Wynalazek niniejszy dotyczy urzadze¬ nia do wytwarzania tkaniny o duzej ge¬ stosci watku, przy czym w urzadzeniu tym kilka na przemian wychylanych roz- ciagaczy do róznych grup nitek jest osa¬ dzonych na wspólnym wsporniku, otrzy¬ mujacym za pomoca narzadów rozrzad- czych ruchy wzgledne potrzebne do zmien¬ nego zluzniania osnowy.Przy wytwarzaniu szczególnie mocnych tkanin (np. sukna) nie mozna osiagnac w sposób zwykly koniecznej duzej gestosci watku. Stosowano rózne srodki pomocni¬ cze przy wytwarzaniu tkanin wzmianko¬ wanych. Najbardziej znane jest stosowa¬ nie mokrych nitek watku. To wymaga jednak dodatkowych czynnosci, poniewaz zwilzenie watku musi byc bezwzglednie równomierne, o ile w tkaninie chce sie uniknac pasów. Nalezy zaznaczyc, ze nie kazdy watek moze byc zwilzany. Niektó¬ re zastepcze wlókna traca wskutek zwil¬ zania na wytrzymalosci i maja wyglad nieladny.Inny srodek pomocniczy polega na tym, ze czesc nitek osnowy przy przybija¬ niu watku do tkaniny wytwarzanej zluz- nia sie, a po tym ponownie przyciaga. W ten sposób umozliwia sie watkowi przybi¬ janemu wsuniecie sie nieco na poprzedni, co wr tkaninie wytworzonej ujawnia sie w postaci wiekszej gestosci watku. Osiagano to z jednej strony w ten sposób, ze np. znajdujace sie zawsze w górnej równiprzesmyku nitki byly mniej dociagane przez odpowiednie nastawienie nicielnic, niz nitki osnowy w dolnej równi przesmy¬ ku. To powoduje jednak zmniejszenie wielkosci przesmyku, zwiazane ze znany¬ mi niedogodnosciami.Inny sposób polega na zastosowaniu kilku na przemian wychylanych podda- waczy, na których sa prowadzone nitki osnowy podzielone na_ grupy.Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie nadajace sie zarówno do krosien z otwartym przesmykiem, jak równiez z przesmykiem zamknietym. W tym celu wedlug wynalazku poddawacze sa umie¬ szczone na wsporniku otrzymujacym od bidla ruch dodatkowy w celu osiagniecia ruchów poddawaczy koniecznych w kros¬ nach z przesmykiem zamknietym. W ten sposób mozna poddawaczowi nadawac oprócz ruchu przyciagajacego i zluzniaja- cego ruch wahliwy konieczny w kros¬ nach z przesmykiem zamknietym.Wspólny wspornik do poddawaczy stanowi równoleglobok przegubowy opar¬ ty na dzwigni wahliwej wychylanej w dwóch kierunkach za pomoca ramienia rozrzadczego podczas kazdego obrotu wa¬ lu korbowego, przy czym z równoleglobo- kiem przegubowym polaczona jest znana dzwignia prowadnicza, z która wspóldzia¬ la krazek osadzony na bidle. Lozyska pod¬ dawaczy sa umocowane na ramionach rozmieszczonych w ukladzie równoleglo- boku przegubowego, przy czym dolne konce tych ramion sa polaczone dzwignia wahliwa, a na górnych koncach sa pola¬ czone ze soba za pomoca lacznika. Na jednym ramieniu, umieszczonym w kie¬ runku przodu krosna, znajduje sie ramie, na którym dzwignia prowadnicza jest osa¬ dzona przechylnie i przestawnie tak, iz przez odpowiednie nastawienie tej dzwig¬ ni mozna wylaczyc dodatkowy ruch wa¬ hadlowy, jak to jest konieczne w kros¬ nach z przesmykiem otwartym.Rysunek przedstawia przyklad wyko¬ nania urzadzenia wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia urzadzenie w widoku z bo¬ ku, a fig. 2 — 4 przedstawiaja czesc tego urzadzenia w róznych polozeniach narza¬ dów roboczych.Na bocznej ramie 1 krosna, uwidocz¬ nionej liniami kreskowanymi, osadzony jest nawój tkacki 2. Nad nawojem 2 umieszczone sa dwa poddawacze 3 i U, na których nitki osnowy sa prowadzone w dwóch grupach 5 i 6, np. w ten sposób, ze do grupy 5 nalezy pierwsza, trzecia, piata nitka, zas do grupy 6 — druga, czwarta, szósta nitka.Konce poddawacza k znajduja sie w lo¬ zyskach 7, przymocowanych do ramion 8 na dwóch stronach krosna. Lozyska 9 pod¬ dawacza 3 sa przymocowane do ramion 10.Dolne konce ramion 8,10 sa za pomoca czo¬ pów 11, 12 lub narzadów podobnych osa¬ dzone przegubowo na dzwigniach wahli- wych 13, umieszczonych na dwóch kon¬ cach walu li. Wal 1A jest osadzony wa- hliwie w ramie 1 krosna. Jedna dzwignia wahliwa 13 posiada ramie 15, z którego koncem polaczony jest drazkowy wodzik 16. Koniec wodzika 16 jest polaczony z czopem 17, osadzonym w prowadnicy 18, znajdujacej sie w rowku prowadniczym 19, w którym moze byc nastawiana i unie- ruchomiana. Rowek prowadniczy znajdu¬ je sie w kole zebatym 20, osadzonym na wale 21 w ramie krosna, i zazebia sie z kolem zebatym 23 na wale korbowym 22, przy czym kolo zebate 23 posiada tylko polowe liczby zebów kola zebatego 20.Bidlo 2i jest osadzone na czopach 25.Znajdujace sie na nim ramie 26 jest za pomoca bidlowodu 27 polaczone z walem korbowym 22. Belka równi czólenkowej jest oznaczona liczba 28, a grzebien tkac¬ ki — 29. Nad przedpiersniem 30 odpro¬ wadza sie tkanine 31 w znany sposób.Górne konce ramion 8, 10 sa polaczo¬ ne za pomoca laczników 32, wskutek cze- — 2 —go ramiona 8, 10 wykonywaja ruchy od¬ powiednio do ukladu równolegloboku przegubowego przy wychylaniu dzwigni wahliwej 13. Na ramionach 10 znajduja sie ramiona 33, na których koncach osa¬ dzone sa nastawnie i z mozliwoscia unie¬ ruchomienia na czopach 34 dzwignie pro¬ wadnicze 35, wspóldzialajace z krazkami 36 osadzonymi obrotowo na ramionach 26.Bidlo wedlug fig. 1 jest przedstawione w polozeniu przybijania, przy czym pod dzialaniem czopów korbowych 17 dzwig¬ nie wahliwe 13 znajduja sie w takim po¬ lozeniu, ze grupa nitek 6 przez podniesie¬ nie poddawacza 4 otrzymuje naprezenie, podczas gdy poddawacz 3 przez przesuw w dól zluznia nieco grupe 5 nitek (fig. 2).Wskutek tego ostatnio przybity watek 37 (na rysunku przedstawiony dla wyrazi¬ stosci w powiekszeniu) moze sie wsunac nieco na watek 38 poprzednio przybity.Kolo zebate 20 obraca sie odpowiednio podczas powrotnego ruchu bidla 24, wskutek czego po osiagnieciu przez bidlo polozenia tylnego czop korbowy 17 przyj¬ muje polozenie wedlug fig. 3. Przy tym dzwignie 13 sa tak wychylone, ze podda- wacze 3, 4 przyjmuja polozenie mniej wiecej na jednakowej wysokosci. Przy dalszym obrocie walu korbowego czop kor¬ bowy 17 przyjmuje polozenie wedlug fig. 4. To polozenie odpowiada znowu. poloze¬ niu przybijania. Przy tym poddawacz 3 jest podniesiony, a poddawacz 4 odpo¬ wiednio opuszczony. W tym polozeniu jest wiec grupa nitek 6 zluzniona. Gdy po dal¬ szym obrocie kola zebatego 20 o 90° zo¬ staje osiagniete widoczne na fig. 3 polo¬ zenie wyrównane, czop korbowy 17 przyj¬ muje w nastepnym polozeniu przybijania polozenie wedlug fig. 1 wzglednie 2. Te przebiegi powtarzaja sie odpowiednio.Oprócz opisanych ruchów w góre i w dól poddawacze 3 i 4 otrzymuja ruchy wa¬ hliwe, znane w krosnach z przesmykiem zamknietym, a mianowicie za pomoca dzwigien prowadniczych 35. Gdy bowiem bidlo przesuwa sie do tylu, dzwignia 35 moze sie wychylic nieco w dól, co powo¬ duje przesuw poddawaczy 3 i 4 w lewo.Gdy urzadzenie ma dzialac jako krosno z przesmykiem otwartym, nalezy tylko dzwignie 35 nastawic tak, iz krzywizna jest wspólsrodkowa do osi obrotu 25 bid¬ la. W tym przypadku jest wylaczony do¬ datkowy ruch wahliwy poddawaczy 3 i 4- Nalezy zaznaczyc, ze przedstawiony przyklad wykonania urzadzenia ma jesz¬ cze i te zalete, ze mozna regulowac sto¬ pien zluzniania jednej grupy nitek osno¬ wy wzgledem drugiej grupy przez zwyk¬ le przestawianie prowadnicy 18. Jesli z jakichkolwiek powodów zluznianie jednej grupy nitek osnowy wzgledem innej nie jest w ogóle pozadane, nalezy prowadnice 18 przestawic w jej rowku prowadniczym 19 tak, ze czop 17 znajduje sie na osi wa¬ lu 21. W takim polozeniu przy obrocie walu korbowego 22 wzglednie kola zeba¬ tego 20 ramiona 15 wzglednie dzwignie 13 nie wychylaja sie. PL