Wynalazek niniejszy dotyczy kadzi od¬ lewniczej, nadajacej sie do przenoszenia np. roztopionej .surówki z wielkiego pieca do mieszalnika lub !tez do form odlewniczych.Stale utrzymywanie roztopionego 'meta¬ lu w odpowiednio wysokiej temperaturze podczas wspomnianych zabiegów posiada bardzo duze znaczenie zarówno ze wzgledu na zapobiezenie powstawaniu niepozada¬ nych lusek, jak równiez i ze wzgledu na skuteczne przeprowadzanie procesów oczy¬ szczania, np. odtleniania i odsiarkowywa: nda metalu, wymagajacych, aby temperatu¬ ra przerabianego metalu roztopionego byla wyzsza od pewnego okreslonego minimum, a reakcje chemiczne, zachodzace pomiedzy metalem a czynnikami odtleniajacymi i od- siarkowywajacymi, zachodzily równomier¬ nie w calej masie kapieli. Daje to zs jednej strony oszczednosc na potrzebnych do tego celu czynnikach oczyszczajacych, z drugiej zas strony, podczas nastepnej przeróbki su¬ rówki, np. na stal, daje oszczednosc na pa¬ liwie i zapewnia tez wyzsza jakosc otrzy¬ mywanego wyrobu.Proponowano juz wykonywac takie ka¬ dzie o ksztalcie jajowatym zaopatrujac je w otwór srodkowy do wlewania metalu, przy czyim zaopatrywano je tez w czopy, dookola których kadz byla obracana w ce¬ lu wylewania z niej metalu. Tego rodzaju kadzie o ksztalcie jaj wprawdzie umozli-wiaja ufcrzymywanie metalu w wysokiej temperaturze, jednakze nie nadaja sie do zapewnienia równomiernego przebiegu re¬ akcji pomiedzy metalem a czynnikami oczy¬ szczajacymi, których dzialanie w tym przypadku nie moze siegnac do czesci me¬ talu znajdujacej sie w srodku kadzi. Zasto¬ sowanie tego rodzaju kadzi przenosnych nastreczalo tez trudnosci zwiazane z zaopa¬ trywaniem ich w wykladzine ogniotrwala, jak równiez z przelewaniem metalu bezpo¬ srednio z takiej kadzi do mieszalników lub do pieców hutniczych, wobec czego zacho¬ dzila potrzeba stosowania kadzi posrednich, co powoduje straty ciapla. Poza tym wada tego rodzaju kadzi jest stosunkowo wysoki koszt wykonania ich.Z drugiej strony proponowano juz zao¬ patrywac zwykle kadzie przenosne o ksztal¬ cie tygla w pokrywe, dajaca sie otwierac podczas polewania metalu. Przy tym je¬ dnak wystepuja wady wskutek straty cza¬ su, powodowanej przez otwieranie pokry¬ wy, oraa wskutek tego, ze wykladzina po¬ krywy kadzi ulega latwo uszkodzeniu przy nieostroznym obchodzeniu sie z nia.W celu unikniecia powyzszych niedogo¬ dnosci kadz przenosna wedlug wynalazku niniejszego jest wykonana w postaci tygla; jest ona zaopatrzona w wypukla na ze¬ wnatrz poikrywe, posiadajaca wykladzine z odpowiedniego materialu, otoczonego wzdluz obwodu pokrywy rama, przymooo- wana do pokrywy w celu utrzymywania wy¬ kladziny w jej wlasciwym polozeniu.Pokrywa kadzi wedlug wynalazku po¬ siada otwór, najlepiej dajacy sie zamykac odpowiednia klapa, osadzona na zawiasach i umieszczona nad przelewem kadzi.Stosunek glebokosci kapieli metalowej, zawartej w kadzi, do srodkowej srednicy kadzi wynosi co najmniej 1,25:1.Na rysunku przedstawiono, tytulem przykladu, kadz wedlug wynalazku niniej¬ szego.Fig. 1 przedstawia widok boczny kadzi czesciowo w przekroju, a fig. 2 — widok z góry pokrywy tej kadzi.W przykladzie wykonania, przedstawi- nym na rysunku, kadz 2 posiada postac zwyklego tygla o pojemnosci np. 60 ton i jest zaopatrzona w czopy S do obracani kadzi oraz w zwykle narzady uchwytowe.Wypukla ku zewnatrz pokrywa k jest polaczona za pomoca zawias z czescia górna kadzi 2 i zaopatrzona w wykladzine 9 z od¬ powiedniego materialu ogniotrwalego, przy czym wykladzina ta jest zabezpieczona przed uszkodzeniami mechanicznymi ota¬ czajaca ja rama 10 o odpowiednim prze¬ kroju, zapewniajaca przez to lepsze utrzy¬ mywanie wykladziny we wlasciwym jej po¬ lozeniu.Pokrywa U posiada otwór zamykany klapa 5, osadzona w razie potrzeby na za¬ wiasach 6 i umieszczona nad zwyklym przelewem 7 kadzi 2; otwór ten ulatwia na^ pelnianie i opróznianie kadzi.Zamiast osadzenia klapy 5 na zawia¬ sach mozna ja tez wykonac tak, aby dawala sie ona podnosic za pomoca ucha, haka lub podobnego uchwytu, umieszczonego w po¬ blizu jej srodka.Pokrywa U moze byc zamocowywana nieruchomo w swym polozeniu za pomoca sworzni 8, umieszczonych na jej obwodzie.Stwierdzono, ze reakcje miedzy czynni¬ kami oczyszczajacymi i odsiarkowywu- jacymi a roztopionym metalem odbywaja sie dokladniej i w sposób bardziej zupelny w kapielach raczej glebokich niz plytkich, przeto kadz wedlug wy¬ nalazku posiada takie wymiary, aby stosun nek glebokosci kapieli do srodkowej sredni¬ cy kadzi wynosil co najmniej 1,25:1.Stwierdzono tez, ze im glebsza jest ka¬ piel, tym potrzebny jest dluzszy czas reak¬ cji pomiedzy strumieniem doplywajacego metalu a lzejszymi czynnikami, które wzno¬ sza sie w metalu ku górze, poniewaz czyn¬ niki te isa opychane z powrotem w dól przez isitrumien doplywajacego metalu, dzieki cze- _ 2 ^imu zostaja one wprawiane w ruch wirowy na wiekszej glebokosci w masie roztopione¬ go metalu i wykazuja mniejsza sklonnosc do gromadzenia sie i pozostawania u góry, niz w przyjppdjku stosowania kadzi plyt¬ kich.Oczywiscie kadz przedstawiona na ry¬ sunku i opisana wyzej mozna w wielu szcze¬ gólach wykonac inaczej, nie przekraczajac zakresu wynalazku niniejszego. PL