Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia, za pomoca którego pojazdy, a zwla¬ szcza pojazdy szynowe, moga byc przepro¬ wadzane z toru o pewnym rozstawieniu na tor o innym rozstawieniu bez przerywania biegu wagonu.Znane sa urzadzenia, które uskutecz¬ niaja ten zabieg za pomoca pomocniczego kola zebatego lacznie z zebatka, polozona na torze, wymagaja jednak dodatkowych urzadzen i zabiegów, które zmuszaja do przerywania biegu wagonu. Poza tym zmiana rozstawu przy pomocy tego urza¬ dzenia moze odbywac sie tylko w jednym z dwóch kierunków biegu wagonu.Wynalazek dotyczy zespolu kól, toru i urzadzenia dodatkowego do zmiany roz¬ stawu. Rysunki przedstawiaja przyklad wykonania urzadzenia do zmiany rozstawu.Wedlug fig. 1 zespól kól sklada sie z obre¬ czy kolowych 1, tarcz kolowych 2 o tej sa¬ mej budowie, co i w zespolach kolowych sztywnej konstrukcji, pólosi 3 i walu wy¬ drazonego k jako czesci zasadniczych. Pól- osie 3 sa osadzone za pomoca lozysk pier¬ scieniowych 5 obrotowo w wale wydrazo¬ nym k i zaopatrzone w gwint 6. Pólosie 3 sa zabezpieczone przed wzajemnym prze¬ kreceniem za pomoca urzadzenia, wykona¬ nego np. jako pierscien zlobkowany 7. Wwale wydrazonym U pierscien gwintowa¬ ny 8 jest osadzony nieprzesuwnie, lecz ob¬ rotowo i utrzymywany za pomoca pierscie¬ nia wewnetrznego 9 i nasadki lozyskowej 10.Pierscien 9 jest zabezpieczony za po¬ moca narzadu posredniego 11, który opie¬ ra sie o lozysko zewnetrzne 5 nieobroto¬ wo. Lozysko to jest zamocowane ze swej strony za pomoca pierscienia bezpieczniko¬ wego 12. Na wale wydrazonym U jest umieszczone z jednej strony stale kolo ze¬ bate 13, z drugiej zas strony luzne kolo ze-i bate lk, do którego nalezy kolo stozkowe 15, umocowane na wale wydrazonym i.Polaczenie pomiedzy kolem luznym 1U i ko¬ lem stozkowym 15 jest utworzone za po¬ moca polaczonego z kolami stozkowymi 16 pierscienia 17, umieszczonego nieobrotowo wzgledem tarczy kolowej 2, tak iz .stano¬ wia razem przekladnie róznicowa. Jak przedstawia fig. 2, pierscien gwintowany 8 jest zaopatrzony z obu stron w uzebie¬ nie ryglujace, w które wchodza pierscie¬ nie ryglujace 18, które z jednej strony sa osadzone w pierscieniu 9, a z drugiej stro¬ ny — w zespole lozyskowym 10 sprezyscie, lecz nieobrotowo. W pierscieniu gwintowa¬ nym 8 jest umieszczony, jeszcze sprezysty kciuk ustalajacy 19, który zabezpiecza cze¬ sci zespolu kolowego w polozeniu konco¬ wym.Tor przestawczy wedlug fig. 3 jest utworzony z szyn tocznych 20, umocowa¬ nych na podkladach 21, i z szyny przestaw- czej 22. Szyna przestawcza 22 jest osadzo¬ na sprezyscie w prowadnicach 23, tak iz mozliwe sa pionowe ruchy dla wyrównania zuzycia obreczy kolowych. Dla zabezpie¬ czenia przed wykolejeniem umieszczone sa szyny ochronne 2h. Liczba 25 ozuslczsl roz¬ staw /, liczba 26 — rozstaw //, liczba 27 zas — dlugosc przestawiania.Dodatkowe urzadzenie przestawne we¬ dlug fig. 4 stanowia narzady w podwoziu wagonu wzglednie w wózkach wagonowych w celu umozliwienia nieprzerwanego prze¬ stawiania rozstawu. Maznice osiowe 28 na czopach osiowych 29 zespolu przestawnego sa zaopatrzone w prowadnice maznicze 30 tak, ze prowadnice widelkowe 31 moga byc przesuniete z jednego polozenia koncowe¬ go / w drugie polozenie koncowe II o wiel¬ kosc —, gdzie A oznacza miare przesta¬ wienia rozstawu, i moga stanowic w obu polozeniach koncowych niezawodne prowa¬ dzenie osi. Maznice osiowe 28 sa polaczone za pomoca laczników 32 ze sztywna ostoj- nica podwozia wzglednie wózka 33. Zespo¬ ly przestawne sa zaopatrzone w beben ha¬ mulcowy 3U, tak iz szczeka hamulcowa 35 moze byc przesunieta w bok o wielkosc —, gdzie A oznacza miare przestawienia roz¬ stawu, przy czym nie wywoluje sie wply¬ wu na hamowanie. Szczeka hamulcowa 35 jest zawieszona na wieszaku 36 w sztyw¬ nej ostojnicy podwozia wzglednie wózka 33.Urzadzenie przestawne pracuje w spo¬ sób nastepujacy.Pojazd, zaopatrzony w przestawne ze¬ spoly kól, wjezdza na tor przestawczy we¬ dlug fig. 3. Szyna przestawcza (22), ulozo¬ na z boku i nieruchoma w kierunku dzia¬ lania sily, wspóldziala z kolem zebatym 13, umocowanym na stale na wale wydrazo¬ nym i zespolu przestawnego wedlug fig. 1* albo jezeli pojazd ustawiony jest odwro¬ tnie — z kolem zebatym 1U osadzonym luz¬ no na wale wydrazonym U zespolu prze¬ stawnego wedlug fig. 1 i dzieki róznicy srednic miedzy kolem tocznym i zebatym kolem przestawnym powoduje przekrecenie walu wydrazonego h wzgledem pólosi 3.Poniewaz wal wydrazony ^ (fig. 2). jest polaczony na stale wewnetrznymi pierscie¬ niami 9 i 10, przeto za posrednictwem uze¬ bienia ryglujacego na pierscieniu gwinto- — 2 —wanym 8 pierscien ten jest zabierany, a na skutek dzialania gwintu powoduje przesu¬ niecie w bok odpowiednich pólosi 3. Gdy koncowa miara przestawienia jest osiag¬ nieta, to znaczy, gdy pólosie 3 zostaly prze¬ suniete wzgledem siebie o miare przesta¬ wienia rozstawu, kolnierz gwintu na pól¬ osi 3 wysuwa pierscien ryglujacy 18, przeciw dzialaniu sily sprezyny, z zazebie¬ nia pierscienia gwintowego 8, który teraz biegnie swobodnie, dopóki kolo zebate 13 wzglednie lk nie opusci szyny przestaw- czej. Podczas przesuwaniia pólosi 3 wzgle¬ dem siebie pod dzialaniem urzadzenia przestawnego maznice osiowe 28 przesta¬ wiaja sie w widelkowych prowadnicach mazniczych 31 tak, iz przy koncu ruchu przestawiania prowadzenie maznic osio¬ wych 28 jest uskuteczniane za pomoca po¬ wierzchni przeciwnych prowadnic maznic osiowyfch 30, a jednoczesnie laczniki 32 przesuwaja sie równiez w polozenie prze¬ ciwne. Poniewaz jednoczesnie bebny ha¬ mulcowe 34, umieszczone na zespolach przestawnych pod klockami hamulcowymi, umocowanymi sztywno w ostoi! podwozia wzglednie wózka 33 za pomoca zawiesze¬ nia 36, zostaja przesuniete odpowiednio do miary przestawienia, przeto przestawianie uskutecznia sie bez koniecznosci przerywa¬ nia jazdy lub dokonywania jakichkolwiek zabiegów. Przestawianie moze odbywac sie w kazdym kierunku i w kazdym polozeniu wagonu dowolnie czesto lub tez moze byc wykonywane w zestawie pociagowym.Prawidlowy w danej chwili kierunek, obrotu urzadzenia przestawnego otrzymu¬ je sie z jednej strony z polozenia bocznego szyny przestawczej 22, a z drugiej stro¬ ny z zazebienia stalego kola zebatego 13 lub luznego kola zebatego H na wale wy¬ drazonym U. W przypadku zazebienia luz¬ nego kola zebatego 11* kierunek obrotu wa¬ lu wydrazonego U odwraca sie poprzez ko¬ la stozkowe 15 i 16. PL