Znane sa obrabiarki do narzedzi, zwlaszcza szlifierki, w których wrzeciono wraz z kadlubem osadzone jest przesuw¬ nie na slupie prowadniczym. W celu umo¬ zliwienia zmontowania takiego kadluba na slupie, wykonywany jest kadlub czesto w postaci dwudzielnej skrzynki, której jedna czesc o przekroju poprzecznym w ksztalcie litery U obejmuje trzy boki slu¬ pa, a druga czesc plaska przylega do czwartego boku tego slupa i stanowi jed¬ noczesnie miejsce osadzania silnika nape¬ dzajacego wrzeciono. Takie wykonanie wy¬ maga duzo pracy przy montazu i nie za¬ pewnia poza tym obrabiarca dostatecznej sztywnosci, która jest szczególnie koniecz¬ na w maszynach do obróbki narzedzi.Kadlub obrabiarki wedlug wynalazku, wykonany w ksztalcie skrzynki, stanowia¬ cej jedna calosc, nie posiada tej wady, umozliwiajac jednoczesnie takie przesu¬ wanie go wzdluz slupa, by os wrzeciona tej obrabiarki pozostawala w róznych swych polozeniach mozliwie w tej samej plaszczyznie, przechodzacej przez os slu¬ pa i byla do tej osi prostopadla. W tym celu jedna ze scianek kadluba wzglednie równiez i druga do niej prostopadla scian¬ ka kadluba zaopatrzone sa w polaczone na stale z ta skrzynka wkladki prowadnicze, przylegajace swymi plaskimi powierzch¬ niami do odpowiadajacych im wystepów prowadniczych slupa, obrabianych bardzo dokladnie, tak by plaskie powierzchnietych wystepów byly mozliwie dokladaie równolegle do osi czopa.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania kadluba obrabiarki wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia czesciowy przekrój podluzny wzdluz linii 1 — 1 na fig. 2 slupa prowadniczego wraz z kadlu¬ bem, wykonanym w ksztalcie skrzynki, fig. 2 — przekrój poprzeczny tego slupa wzdluz linii 2 — 2 na fig. 1, a fig. 3 — w wiek¬ szej podzialce nastawna plytke prowadni- cza w widoku z boku i z przodu.Na rysunku litera a oznacza pionowy slup prowadniczy wrzecionowej skrzynki szlifierki do obróbki plaskich po¬ wierzchni. Kazda ze scianek tego slupa posiada na calej swej dlugosci w poblizu narozników dwa wystepy prowadnicze, przy czym plaskie powierzchnie c tych wystepów na jednej ze scianek obrabiane sa bardzo dokladnie, a plaskie powierzch¬ nie b wystepów prowadniczych pozostalych scianek mniej dokladnie. Na slup a na¬ sunieta jest skrzynka wrzecionowa d, za¬ opatrzona na przodzie w lozysko e wrze¬ ciona /, a z tylu — w silnik g do napedu tego wrzeciona. W sciance skrzynki, znaj¬ dujacej sie naprzeciwko plaskich po¬ wierzchni c, osadzone sa na stale przyle¬ gajace do tych powierzchni wkladki pro¬ wadnicze i, które wraz z nastawnymi plyt¬ kami prowadniczymi h, dociskanymi do powierzchni b pozostalych scianek za po¬ moca srub k wkreconych w scianki, skrzynki d, stanowia prowadzenie skrzyn¬ ki wzdluz podluznych wystepów slupa.Kazda z wkladek i posiada kolnierz o, który od strony wewnetrznej, przylegaja¬ cej do powierzchni ustalajacej n skrzyn¬ ki d jest tak samo jak i ta powierzchnia bardzo, dokladnie obrobiony. Powierzchnie n sa jnozliwie dokladnie równolegle do powierzchni c i stanowia powierzchnie wyjsciowe przy obróbce skrzynki. Wklad¬ ki i moga byc w skrzynce wrzecionowej zamocowane w dowolny sposób, np. za po¬ moca srub, przy czym liczba pionowych wzglednie poziomych szeregów tych wkla¬ dek jak i nastawnych plytek h moze byc równiez dowolna.Plytki h osadzone sa na srubach k swo¬ bodnie, a kazda z tych plytek górnego sze¬ regu ^zaopatrzona jest w rowek m do smaru w ksztalcie litery Z, otwarty na górnym i dolnym koncu. Wskutek takiego ksztaltu smar, przeznaczony dla górnych plytek, zatrzymuje sie w tych rowkach i tylko jego nadmiar scieka do dolnych ply¬ tek.Poniewaz wkladki prowadnicze i wmontowane sa w skrzynke na stale, prze¬ to polozenie tej skrzynki wzgledem po¬ wierzchni prowadniczych c slupa jest przy przesuwaniu jej wzdluz tego slupa niezmienne i ustalane kazdorazowo za po¬ moca srub k, którymi dociskane sa na¬ stawne plytki prowadnicze h do plaskich powierzchni b.W przedstawionym przykladzie wyko¬ nania slup prowadniczy jest czworokatny, ale, oczywiscie, moze on miec w przekroju poprzecznym równiez kazdy inny ksztalt, np. okragly, eliptyczny lub wieloboczny.Tak samo wystepy prowadnicze c mozna wykonac zamiast na slupie na we¬ wnetrznej powierzchni scianki skrzynki wrzecionowej, a wkladki prowadnicze mozna osadzic zamiast w sciance skrzyn¬ ki w sciance slupa prowadniczego.W pewnych przypadkach mozna rów¬ niez wykonac powierzchnie ustalajace na dwóch sasiednich i prostopadlych do sie¬ bie sciankach skrzynki. PL