Wynalafcek ^dotyczy tokarki, zawieraja¬ cej tuleje narzedziowa, której ruch roz¬ rzadzany jest tarcza kciukowa. Trudnosc przy tokarkach tego rodzaju polega na wy¬ ciaganiu noza po ukonczeniu ciecia przed poczatkiem powrotnego ruchu tulei. Do¬ tychczas uskuteczniano to recznie przez wy¬ ciaganie suportu plaskiego, osadzonego na tulei. Próbowano jednak powodowac sa¬ moczynne wyciaganie noza za pomoca do¬ datkowych zlozonych mechanizmów.Wynalazek polega na tym, ze tuleja podluzna zostaje przechylana w polozenie robocze walkiem kciukowym, wykonywu- jacym jeden obrót podczas ruchu pracy.Zaleta wynalazku polega na tym, ze sa¬ moczynny rozrzad tulei odbywa sie za po¬ moca równomiernie obracajacego sie walka rozrzadczego, który jednoczesnie w znany sposób moze byc wykorzystany do wycia¬ gania noza odcinajacego. Przy pomocy krzywej, w postaci szablonu negatywnego, mozna dosc prosto rozrzadzac jednocze¬ snie wieloma nozami, z których kaizdy obra¬ bia czesc dlugosci przedmiotu, przez co zo¬ staje skrócony czais obróbki.Prowadnica krzywikowai wzglednie dra¬ zek, dzwigajacy te prowadnice, jest wyko¬ nana korzystnie na jednym koncu w posta¬ ci ogona jaskólczego oraz utrzymywana w innej prowadnicy róymiez w'ksztalcie ogo¬ na jaskólczego, która ponadto moze miec ksztalt luku kola.Najkorzystniej jest, gdy walki prowad-nicze tulei podluznej sa umieszczone ponad i iz tylu osi wrzeciona, a walek, dzwigajacy taircze (krzywikowa . ido przechylania, jest osadzony z tylu tej osi. Ma to te zalete, ze narzedzie moze byc lfckko zakleszczane i wyjmowane.Na walku, dzwigajacym tarcze krzywi- kowe do' przechylania tulei, moga byc ttmiesizicizone tarcze krzywikowe, rozsadza¬ jace równiez nozami do obcinania mate¬ rialu/ Noze te osadzone sa korzystnie w cy¬ lindrycznych ucliwytadh, przy czym pro¬ wadnica dla jednego uchwytu jest polaczo¬ na sztywno z oprawa wrzeciona, a prowad¬ nica dla drugiego — z konikiem. Ma to te zalete, ze przy zmianie dlugosci przedmiotu obrabianego trzeba przesunac tylko konik.Noze odcinajace posiadaja korzystnie nachylenie ukosne ku dolowi. Przesuw ich odbywa sie bezposrednio przez tarcze krzy- wikowa za posrednictwem dzwigni kolan¬ kowej, której jeden koniec slizga sie po ob¬ wodzie tarczy, a drugi koniec przylega do krazka'na tylnym koncu noza. Tym zapo¬ biega sie, aby noze odcinajace nie prze¬ szkadzaly tulei podluznej.Na rysunku uwidoczniono schematycz¬ nie ^Ayynalaizjek. plulem ^preykladto, Jarzy czym na fig. i przeidstawiono widok cze¬ sciowy tokarki, na fig. 2 — widok boczny wedlug fig. 1 w przekroju, a na fig. 3 — widok z góry wedlug fig. 1 w przekroju.Walek 1 do prowadzenia tulei, zaopa¬ trzony w narzedzia 2, jest zamocowany z jednej strony w oprawie 3 wrzeciona to¬ karki, a z dlrugiej strony w koniku 4* W walku 1 osadzone jest wrzeciono 5, obra¬ cane od napedu tokarki i dzwigajace na- ferelke-6, ktorfr swym wystepem 7 jest pro¬ wadzona w szczelinie walka prowadinicze- go U Tuleja 2 jest polaczona z nakretka 6 za. pomoca wystepu 7. Na dolnym koncu swego ramienia 8 tuleja 2 posiada krazek 9, którym przylega do tarczy kciukowej 10, osadzonej na walku 11, wykonywujacym jeden obrót w czasie ruchu pracy. Tuleja 2 przeto jest przechylana przy pomocy tej tarczy kciukowej 10. Jej srednica jest okreslona wielkoscia podluznego ruchu tulei.W\ tulei 2 osadzonych jest kilka nozy 12,13,14. Noze 12 i 14 siedza w cylindrycz¬ nych uchwytach 15, które moga byc przesu¬ wane promieniowo w tulei 2, a na tylnym koncu posiadaja krazki 16, przylegajace do prowadnicy krzywikowej 17, do której krazki 16 sa przyciskane sprezyna 18. Pro¬ wadnica krzywikowa 17 osadzona jeist w drazku 19, na którym tuleja 2 moze byc przesuwana podluznie. Drazek 19, a zatem i prowadnica krzywikowa 17 sa np. w ten sposób zabezpieczone przed bocznym prze¬ suwem, ze koniec drazka 19 jest wykonany po stronie konika na ksztalt ogona jaskól¬ czego oraz umieszczony w odpowiedniej prowadnicy 20 o takiej ze postaci. Prowad¬ nica ta posiada jednak k&ztalt luku, tak iz przy wychylaniu sie tulei 2 toczenie sie krazka po krzywikowej prowadnicy 17 jest zabezpieczone.Docisk krazka 9 do tarczy krzywikowej 10 jest zapewniony sprezyna 21, zahaczona o ramie 8 tulei 2, a drugim koncem przymo¬ cowana do krazka 22, który moze sie prze¬ suwac na drazku 23, umieszczonym równo¬ legle do walka 1. Posuw krazka 22 zostaje uskuteczniony przez oporek 24 na tulei 2 przy jej ruchu podluznym.Przesuwne uchwyty nozy 27, 25, 26 sa wykonane w postaci cylindrycznej i zaopa¬ trzone na tylnym koncu w krazek 28. Aby prowadnice 29 tych uchwytów 27 nie prze¬ szkadzaly tulei 2, sa one tak ustawione ukosnie, ze krazek 28 osadzony jest dalej niz nóz 25, 26. Krazki 28 przylegaja do jednych konców dzwigni katowych 39, po¬ siadajacych na drugim koncu krazki 30, przesuwane tarcza krzywikowa 31 wzgled¬ nie 32. Przy toczeniu np. pocisków tarcza krzywikowa 31 powoduje odcinanie dna pociskit, a tarcza krzywikowa 32 — ostrza pocisku. — 2 ¦—Prowadnica 29 noza 25 jest zamocowa¬ na bezposrednio na oprawie 3 wrzeciona, a noza 26 na koniku 4.Zarciocowywanie nozy 12, 14, 25, 26 w uchwytach 15, 27 odbywa pie przez wsadze¬ nie noza nasamprzód w tuleje cylindrycz¬ na 33 i zamocowanie srubami 34. Tuleja33 jest osadzona w uchwycie 15, którego przedni koniec jest wykonany w postaci szczek. W celu zabezpieczenia sie przed •dostawaniem sie brudu i pylu do prowad¬ nic uchwytów, na czolowych powierzch¬ niach prowadnic sa umieszczone pierscienie filcowie 35, które ciasno otaczaja uchwyty oraz sa docisniete tarczami blaszanymi 36.Uchwyt noza 13 jest silnie osadzony w tulei, a zatem nie oddzialywa na niego pro¬ wadnica krzywikowa 17. Czesc przedmio¬ tu, obrabiana tym nozem, jest cylindryczna. PL