Przedmioty odlewiane sposobem od¬ srodkowym, np. rury zeliwne, otrzymuje sie dotychczas prawie wylacznie za po¬ moca maszyny do odlewania odsrodko¬ wego, która podczas odlewania jest prze¬ suwana wzdluz swej osi, podczas gdy rynna odlewnicza, umieszczona we¬ wnatrz maszyny, jest nieruchoma. Wszy¬ stkie tego rodzaju maszyny odlewnicze sa zaopatrzone w kola jezdne, których po¬ wierzchnie biezne tocza sie po poziomo ustawionych powierzchniach bieznych _szyn.Pomimo ograniczenia iruchu bocznego kól maszyny odlewniczej na szynach przez wystajace obrzeza obreczy kól nie daje sie jednak uniknac, zwlaszcza po pe¬ wnym zuzyciu sie kól maszyny, aby pod¬ czas przesuwu maszyny nie wystepowa¬ ly niepozadane jej ruchy boczne w plasz¬ czyznie poziomej maszyny, slkieirowane prostopadle do jej osi i powodowane luzem istniejacym pomiedzy obrzezem kól a glówkami szyn.O ile przy odlewaniu przedmiotów o stosunkowo duzych srednicach wzglednie duzym przeswicie opisane ruchy boczne maszyny do odlewania odsrodkowego nie posiadaja wiekszego znaczenia, o tyle w przypadkach odlewania przedmiotów o malym przeswicie podobne ruchy po¬ przeczne lub ewentualnie ruchy kolysza¬ ce maszyny moga okazac sie nader niepo¬ zadanymi. Zachodzi bowiem obawa, ze rynna umieszczona w maszynie, która przy odlewaniu przedmiotów o malychsrednicach moze miec tylko male wymia¬ ry, a z tego powodu i mala sztywnosc, bedzie uderzala w czasie odlewania o scianki wewnetrzne maszyny.Poza tym maszyny takie posiadaja te wade, ze odlewane przedmioty wskutek kolysania wzglednie trzesienia maszyny azyskuja nierównomierna grubosc scia¬ nek.Wynalazek niniejszy pozwala na u- lepszanie maszyny przez to, ze plasz¬ czyzny styku powierzchni bieznych kól maszyny z szynami nie biegna, jak do¬ tad, poziomo, lecz sa ustawione pod pe¬ wnym katem do poziomu, pi^zy czym po¬ wierzchnie biezne jednej i drugiej szyny sa równiez wzgledem siebie pochylone.Wskutek pochylenia plaszczyzn biez¬ nych obydwóch szyn wzgledem siebie oraz wzgledem poziomu, a zatem i po¬ chylenia wzgledem siebie powierzchni bieznych kól, umieszczonych po oby¬ dwóch stronach maszyny, uzyskuje sie zupelnie dobre, poprawne i mocne o- parcie maszyny z obydwóch stron, przy czym obrzeza obreczy kól w ogóle nie musza dotykac pochylo ustawionych gló¬ wek szyn.Nastepnie urzadzenie wedlug wyna¬ lazku pozwala na calkowite usuniecie bocznych kolyszacych ruchów maszyny podczas jej pracy, dzieki czemu odlane przedmioty posiadaja wszedzie jednako¬ wa grubosc scianek, a w przypadku odle¬ wania przedmiotów o malej srednicy we¬ wnetrznej zapobiega sie uszkodzeniu rynny wzglednie odlewanych przedmio¬ tów.Dalsza zaleta wynalazku jest to, ze kat nachylenia plaszczyzny bieznej szy¬ ny i kola do poiziomu po obydwóch stro- naelv maszyny wyinosd 45°, w tym bo¬ wiem przypadku uzyskuje sie szczególnie korzystny rozklad przenoszonych sil.Dalsza zaleta wynalazku polega na tym, ze ewentualnie wytryskujace kro¬ ple odlewanego zeliwa opadajac na pó-» wierzchnie szyn splywaja z nich wsku¬ tek pochylosci powierzchni bieznych, podczas gdy przy dotychchas stosowa¬ nych szynach o poziomej plaszczyznie bieznej nalezalo stosowac specjalne skro¬ baczki do usuwania skrzepnietego na szy¬ nie zeliwa, powodujacego pionowe wstrzasy przejezdzajacej po nim maszy¬ ny i jej drgania w tejze plaszczyznie.Korzystna jest przy tym rzecza, aby na szynach wystepowalo jedynie tarcie toczne kól; z tego wzgledu powierzchnie biezne kól nalezy wykonac pranvie cylin¬ drycznie, natomiast pochylenia tych po¬ wierzchni dokonuje sie przez pochylenie osi kól; mozlwe sa jednak i takie wykona¬ nia maszyny, aby przy zastosowaniu po¬ ziomych osi kól obrecze tych kól -posiadaly ksztalt stozków scietych.W przypadkach, gdy maszyna jest nieruchoma, a rynna odlewnicza jest przesuwana w kierunku osi maszyny, wy¬ nalazek dotyczy oczywiscie urzadzenia czesci bieznych rynny i szyn w wyzej o- pisany sposób.Na rysunku pokazano, tytulem przy¬ kladu, przekrój poprzeczny maszyny we¬ dlug wynalazku niniejszego, osadzonej przesuwnie wzgledem rynny odlewniczej w kierunku swej osi.Maszyna do odlewania odsrodkowego sklada sie z oslony 1, np. chlodzonej, i osadzonej w niej formy 2, wewnatrz któ¬ rej znajduje sie rynna nieruchoma 3.Maszyna posiada po obydwóch stro¬ nach kola 4, których osie i prawie cylin¬ dryczne powierzchnie biezne sa pochylo¬ ne wzgledem poiziomu i wzgledem siebie, przy czym kat nachylenia wzgledem po¬ ziomu wynosi okolo 45°.Odpowiednio do stopnia pochylenia kól 4 nachylone sa wzgledem poziomu i wzgledem siebie powierzchnie biezne szyn 5. — 2 —Szyny 5 moga byc przy tym oczywi¬ scie umieszczone równolegle do osi ma¬ szyny w plaszczyznie poziomej lub tez pochylonej. PL