Wynalazek niniejszy dotyczy rozruszni¬ ka do silników spalinowych, w którym mie¬ dzy swobodnie obracajacym sie kolem ze¬ batym, napedzanym za pomoca recznie uruchomianego wycinka zebatego, oraz czescia na stale polaczona z walem silnika, jest wlaczona tuleja z podatnie sprezynu¬ jacym zlaczem, umozliwiajacym przy za¬ czepieniu pierwszego zeba wycinka, na skutek poddawania sie sprezyn zlacza, nie¬ wielki ruch obrotowy kola zebatego bez uderzen i stopniowe powiekszenie momen¬ tu, przenoszonego na wal silnika, odpo¬ wiednio do napiecia sprezyn podatnego zlacza, przy czym podatne zlacze zmienia sie po wykonaniu przez kolo zebate nie¬ wielkiego ruchu obrotowego na stale pola¬ czenie, przenoszace sile przymusowo, gdy dalsze zeby wycinka zebatego sa juz zaze¬ bione z kolem zebatym.W znanym podobnym rozruszniku do silników spalinowych wszystkie narzady do przenoszenia sily sa osadzone na wale silnika, wskutek czego rozrusznik ma sto¬ sunkowo duza dlugosc, poniewaz jest za¬ stosowana tuleja ze sprezynujaco podat¬ nym zlaczem, która musi byc wykonana w postaci dlugiej pochwy, polaczonej za po¬ moca sprezyn z poprzecznie w wale silni¬ kowym zalozonym sworzniem. Kolo zeba¬ te, luzno osadzone na wale silnika, jest z pochwa sprzezone za .poimoca sprezyny, skreconej spiralnie i wymagajacej wsku¬ tek tego dlugiej powierzchni przylegania,której do dlugosci odpowiada czesc tulei, która musi byc wodzona na wiekszej dlu¬ gosci celem zapewnienia dobrego oparcia* Pomijajac te duza dlugosc, szkodliwe jest w znanym rozruszniku takze oslabie¬ nie walu silnika przez przenikajacy go sworzen.Celem niniejszego wynalazku jest usu¬ niecie tych wad i osiagniecie rozrusznika o mozliwie malej dlugosci.Wynalazek niniejszy wyróznia sie glów¬ nie tym, ze tuleja, sprzezona w znany spo¬ sób w jednym kierunku obrotu z kolem ze¬ batym na wale przystawkowym, posiada wystepy, wchodzace w wyciecia kola ze¬ batego, sprzegnietego na stale z walem sil¬ nika, oraz sprezyny, opierajace sie o wy¬ ciecia tego kola zebatego w kierunku jego obrotu, przy czym sprezyny te na poczatku rozruchu dzialaja podatnie ma to kolo ze¬ bate az do dosuniecia sie wystepów tulei, po przezwyciezeniu napiecia sprezyn, do scian wyciec kola zebatego, powodujacego skutkiem tego przymusowe przenoszenie sily na kolo zebate.Wedlug wynalazku sprezynujacy zab wycinka zebatego jest wygiety z plaskiej sprezyny, wodzonej w uchwycie. Dzieki temu na zalozenie podatnego zeba nie po¬ trzeba dodatkowego miejsca poza szeroko¬ scia wycinka zebatego, co jest nieodzowne w znanym rozruszniku, w którym ten zab stanowi plaska .sprezyna, zalozona z boku obok wycinka zebatego. W tym znanym rozruszniku kolo zebate, zazebiajace sie z wycinkiem uzebionym, musi byc szersze o szerokosc sprezynujacego zeba.Takie zalozenie zeba sprezynujacego wedlug wynalazku przyczynia sie do zmniejszenia szerokosci rozrusznika. .Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania rozrusznika wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia skrzynke korbo¬ wa silnika spalinowego w widoku z boku, z usunieta pokrywa oslony przekladni; fig. 2 — kilka czesci skladowych przekladni oddzielnie w innym polozeniu, a fig. 3 — przekrój podluzny przez skrzynke korbo¬ wa wzdluz linii /// — /// na fig. 1.Kozruszniki z wycinkiem zebatym za¬ zebianym z kolem zebatym wykazuja te wade, ze zeby tych dwóch czesci nie zawsze sprzegaja sie w sposób nienagan¬ ny, czyli pierwszy zab wycinka zebatego nie wchodzi we wrab miedzy zebami kola zebatego, lecz swym koncem uderza o kon¬ ce zeba tego kola, wskutek czego oprócz innych uszkodzen moze nastapic wylama¬ nie zeba.Wedlug wynalazku, w celu unikniecia tej wady, pierwszy zab wycinka zebatego 5 jest wykonany jako sprezynujacy, aby w razie nieodpowiedniego polozenia wycin¬ ka zebatego wzgledem napedzanego kola zebatego 6, gdy zab trafia na zab, mógl sie poddawac i wejsc we wrab miedzy ze¬ bami. Pierwszy zab 7 wycinka 5 zebatego jest wiec w tym celu w dostatecznym stopniu podatny, aby sprezynujac, mógl sie przesunac w razie uderzenia w glówke zeba kola zebatego 6. Zab 7 wycinka zeba¬ tego 5 jest utworzony z zagietego wystepu na wolnym koncu plaskiej lukowej wygie¬ tej sprezyny 7a, zalozonej na wycinku 5, i jest wodzony w uchwycie S.Na wale pomocniczymi 9 kól zebatych 10 i 6 jest zalozona luzno piasta 11 z dwoma wystepami 12. Wystepy 12 siega¬ ja do wyciec 13 kola zebatego 10, osadzo¬ nego na stale na wale pomocniczym 9 i za¬ zebiajacego sie stale z kólkiem zebatym 15, osadzonym na stale na wale korbowym silnika spalinowego. Wystepy 12 sa zaopa¬ trzone w wydrazenia, wykonane na ich bokach, znajdujacych sie od strony lezacej w kierunku obrotu, w których sa umie¬ szczone sprezyny 16, oparte zewnetrznymi koncami o scianki wyciec 13.Miedzy kólkiem 6, osadzonym na wale 9 obrotowo i przesuwnie w kierunku jego osi, i piasta 11 znajduje sie sprzeglo 17 z zebami zapadkowymi, które podczas roz- — 2 -ruchu silnika pozostaja w stanie zaczepio¬ nym, wskutek czego kolo zebate 6 zabiera piaste 11. W tym sprzegnietym polozeniu sprzeglo 17 jest przytrzymywane za po¬ moca sprezyny 18, zalozonej na wale 9, natomiast przy obrocie kólka 6 w przeciw¬ nym kierunku .sprzeglo 17 sie slizga, czyli zeby zapadkowe przesuwaja sie po sobie, poniewaz sprezyna 18 umozliwia odsunie¬ cie kola zebatego 6 od piasty 11.Sposób dzialania rozrusznika wedlug wynalazku jest nastepujacy. Gdy wal U jest obracany za pomoca dzwigni rozru¬ chowej, nie uwidocznionej na rysunku, w kierunku przeciwnym do obrotu wskazó¬ wek zegara, pierwszy zab 7 wycinka zeba¬ tego 5 styka sie z zebem kola zebatego 6, a wobec istniejacego polaczenia sprzegla 17 z kolem zebatym 6 obraca takze piaste 11 na wale 9 w kierunku zaznaczonym strzalka na fig. 1. Przy tym sprezyny 16, znajdujace sie poczatkowo w polozeniach wedlug fig. 2, zostaja wtloczone w mniej¬ szym lub wiekszym stopniu w wydrazenia wystepów 12, wobec czego caly moment rozruchu nie oddzialywa na sprezynujacy zab 7, poniewaz kolo zebate 10 zostaje tylko stopniowo wprawiane w ruch obro¬ towy odpowiednio do zwiekszania sie sily napiecia sprezyn 16. Gdy wystepy 12 przylegaja do przeciwleglej scianki wyciec 13 (fig. 1), wówczas kilka kolejnych zebów wycinka zebatego 5 jest juz zazebionych z kolem 6, a w ten sposób silnik moze byc uruchomiony bez wstrzasów. Skoro silnik zostanie uruchomiony, obraca sie takze kólko zebate 15, kolo zebate 10 l wal 9.Wskutek tego kolo zebate 6 zostaje odla¬ czone samoczynnie od piasty 11 z wyste¬ pami i przesuniete za pomoca skosnych boków zebów zapadkowych 17 na wale 9 przeciw naciskowi sprezyny 18. Gdy po powrocie dzwigni rozruchowej w poloze¬ nie poczatkowe wycinek zebaty 5 nie jest juz polaczony z kolem zebatym 6, wów¬ czas kolo to moze obracac sie swobodnie na wale 9 wraz z osadzonymi na nitn te¬ sciami.Wskutek wykonania pierwszego zeba 7 rozruchowego wycinka zebatego J w po¬ staci plaskiej sprezyny zapobiega sie wej¬ sciu zeba na zab przy zaczepianiu wycinka ¦5-z kolem zebatym 6, poniewaz zab 7 wy¬ cinka 5 posiada dostateczna podatnosc, umozliwiajaca przy takim wejsciki zeba na zab jego wysuniecie lub odsuniecie, co za¬ pewnia wlasciwe zazebienie nastepnych ze¬ bów wycinka zebatego 5 z kolem zeba¬ tym 6. PL