Wedlug wynalazku niniejszego surów¬ ke swiezy sie w przebiegu ciaglym przy doprowadzaniu jej do urzadzenia stru¬ mieniem nieprzerwanym. Wynalazek po¬ lega glównie na tym, iz przez kapiel me¬ talowa (przedmuchuje sie powietrze lub tlen.Sposób wedlug wynajazku nadaje sie do zmniejszania zawartosci w surówce krzemu, który jest niepozadany przy swie¬ zeniu sposobem Thomasa, jak tez do otrzy¬ mywania stali o wiekszej zawartosci man¬ ganu i wanadu, przechodzacego przy do¬ tychczasowym sposobie Thomasa do zuz¬ la. Wydzielanie zas manganu i wanadu z zuzla napotyka duze trudnosci. Wynalazek moze byc równiez stosowany przy wyrobie stali.Przy wstepnym swiezeniu surówki spo^ sobem ciaglym odprowadza sie podczas przebiegu bez przerwy wytwarzany zuzel, zawierajacy krzem, mangan i wanad.Mozna przy tym dodawac stalych srodków utleniajacych lub srodków wytwarzaja¬ cych zuzel albo tez srodków stapiajacych.Swiezenie przeprowadza sie w ten sposób, iz zuzel odprowadza isie przez otwór w jednym koncu urzadzenia, a srodków utle-niajacych dodaje sie do surówki wstepnie wyswiezonej przy odprowadzaniu jej z u- rzadzenia. Oddzielanie surówki od zuzla uskutecznia sie w zbiorniku rozdzielczym, z którego odprowadza sie ciekly zuzel.W celu otrzymywania zuzla o rozmai¬ tym skladzie chemicznym mozna stosowac wieksza liczbe urzadzen do wstepnego swiezenia, umieszczonych jedno za drugim, przez które surówke przeprowadza sie ko¬ lejno. W ten sposób otrzymuje sie zarów¬ no zuzel, zawierajacy stosunkowo duzo manganu, a malo wanadu, jak tez zuzel o duzej zawartosci wanadu, a ma,lej man¬ ganu.Jezeli wytwarza sie stal w sposób opi¬ sany powyzej, to mozna stosowac wykon¬ czajace swiezenie surówki wzietej bezpo¬ srednio z wielkiego pieca lub po uprzednim odsiarkowaniu jej za pomoca potasowców lub srodków potasowcowych, przy czym swiezenie przeprowadza sie w jednym za¬ biegu pracy i w jednym zbiorniku. Mozna jednak surówke wpierw poddawac swie¬ zeniu wstepnemu, a nastepnie przeprowa¬ dzac swiezenie wykonczajace w zbiorniku polaczonym z urzadzeniem do wstepnego swiezenia, przy czym odsiarkowywanie surówki za pomoca potasowców lub podob¬ nych srodków odsiarkowywajacych doko¬ nywa sie bezposrednio w wielkim piecu lub po wstepnym swiezeniu. _Przy wytwarzaniu stali sposobem cia¬ glym nalezy uwazac, aby surówka posia¬ dala w poszczególnych okresach procesu pewien okreslony sklad chemiczny. We¬ dlug wynalazku niniejszego ilosc dopro¬ wadzanego gazowego, cieklego lub stalego srodka redukcyjnego lub utleniajacego oraz temperature i jakosc surówki i zuz¬ la, jak tez szybkosc przeplywu surówki /przez urzadzenie dobiera, sie tak, aby sklad chemiczny metalu w poszczególnych okre¬ sach przebiegu roboczego mógl byc regu¬ lowany, dzieki czemu otrzymuje sie stal o jednakowych wlasciwosciach. Stosuje sie przy tym urzadzenie do regulowania prze¬ biegu procesu.Przebieg jest np. nastepujacy. Surów¬ ke doprowadzana ze zbiornika, np. mie¬ szalnika lub wielkiego pieca, poddaje sie wstepnemu swiezeniu bezposrednio po od¬ siarkowaniu jej za pomoca odpowiednich srodków, np. roztopionej sody, w osobnej kadzi. Jezeli surówke doprowadza sie z pieca, wówczas jego otwór .spustowy wy¬ klada sie materialem bardzo ogniotrwalym, np. w tym celu stosuje sie rure ze spieczo¬ nego korundu, aby wymiary otworu spu¬ stowego nie ulegaly zmianie podczas pra¬ cy, ilosc zas doprowadzanej surówki sta¬ le byla jednakowa. Piec moze byc równiez zaopatrzony w przeplyw lewarowy w celu oddzielania zuzla od doprowadzanej su¬ rówki.Przy odsiiajrkowywaniu dodatkowym ciekla surówke doprowadza sie do kadzi równoczesnie ze srodkiem odsiarkowuja- cym, dzieki czemu surówka i zuzel scisle mieszaja sie ze soba. Mieszanie moze byc jednak dokonywane równiez za pomoca mieszadel mechanicznych, przedmuchiwa¬ nia powietrzem lub gazem albo przepro¬ wadzania surówki przez grube warstwy cieklego zuzla.Przy wstepnym swiezeniu ,surówki do- dajje sie istalych srodków utleniajacych, np. zendry walcowniczej lub odpadków stalowych, w celu zapobiezenia zbyt zna¬ cznemu wzrostowi temperatury oraz o- trzymania zuzla, nadajacego sie z korzy¬ scia do odzyskiwania z niego wanadu. Po¬ niewaz krzem, zawarty w surówce, redu¬ kuje czesc doprowadzanych tlenków zela¬ za na zelazo metaliczne, przeto przez do¬ dawanie wyzej wymienionych srodków u- tleniajacych osiaga sie dobra wydajnosc procesu. Otrzymany zuzel jest w wielu przypadkach tak gesty, ze musi byc stale odprowadzany z urzadzenia, do swiezenia surówki. Uskutecznia sie to za pomoca od¬ powiednich narzadów, np. gracy, kiero- — 2 —wanej recznie, lecz przesuwanej ruchem zwrotnym za pomoca odpowiedniego me¬ chanizmu. Czesci gracy, znajdujace sie w zbiorniku do swiezenia, korzystnie jest o- chladzac woda. Wykladzina zbiornika do swiezenia moze byc kwasna lub obojetna.Dostateczna trwalosc musi posiadac dno urzadzenia, zaopatrzone w otwory i ubite z dolomitu, zmieszanego ze smola, lub ma¬ gnezytu wzglednie wykonane w inny zna¬ ny sposób.Po wstepnym swiezeniu surówki sto¬ suje sie swiezenie dodatkowe, wykonywane w urzadzeniu o zaprawie zasadowej. Do¬ daje sie przy tym wapna w znany sposób wprowadzajac go do urzadzenia od stro¬ ny otworu spustowego do stali, tak iz me¬ tal styka sie najpierw z zuzlem na,syco^ nym kwasem fosforowym, a w koncu — z czystym wapnem. Wapna dodaje sie w stanie zimnym lub ogrzanym, a ponadto — zwykle — w stanie czystym. Do wapna mozna dodawac materialów obnizajacych temperajture jego topnienia lub sprzyjaja¬ cych swiezeniu istali. Wiazanie fosforu o- siaga sie równiez za pomoca zuzla boga¬ tego w wapno. Przed usunieciem zuzla ibo* gatego w fosfor lub podczas usuwania go mozna, dodawac materialów przeprowadza¬ jacych zuzel w stan ciekly lub tez zwiek¬ szajacych rozpuszczalnosc kwasu fosforo¬ wego, np. ogrzanego piasku albo tez zuzla z wielkiego pieca lub zeliwiaka w stanie sta¬ lym wzglednie cieklym, zawierajacego du¬ za ilosc krzemionki. Oprócz tego podczas swiezenia dodaje sie, w razie potrzeby, stalych srodków utleniajacych, zasad, srodków ulatwiajacyeh odfosforowywa- nie, odpadków stalowych i podobnych.Mozna równiez poddawac kapiel metalowa kolejno dzialaniu rozmaitych gazowych srodków utleniajacych, np. strumienia po¬ wietrza nasyconego tlenem lub strumienia powietrza ogrzanego, a nastepnie strumie¬ nia powietrza o normalnym skladzie.Bezposrednio po dodatkowym swieze¬ niu stal odtlenia sie. Odtlenianie przepro¬ wadza sie w komorze polaczonej z urza^ dzeniem do swiezenia dodatkowego i po¬ siadajacej wieksze wymiary niz to urza¬ dzenie, poniewaz odtlenianie wymaga pe¬ wnego okresu czasu. Podczas odtleniania zapobiega sie doplywowi powietrza przez stosowanie gazu ochronnego. Komore do odtleniania mozna zaopatrzyc na obu kon¬ cach w przeplywy do cieklej stali, zuzel, wytworzony przy odtlenianiu, odprowa¬ dza sie od czasu do czasu przez odpowie¬ dni otwór spustowy, a srodki odtleniaja- ce, stosowane w stanie stalym lub cie¬ klym, doprowadza sie za pomoca odpowie¬ dniego urzadzenia, np. obracajacej sie za¬ suwy wzglednie lewaru. Przy wstepnym lub wykonczajacym odtlenianiu stali wo¬ dorem lub weglowodorami stosuje sie zbiorniki przechylne, których dno jest zao¬ patrzone w dysze gazowe.Do odlewania gotowej stali stosuje sie kokile o malych wymiarach, umieszczone na podstawie obrotowej lub na tasmie bez konca. Korzystnie jest stosowac przy od¬ lewaniu stali gaz ochronny. Stal mozna równiez odlewac do ochladzanej kokili w ksztalcie rury w sposób ciagly, odprowa¬ dzajac z dolnego konca kokili skrzepniety juz material.Ilosc doplywajacego srodka utleniaja¬ cego i srodka odtleniajacego, jak tez za- watrtosc domieszek w kapieli metalowej o- kresla sie za pomoca urzadzen mierni¬ czych, zaopatrzonych w narzady samopi- szace. Do regulowania i utrzymywania zadanej temperatury kapieli metajowej i zuzla stosuje sie elektryczne przyrzady po¬ miarowe. Spaliny ze zbiorników do swie¬ zenia poddaje sie stale ajializie, urzadze¬ nie zas jest zaopatrzone w odpowiedni przelew, umozliwiajacy pomiar przeplywa¬ jacej ilosci surówki. Poziom kapieli metalo¬ wej mierzy sie za pomoca plywaków lub na drodze optycznej. Do pomiaru ilosci do¬ prowadzanej surówki mozna stosowac — 3 —równiez odpowiednie zbiorniki, np. dwa zbiorniki, które sa na przemian napelnia¬ ne i oprózniane. Mozna w tym celu stoso¬ wac równiez kokile ustawiona na wadze i kontrolowac w ten sposób odplywajaca i- losc stali. Korzystnie jest regulowac samo¬ czynnie doplyw srodków utleniajacych i srodków odtleniajacych stosujac narzady regulujace i ustalajace ilosc doprowadza¬ nych srodków, jak tez utrzymywac rów¬ nomierna ilosc doplywajacej surówki za pomoca mechanicznych narzadów regulu¬ jacych. W tym celu zaopatruje sie wage na surówke w urzadzenie, które powoduje w oznaczonych okresach czasu opróznianie sie zbiorników. W tym przypadku ko¬ nieczne jest tylko napelnianie zbiorników, co moze byc równiez dokonywane samo¬ czynnie. Wymienione przyrzady pomiaror we i regulujace nie wyczerpuja calej licz¬ by takich przyrzadów, stosowa^<^^.^u^, rzadzeniu wedlug wynalazku. Na przyklad KonteCzne jest badanie próbek produktów posrednich i ostatecznych, jak tez nalezy mierzyc cieklosc metalu i zuzla podczas poszczególnych przebiegów roboczych.Wazne jest równiez samoczynne regulowa¬ nie temperatur. Tak np. ilosc dodawanej zendry walcowniczej lub innych dodatków mozna uzajeznic od temperatury kapieli metalowej.Dno urzadzenia do przeprowadzania sposobu wedlug wynalazku jest zaopa¬ trzone w otwory tak, iz powietrze jest przedmuchiwane przez kapiel, a, nie po¬ wyzej kapieli. W ten sposób osiaga sie do¬ stateczne dzialanie swiezace.Przy wykonywaniu urzadzenia nalezY uwzglednic, aby straty ciepla na zewnatrz byly mozliwie male, jak^ tez aby mozliwe bylo w kazdej chwilr przerwanie i ponow¬ ne szybkie rozpoczecie przebiegu robocze¬ go. Oprócz tego nalezy umozliwic latwe oddzielanie metalu od zuzla, a wykladzina urzadzenia powinna posiadac mozliwie proste wykonanie i dostateczna wytrzyma¬ losc, odnowienie zas wykladziny musi byc mozliwie szybkie i polaczone z malymi ko¬ sztami.Na rysunku uwidoczniono urzadzenie wedlug wynalazku. Urzadzenie to jest u- tworzone z bebna, osadzonego poziomo i obrotowo dookola osi poziomej. Czesc srod¬ kowa bebna posiada wieksza srednice niz czesci boczne i jest wykonana w ksztalcie koryta, które jest zaopatrzone w otwory do doprowadzania powietrza. Dno czesci bocznych bebna nie posiada otworów, czesci te sluza jako strefa uspokajajaca mieszanine, wirowana w czesci srodkowej bebna, i umozliwiaja oddzielanie metalu od zuzla.Na rysunku fig. 1 uwidocznia przekrój podluzny urzadzenia, fig. 2 — przekrój po¬ przeczny wzdluz linii a — a na fig. 1, fig. 3 — przekrój wzdluz linii b — b na fig. 1, a fig. 4 — przekrój wzdluz linii c — c na fig. 1.Beben A, wykonamy z blachy, jest zao¬ patrzony w wykladzine C z odpowiedniego materialu ogniotrwalego. Jest on osadzo¬ ny poziomo w pierscieniach B i moze ob¬ racac sie naokolo swej osi podluznej co najmniej o kat 90°. Czesc srodkowa bebna A, komora P, jest wykonana w ksztalcie koryta D, którego dno jest zaopatrzone w otwory E. Dno bebna ponizej otworów E jest zaopatrzone w zbiornik do powietrza F polaczony z przewodem G do doprowa¬ dzania powietrza, osadzonym obrotowo w dlawicy J£ i przymocowanym do bebna A, Polaczenie przewodu G ze zbiornikiem F moze byc wykonane równiez za pomoca gietkich rur, wezy gumowych, rur prze¬ gubowych lub podobnych. Ciekla surówke lub stal wstepnie wyswiezona dpprowadza sie do komory P przez rynne umieszczona w otworze H. Przez kanal / (fig. 2) od¬ plywa zuzel, a kanal syfonowy K .sluzy do odprowadzania stali wyswiezonej wstepnie lub stali gotowej, podczas gdy kanal spu¬ stowy L jest podczas ruchu obrotowego — 4 —bebna zamkniety. Otwór M sluzy do 'wpro¬ wadzania dodatków, spaliny zas isa odpro^ wadzane przez otwór Z. Koryto D jest za¬ opatrzone w jego srodku w scianke po¬ przeczna O, a na jednym koncu — w .próg U. scianka srodkowa O zapobiega bezpo¬ sredniemu przeplywowi metalu z jednego konca komory P do jej drugiego konca. Z lewej strony bebna A komara P jest pola¬ czona z komora Q.Urzadzienie dziala w sposób nastepu¬ jacy.Beben A, ogrzany za pomoca palnika gazowego lub olejowego, wprowadzonego przez otwór H lub M, obraca sie tak, iz koryto D wraz z otworami E ustawia sie na poziomie podluznej poziomej osi bebna.Nastepnie przez otwór M doprowadza sie materialy dodatkowe, a przez rynne w otworze H —surówke. Skoro doprowadzo¬ no dostateczna ilosc surówki, rozpoczyna sie przedmuchiwanie jej, po czym beben obraca sie w polozenie pierwotne. Metal i/ materialy dodatkowe doprowadza sie do\ bebna bez przerwy. Po uplywie pewnego/ czasu rozpoczyna sie odplyw przez, kainal K stali lub metalu wyswiezonego wstep- .nie, a przes kanal J — odplyw zuzla. Ilosc doprowadzanego powietrza, metalu i ma¬ terialów dodatkowych reguluje sie tak, iz przez kanal K odplywa bez przerwy me¬ tal, a przez kanal / — zuzel o zadanym skladzie.Jezeli metal nalezy poddawac kolejno dzialaniu rozmaitych srodków utleniaja¬ cych, np. najpierw dzialaniu tlenu, a na¬ stepnie powietrza, stosuje sie zbiornik do powietrza, podzielony scianka na dwie ko¬ mory. Powietrze o dwojakim skladzie chemicznym stosowano juz przy przeróbce pojedynczych ladunków surówki, co jed¬ nak wymagalo zlozonych zabiegów. Dopro¬ wadzanie powietrza o dwojakim skladzie nadaje sie przy swiezeniu ciaglym, ponie¬ waz zbedne jest przelaczanie z jednego ro¬ dzaju powietrza na rodzaj drugi, urzadze¬ nie zas do wytwarzania i dostarczania tlenu lub powietrza nasyconego tlenem jest równomiernie obciazone.Otwór N sluzy do doprowadzania p*zy koncu przebiegu procesu materialów, któ¬ re wchodza jako skladniki do gotowej sta¬ li lub tez sluza do odpowiedniej przerób¬ ki zuzla, np. do zwiekszenia rozpuszczalno^ sci zawartego w nim kwasu fosforowego.Gazy, uchodzace przez otwór M, moga sluzyc do podgrzewania materialów dodat¬ kowych lub do wypalania wapna. Jezeli zas przy swiezeniu surówki wytwarza sie taka ilosc ciepla, iz przy koncu przebiegu procesu nadmiar ciepla nalezy odprowa¬ dzac, to przez otwór M materialy dodat¬ kowe doprowadza sie w stanie zimnym, a spalin uzywa sie do wytwarzania pary wo¬ dnej, podgrzewania powietrza, lub innych celów. Spaliny odprowadza sie przede wszystkim przez otwory M i Z; w ostatnio podanym przypadku plomien dziala na górna powierzchnie kapieli i ogrzewa ja.Skoro po ukonczeniu procesu najezy beben opróznic, otwiera sie otwór L i ob¬ raca beben o 90° wdmuchujac bez przerwy powietrze. Zawartosc bebna przeprowadza sie do odpowiedniego zbiornika lub do ka¬ nalu spustowego. Z otworu H równiez u- suwa sie metal, tak iz metal ten nie moze w nim skrzepnac.Przy dodatkowej przeróbce metalu wyswiezonego, np. przy odtlenianiu go, ko¬ more R mozna polaczyc z komora sluzaca do odtleniania. Wyswiezona stal przepro¬ wadza sie w tym przypadku przez otwór S w sciance T (fig. 1 i 4) do komory od¬ tleniania. Srodki odtleniajace doprowadza sie przez otwór V, który moze sluzyc rów¬ niez do przeprowadzania spalin lub ich pe¬ wnej ilosci przez komore R, co umozliwia utrzymywania jej w stanie cieplym. W tym przypadku zaanyka sie inne otwory sluzace do odprowadzania spalin, zuzel powstajacy przy odtlenianiu stali odplywa — 5 —przez otwór W, a odtleniona stal — przez k;a,nal K.Opisany sposób umozliwia wstepne swiezenie duzej ilosci surówki lub stali przy stosowaniu urzadzen o stosunkowo pi?o&tej konstrukcji. W porównaniu ze znanymi sposobami osiaga sie wieksza wy¬ dajnosc, jak tez otrzymuje sie zuzel Tho¬ masa, zawierajacy duze ilosci rozpuszczal¬ nego kwasu fosforowego, lub zuzle o duzej zawartosci manganu i wanadu, stal zas o mniejszej zawartosci fosforu niz znana staj Thomasa. Oprócz tego sposób wedlug wynalazku umozliwia wyzyskiwanie cie¬ pla, powstajacego przy swiezeniu, do pod¬ grzewania materialów dodatkowych, wy¬ twarzania pary wodnej lub do innych ce¬ lów, co nie bylo mozliwe w dotychczaso¬ wych urzadzeniach do wyrobu stali Tho¬ masa. Ponadto otrzymuje sie calkowita ilosc pylu, powstajacego przy przedmuchi¬ waniu i zawierajacego znaczne ilosci man¬ ganu, fosforu i wanadu. Dotychczas obec¬ nosc takiego pylu w stalowni byla niepo¬ zadana. Sposób wedlug wynalazku umoz¬ liwia przeróbke surówki, która dotych¬ czas nie nadawala sie do tych celów, a to z powodu duzej zawartosci w niej krze¬ mu, a malej fosforu. Stosowanie zelazo¬ manganu i surówki zwierciadlistej przy odtlenianiu jest zbedne lub tez konieczne w otworze doplywowym posrodku urzadzenia w otworze odplywowym Analiza wykazala, iz swiezenie odby¬ wa sie w rzeczywistosci stopniowo. PL