Znane wzmacniala wizyjne oporowe, za¬ silacie z sieci przemyslowej poprzez filtr, skladajacy sie z opornika i kondensatora gladzikowego, wzmacniaja skladowe ma¬ lych czestotliwosci w. wiekszym stopniu niz skladowe wielkich czestotliwosci Czesto- kroc (ta wlasciwosc wzmacniaków jest pozy¬ teczna, gdyz dzieki ntej wyrównywa sie spadek napiecia na kondensatorach sprzeg gajacych — stosunkowo wiekszy dla sklado¬ wych malych czestotliwosci niz dla sklada wych wielkich czestotliwosci. Jednakze, jak stwierdzila firma Radio-A. G. D. S. Loe¬ we, przy prawidlowo obliczonym sprzeze- niu kondensatorowym trudnosci transmisji poprzez wzmacniflk, zwiazane z malymi czeptotliwosciajmi, nie wystepuja. Wymieh nione wiec wyzej uwydatnienie czestotliwo¬ sci malych powodowane filtrem dziala wów¬ czas wysoce zaklócajaco. Wzmacniak jest bardzo czuly na czestotliwosci mniejsze od 50 Hz i reaguje juz na bardzo male impul¬ sy, np. laczeniowe, co powoduje nieprzer¬ wane migotanie obrazu. Jeszcze bardziej przykre jest to, ze uwydatnienie czestotli¬ wosci malych pociaga znieksztalcenie obra¬ zu, a mianowicie bledy w jasnosci wiekszej polaci obrazu. Uwydiatnienie skladowych malych czestotliwosci wystepuje bowiem w kazdym stopniu wzmacniaka, to jest znie¬ ksztalcenie wypadkowe jest równe sumie znieksztalcen wywolanych przez kazdy sto¬ pien z osobna.Brzedmiotem wynalazku jest sposóbwyrównania wywolanego przez filtr szko¬ dliwego uwydatnienia skladowych malych czestotliw|oisq ,^a pomoca wlaczonego w do¬ prowadzenie katody zespolu opornika i kondensatora o .scisle okreslonych wartos¬ ciach oporu i pojemnosci.Fig. 1 przedstawia jeden stopien wzma- cniaka z lampa piieciioelektrodowa 15, która pracuje na opornik anodowy 1 i jest zasi¬ lana ze zródla pradu anodowego 8 poprzez opornik 2 o oporze R2 i kondensator S o pojemnosci C3. zródlo napiecia wejsciowe¬ go Jf jsst wlaczone miedzy ziemie i siatke poprzez kondensator siatkowy 5. Odbiornik 6 jest przylaczony do anody poprzez kon¬ densator anodowy 7.Z rozpatrzenia ukladu p'olaczen, przed¬ stawionego na fig. 1, wynika, ze gdy niema obwodu wyrównawczego 9, 10, to bardzo male czestotliwosci wywoluja spadek na¬ piecia równiez na oporniku 2, dzieki czemu wzmocnienie skladowych czestotliwosci ma¬ lych, dla których kondensator S stanowi juz pewna zawade, wzrasta z wartosci SR1 do wartosci S(R1 + R2). Stala czaisu prze¬ biegu wzrastania wynosi T3 = C3 R2.Fig. 2 przedstawia prostokaltiny impuls laczeniowy e na siatce, fig. 3 zas — skla¬ dowa zmienna ea napiecia anodowego, wy¬ wolana przez napiecie e i znieksztalcona z przyczyn wyzej wymienionych.Na fig. 3 uwidoczniona jest wielkosc stalej czasu Ts, oraz wielkosci najpiecia u- wydataionego 22= S (R1 + R2) i takiego jakie powitano ibyc 21 = S Rx. Przedstawio¬ ne znieksztalcenie przebiegu napiecia ano¬ dowego powoduje bledy w reprodukcji ja¬ snosci obrazu telewizyjnego. Przy stosowa¬ niu zias przeskokowego rozkladania lub skladania moze ono pociagnac nakladanie sie jednej grupy wierszy na druga i dzieki temu zmniejszenie litezby wierszy o polo¬ we.Wedlug wynalazku temu niezmiernie przykremu w telewizji zaklóceniu zapobie¬ ga si§ przez wlaczenie w doprowadzenie ka¬ tody obwodu wyrównawczego, zlozonego z polaczonych równolegle kondensatora 9 opornika 10.Prad emisyjny wytwarza na katodzie po pewnym czasie napiecie poczatkoiwe S R10 e , które dodaje sie do napiecia zró¬ dla A, dzieki czemu skorygowane napiecie rozrzadcze ec przebiega, jak przedstawiono na fig. 4. Przy prawidlowo obliczanych e- lementach 0, 10, napiecie rozrzadcze zmie¬ nia sie tak, ze naipiecie anodowe wskutek jednoczesnego zachodzenia w obwodzie ka¬ todowym i anodowym dwóch przeciwnych sobie procesów przebiega w pozadamy spo¬ sób, 'jak to przedstawia fig. 5.Z teoretycznych obliczen elementów u- rzadzenia wedlug fig. 1 wynikaja nastepu¬ jace wartosci dla eletnentów obwodu wy równawczego: r ^2 c9 = c3.v gdzie V = S . R1 to znaczy jest wzmocnie¬ niem czestotliwosci srednich i duzych, czyli wzmocnieniem prawidlowym. Przy tych wartosciach nastepuje pozadane wyrówna¬ nie.Przyklad obliczeniowy. Dane sa z wa¬ runków filtrowania C3 = 10^F, #2=5000 omów i stroimosc lampy = 2. Dla ^=1000 omów bedzie zatem 7 = 2. Stad Rlo=2500 omów, C9 = 20 |i F . C9 moze byc konden¬ satorem elektrolitycznym.Obwód 9 — 10 oblicza sie, jak widac z powyzsze|go, biorac pod uwage wylacznie warunki wyrównania. Opór R10 oblicza sie z tych warunków nie biorac pod uwage wa¬ runków statystycznych pracy, to jest na¬ piecia poczatkowego ustalajacego sie na o- porniku 10 pod wplywem sredniego pradu anodowego. Moze zatem zajsc przypadek, ze napiecie poczatkowe lampy wskutek spa¬ dku jiapiecia na oporniku 10 stanie sie rse- — 2 —wlasciwe. Z tego powodu nalezy doprowa¬ dzic do siatki dodatkowe'napiecie z baterii 11 pccpzez ojpornik siatkowy 12, takiie, aby suma napiecia baterii 11 i spadku napie¬ cia na oporniku 10 dawala pozadany punkt pracy.Jest oczywiste, ze mozna polaczyc w kaskade dowolnie duza liczbe stopni sfcoiri- pemisowanych w powyzszy sposób dla fal prostokatnych i ze taki wielostopniowy wzmacniak jest jako calosc tez skompenso¬ wany, jezeli tylko sprzegla 5 — 12 prze¬ nosza male czestotliwosci dostatecznie la¬ two, któremu to warunkowi czynia zadosc jeszcze przy 25 zmianach obrazu na se¬ kunde, np. nastepujace wartosci: C5 = 0,5(iF R12 = 0,3 megom.Przy dokladniejszym zbadaniu ukladu nalezy jednak stwierdzic, ze prosty ojbwód wyrównawczy 9 — 10 wedlug fig. 1 nie spelnia dostatecznie dobrze siwego zadania.Kompensacja opóznia sie w stosunku do chwili zjawienia sie czola impulsu prosto* katnego. Wedlmgwynalazku znieksztalcenia usiuwa sie calkowicie, przez zasltosowanie u- rzadzenia wedlug fig. 6, co stwierdzono na drodze obserwacyj oscylograficanych. W urzadzeniu tym w szereg z kondensatorem 9 wlaczony jesit opotrnik 16. Z drugiej sitro- ny w tym celu, aby dla czestotliwosci sre¬ dnich i duzych zapewnic dostatecznie dobre uziemienie katody, równolegle do 9 i 16, przylaczony jest kondensator 17, stanowia¬ cy zwore dla tych czestotliwosci. Wartosc oporu opornika 16 obiera sie najlepiej na podstawie obserwacyj oscylograficznych napiecia wyjsciowego, wzbudzonego (napie¬ ciem prostokatnym ze zródla U o czestotli¬ wosci 25 Hz. Dokladniejsze obserwacje wy¬ kazuja, ze kondensator 3 filtru anodowego jest ladowany dynamicznie przez opornik 1 i przez to ma pewien kat stratnosci, pod¬ czas gdy kondensator katodowy 9, gdy nie ma opornika 16, laduje sie bezposrednio pradem emisyjnym. Praktycznie znalezione wartosci elektryczne elementów takiego u- rzadzenia kompensacyjnego isa nastepuja¬ ce: R16 = 2200 omów C9 = 15 t,F C17 = 100 cm RX1 = 3000 omów, a przy wzmacnianiu dwustopniowym R1 = 1000 omów C3 = 25 |lF R2 = 10 000 omów. PL