Przy wytwarzaniu za pomoca znanych sposobów przedmiotów i konstrukcji z be¬ tonu lub z podobnych materialów uzbrojo¬ nych stala, w których stal jest wystawiona na dzialanie naprezen rozciagajacych, ma¬ terial jest wyzyskany w sposób niewystar¬ czajacy. Wystepuje to nip. w przypadku wytwarzania rur z uzbrojonego betonu, które podlegaja cisnieniu wewnetrznemu i w których poprzeczne uzbrojenie, najcze¬ sciej o ksztalcie linii srubowej, oraz sciany §a wystawione na dzialanie naprezen roz¬ ciagajacych. Wskutek ograniczonej wy¬ trzymalosci betonu na dzialanie tych na¬ prezen i niewielkiej jego wydluzallnosci konstrukcja tego rodzaju jest niezbyt pew¬ na.Aby zapobiec powyzszej niedogodnosci, próbowano nagrzewac uzbrojenie i nastep¬ nie nawijac je w stanie rozgrzanym na sztywny i wytrzymaly rdzen z betonu lub podobnego materialu, stanowiacy czesc skladowa wytwarzanego przedmiotu, aby uzyskac w tym uzbrojeniu po ochlodzeniu trwale wstepne naprezenie, które wywiera nacisk na rdzen i zwieksza w ten sposób szczelnosc i wytrzymalosc wytwarzanego przedmiotu, zwlaszcza na cisnienie we¬ wnetrzne.Wynalazek niniejszy umozliwia uzyska¬ nie tego wyniku w ten sposób, ze tempera¬ tura nagrzewanego uzbrojenia w okresie nawijania tegoz na rdzen pozostaje stala az do chwili ostatecznego zamocowaniauzbrojenia na rdzeniu, przy czym podczas nawijania uzbrojenie zostaje poddane pew¬ nemu naprezeniu rozciagajacemu, zapew¬ niajacemu trwale jego przyleganie do rdzenia, w rzeczywistosci nie powodujace¬ mu wydluzenia uzbrojenia. Wskutek tego wstepne najprezenie, wytwarzane w uzbro¬ jeniu, moze byc z góry dokladnie okreslo¬ ne, co umozliwia uzyskanie najkorzystniej¬ szego wyniku. Poza tym na osiagniecie ta¬ kiego wyniku zuzywa sie znacznie mniej energii, anizeli przy znanych dotychczas sposobach.Podczas zakladania uzbrojenia nawinie¬ ta juz czesc jego, przymocowana jednym koncem do rdzenia, nie ulega ochladzaniu i nie moze kurczyc sie w kierunku podluz¬ nym. W ten sposób unika sie zmniejszenia wstepnego naprezenia w uzbrojeniu przez takie skurczenie, nieuniknione przy stoso¬ waniu znanych dotad sposobów. W rzeczy¬ wistosci mozna ograniczyc nagrzewanie tylko do pewnej dlugosci uzbrojenia juz nawinietego, unikajac przy tym zmniejsze¬ nia sie wstepnego naprezenia w uzbrojeniu, pod warunkiem jednak, aby opór spowodo¬ wany tarciem przy przesuwaniu sie juz nawinietego na rdzeniu uzbrojenia byl wiekszy od podluznego kurczenia sie tego uzbrojenia, nie podlegajacego juz ogrzewa¬ niu, a które to kurczenie jest ^powo¬ dowane ochlodzeniem sie tego uzbro¬ jenia.Nalezy zaznaczyc, ze wskutek utrzymy¬ wania stalej temperatury w uzbrojeniu podczas nawijania ochlodzenie ma przebieg zupelnie równomierny, co zapewnia uzy¬ skanie jednostajnego wstepnego napreze¬ nia w calym uzbrojeniu oraz równomier¬ nej wytrzymalosci wytwarzanego przed¬ miotu.Temperature, do jakiej nalezy nagrzac uzbrojenie, okresla sie z góry rachunkiem lub doswiadczalnie, uwzgledniajac rozma¬ ite czynniki, jak calkowita wytrzymalosc metalu na naprezenie rozciagajace, wy¬ trzymalosc betonu oraz wielkosc napreze¬ nia wstepnego, jaka nalezy uzyskac.Poniewaz naprezenie rozciagajace, wy¬ wierane na drut uzbrojenia w stanie roz¬ grzanym, nie powoduje w rzeczywistosci zadnego wydluzenia, wiec sposób wedlug wynalazku umozliwia osiagniecie bardzo znacznego wstepnego naprezenia, gdyz w tym przypadku wchodzi w rachube wylacz¬ nie granica sprezystosci metalu nienagrza- nego, której nie nalezy przekroczyc.Szczególnie korzystnym jest nagrzewa¬ nie drutu stanowiacego uzbrojenie za po¬ moca pradu elektrycznego: Pozwala to na latwe i dokladne kontrolowanie uzyskanej temperatury drutu, co umozliwia latwe okreslenie wartosci naprezenia wstepnego, uzyskanego w ten sposób. Stosujac powyz¬ szy sposób nagrzewania bezposrednio przy urzadzeniu nawijajacym, zmniejsza sie do minimum straty ciepla, powodowane przez promieniowanie, unikajac niepotrzebnego przenoszenia ogrzanego drutu. Urzadzenie nawijajace jest zbudowane w taki sposób, ze uprzednio utworzonemu rdzeniowi na¬ dany zostaje ruch obrotowy dokola jego osi oraz wzgledny ruch posuwisty w po¬ dluznym kierunku wzdluz prowadnicy dru¬ tu. Ten wzgledny przesuw uzyskuje sie przez przesuwanie, najkorzystniej ruchem jednostajnym, badz rdzenia, badz narzadu prowadzacego drut. Polaczenie tego wzgled¬ nego przesuwu i ruchu obrotowego rdzenia powoduje nawijanie sie drutu uzbrojenia w postaci linii srubowej.Wedlug wynalazku nagrzewanie elek¬ trycznoscia uskutecznia sie za pomoca urzadzenia, które zawiera dwa kontakty, doprowadzajace prad elektryczny, przy czym pierwszy kontakt jest kontaktem sliz¬ gowym, po którym przesuwa sie drut, na^ wijany nastepnie na rdzen, a drugi kon¬ takt jest polaczony w jednym miejscu z drutem juz nawinietym na rdzen.By utrzymac stala temperature w uzbrojeniu podczas calego okresu nawija- — 2 —nia, drugi kontakt jest polaczony z przed¬ nim koncem juz nawinietego drutu. Ponie¬ waz w tym przypadku dlugosc drutu, pod¬ legajacego nagrzewaniu, wzrasta w miare nawijania, nalezy wiec w celu utrzymania stalej temperatury w nawinietym juz dru¬ cie zmieniac napiecie grzejne w miare zwiekszania sie dlugosci nagrzewanego drutu. W tym celu przesuwanie sie pierw¬ szego kontaktu lub innego odpowiedniego narzadu dziala na otpornik zmienny lub po¬ dobne urzadzenie za pomoca dowolnego od¬ powiedniego urzadzenia w ten sposób, ze powoduje pozadana zmiane napiecia grzej¬ nego. Gdy nagrzewanie ogranicza sie do pewnej tylko liczby zwojów (spirali) juz nawinietego na rdzen drutu, wówczas dru¬ gi kontakt moze byc umieszczony w stalej odleglosci od pierwszego kontaktu i moze byc wykonany takze jako kontakt slizgo¬ wy, po którym slizga sie juz nawiniety drut. W tym przypadku dlugosc nagrzewa¬ nego drutu, a tym samym i napiecie grzej¬ ne pozostaja stale. Zamocowanie uzbroje¬ nia na rdzeniu ma na celu zapobieganie przesuwaniu sie^ uzbrojenia wzgledem rdze¬ nia podczas kurczenia sie uzbrojenia po¬ wodowanego ochlodzeniem. Takie zamoco¬ wanie mozna wykonac w dowolny sposób, np. przez wykonanie na kazdym koncu uzbrojenia zamknietego pierscienia, uzys¬ kanego przez wygiecie ubrojenia w plasz¬ czyznie prostopadlej do osi sruby. Koniec uzbrojenia zostaje przytwierdzony, np. przez zlutowanie, do innego punktu uzbro¬ jenia, które w ten sposób zostaje wygiete. PL