle¬ dem ramy za posrednictwem laczników n za pomoca plaskiego resoru poprzeczne¬ go p, Umocowanego ha ramie lub na cze¬ sci o, polaczonej z rama. Ramie dzwignio¬ we d, podtrzymujace wewnetrzne prze¬ guby c pólosi wahliwych, jest zawieszone wahliwie równiez i w tym przypadku na dolnym przegubie e oraz uresorowane wzgledem ramy lub równiez wzgledem drugiego ramienia dzwigniowego d za po¬ moca resorów i.Kat g, c, e wynosi najlepiej tak samo 90°, dzieki czemu przegub c moze uste¬ powac zarówno pod wplywem sil piono¬ wych jak i poziomych.Uklad moze byc równiez wykonany tak, ze ruch wewnetrznego przegubu c odbywa sie wylacznie poprzecznie do kie¬ runku jazdy, przy czym podatnosc po¬ winna zasadniczo odpowiadac wielkosci - 2 -tego samego rzedu, co i zmiana rozsta¬ wienia, jaka by zachodzila w punkcie Stycznosci kola z ziemia przy nie podat¬ nym osadzeniu pólosi wahliwych.Zamiast osadzenia pólosi wahliwych na ramionach dzwigniowych mozna zastoso¬ wac osadzenie obsady dzwigajacej prze¬ gub c z wahliwymi pólosiaini, przesuwnie w ramie w kierunku poprzecznym do kie¬ runku jazdy. PL