Znane sa zespolone ze soba piece mar- tenowskie i elektryczne do wytwarzania stali, pracujace w ten sposób, ze wsad, po roztopieniu go w piecu plomiennym, jest poddawany w tym piecu swiezeniu wy¬ kanczajacemu za pomoca elektrycznosci.W tym celu piec martenowski jest zaopa¬ trzony w dwie lub kilka elektrod, które moga byc opuszczane do pieca przez za¬ mykane otwory wykonane w sklepieniu pieca.Takie urzadzenia stosowano w celu zmniejszenia kosztów wytwarzania stali elektrycznej. Stwierdzono bowiem, ze nie jest konieczne roztapianie ladunku w pie¬ cu elektrycznym. Mozna to uskutecznic znacznie taniej raczej w inny znany spo¬ sób. Wylaczanie pradu elektrycznego w okresie topienia wsadu jest tym bardziej uzasadnione, ze okolo 75% zuzycia pradu przypada na roztopienie wsadu, a tylko okolo 25% — na wykanczanie stali.Zatem ze wzgledów ekonomicznych na¬ lezy topienie wsadu przeprowadzac w pie¬ cu martenowskim, wstepnie zas swiezona stal nastepnie poddaje sie wykanczajace¬ mu traktowaniu za pomoca pradu elek¬ trycznego w piecu elektrycznym.Piece, pracujace na tej zasadzie, nie znalazly jednak zastosowania w prakty¬ ce ze wzgledu na trudnosci osiagniecia od¬ powiadajacego warunkom temperatury *) Wlascicielka patentu oswiadczyla, iz wynalazca jest inz. Ernst Weigl w Diósgyór (Wegry).szczelnego zamkniecia pieca w celu utrzy¬ mywania w nim o ile moznosci atmosfe¬ ry redukujacej podczas obróbki za pomo¬ ca elektrycznosci. W tym przypadku przez piec nie moze przeplywac powietrze lub gaz.W znanych urzadzeniach przed rozpo¬ czeciem wykanczajacej obróbki stali za pomoca elektrycznosci jako zamkniecie wstawiano miedzy glowicami i komora pieca zaslony w postaci drzwiczek albo ogniotrwale lub chlodzone woda ramy.Takie urzadzenia pomocnicze posiada¬ ja nastepujace wady. Zamkniecie takie umieszcza sie zwykle w piecu bezposre¬ dnio w poblizu kanalów odlotowych, gdzie, jak wiadomo, panuja najwyzsze tempera¬ tury. Poza tym stosowane zamkniecia w postaci drzwiczek, ram ogniotrwalych lub podobnych przyrzadów nie odpowiadaja stawianym im wymaganiom.W razie wymurowania takiego urza¬ dzenia zamykajacego ogniotrwalymi ma¬ terialami, wytrzymalymi w bardzo wyso¬ kich temperaturach, powstaja w nich szybko wskutek czestych zmian tempera¬ tury pekniecia powodujace zniszczenie urzadzenia. W razie zas wymurowania materialami mniej wrazliwymi na zmia¬ ny temperatury nie wytrzymuja one wy¬ sokich temperatur wskutek ich mniejszej ogniotrwalosci. W obu przypadkach znisz¬ czenie urzadzenia zamykajacego nastepu¬ je juz po przeprowadzeniu kilku proce¬ sów przetapiania. Dalsza wade powyz¬ szych urzadzen stanowi to, ze nie zamy¬ kaja one zupelnie szczelnie komory robo¬ czej pieca, wskutek czego podczas obrób¬ ki stali za pomoca elektrycznosci w ogóle nie mozna wytworzyc atmosfery reduku¬ jacej.Ze wzgledu na istnienie silnego ciagu w glowicach pieca i regeneratorach, który powieksza sie jeszcze przez to, ze w regene¬ ratorach panuje wysoka temperatura, jest rzecza nieodzowna, aby zamkniecie komo¬ ry roboczej pieca przed doplywem powie¬ trza bylo niezawodnie szczelne, o ile ma byc w piecu stale utrzymywany zuzel re¬ dukujacy.Wynalazek niniejszy usuwa wspomnia¬ ne niedogodnosci i polega w zasadzie na zastosowaniu szczelnego zamkniecia, za¬ pobiegajacego doplywowi powietrza lub gazu do znanego pieca plomiennego, ogrze¬ wanego paliwem stalym, cieklym lub ga¬ zowym, sluzacego do wstepnego swiezenia stali oraz pózniejszego wykanczania jej w tym samym piecu za pomoca elektryczno¬ sci. Urzadzenie zamykajace umieszcza sie przy tym w chlodniejszych miejscach urzadzenia piecowego, mianowicie w za¬ worach rozdzielczych lub miedzy regene¬ ratorami i komora robocza pieca lub tez miedzy zaworami i kominem.Topienie wsadu moze byc dokonywane w dowolny sposób, np. za pomoca gazu generatorowego, wielkopiecowego, kokso¬ wego, swietlnego, ziemnego, ropy lub tez pylem koksowym lub weglowym. Zamyka¬ nie pieca za regeneratorami ponadto po¬ siada te duza zalete, ze cieplo, nagroma¬ dzone w tych regeneratorach promieniuje do pieca, wskutek czego zapobiega sie ochladzaniu sie komory roboczej pieca wzgledem glowic.Rysunek przedstawia przyklady wyko¬ nania urzadzenia zamykajacego wedlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój pionowy urzadzenia piecowego, fig. 2 — jego przekrój poziomy, a fig. 3 — znany zawór rozdzielczy Fortera w zastosowa¬ niu wedlug wynalazku. Fig. 4 i 5 przed¬ stawiaja schematycznie dwa dalsze przy¬ klady wykonania wynalazku.Z komora 1 pieca martenowskiego sa z boku polaczone znane glowice 2. Elek¬ trody 3 sa umieszczone w sklepieniu pie¬ ca w zamykanych otworach. Na fig. 1 elektrody 3 sa uwidocznione w polozeniu opuszczonym. Cyfry U i 5 oznaczaja prze¬ wody gazowe i powietrzne, regeneratory oraz komory zuzlowe. — 2 —Topienie i wstepne swiezenie wsadu przeprowadza sie w zwykly sposób przy doprowadzaniu podgrzanego powietrza i gazów grzejnych z jednej strony do ko¬ mory roboczej 1 pieca, z której spaliny odplywaja do komina przez regeneratory umieszczone po przeciwleglej stronie pie¬ ca. Podczas spuszczania zuzla utlenionego przestawia sie piec na wykanczanie stali za pomoca elektrycznosci, które powinno sie odbywac o ile moznosci w atmosferze redukujacej.Konieczne do tego urzadzenie, zamyka¬ jace doplyw powietrza i gazu do komory pieca, wedlug wynalazku jest umieszczo¬ ne w chlodniejszym miejscu urzadzenia piecowego, np. w samym zaworze rozdziel¬ czym (fig. 3).Podczas spuszczania zuzla po wstep¬ nym swiezeniu stali otwiera sie drzwicz¬ ki boczne zaworu rozdzielczego i zamyka wyloty kanalów 20, 21, 20, polaczonych z regeneratorami i kominem, za pomoca plyt 16 i uszczelnia sie je ogniotrwala lub inna odpowiednia masa. Zasadniczo do¬ plyw powietrza do komory roboczej 1 pie¬ ca uniemozliwia sie przez zamkniecie ka¬ nalów do regeneratorów i komina za po¬ moca plyt 16. Dzieki temu obydwa kanaly oddzielnie zostaja szczelnie zamkniete. Za¬ wór w przewodzie gazowym 19 jest przy tym oczywiscie takze zamkniety.Po ukonczeniu elektrycznego traktowa¬ nia i spuszczeniu stali usuwa sie plyty 16 i zalepia drzwiczki zaworu rozdzielczego Fortera. Nastepnie w znany sposób dopro¬ wadza sie ponownie gaz i powietrze do komory 1 pieca.Wyloty kanalów 20, 21, 20 sa w zna¬ ny sposób otoczone zamknieciami wodny¬ mi 8, do których zanurzona jest takze po¬ krywa 7, zamykajaca zupelnie doplyw po¬ wietrza zewnetrznego.Zamkniecie zaworu powietrznego mo¬ ze byc takze uskutecznione za pomoca plyt.Inny przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na fig. 4.Dookola wylotów kanalów 20, 21, 20 znajduja sie zamkniecia wodne 8. Prze¬ wód gazowy jest oznaczony liczba 19, a je¬ go zawór wlotowy — liczba U. Oslona 9 zaworu posiada nasady 17, skierowane w dól i znajdujace sie nad jednym wylotem kanalu kominowego 21. Pod oslona 9 znaj¬ duja sie stopniowane tloki 12, 13, prze¬ suwane w kierunku pionowym za pomoca drazków 10, 11. Górne czesci tloków 12, 13 sa zaopatrzone w zamkniecia wodne, a plaszcze tych tloków w dolnym polozeniu wspóldzialaja z nieruchomymi zamknie¬ ciami 8. Pod oslona 9, po obydwóch jej stronach, znajduje sie zamknieta rura 15, przedzielona przegroda 18, siegajaca do zamkniecia wodnego 8. Kazdy z tloków 12, 13 w polozeniu dolnym zamyka jeden wylot kanalu kominowego 21.Urzadzenie dziala w nastepujacy spo¬ sób. Tloki 12, 13 spelniaja takie samo za¬ danie, jak pokrywa w zaworze Fortera.Po ustawieniu tloków 12, 13 w polozenie przedstawione na fig. 4 gaz przeplywa przez otwarty zawór 19 do prawej komo¬ ry oslony zaworu, oddzielonej przegroda 18, skad przeplywa do prawego kanalu 20 regeneratora, prawy zas wylot kanalu ko¬ minowego 21 jest przy tym zamkniety tlo¬ kiem 13. Lewy kanal 20 jest przy tym polaczony z kanalem kominowym 21.Przy przestawianiu zaworu podnosi sie tlok 13, tlok 12 zas opuszcza sie zmienia¬ jac w ten sposób kierunek przeplywu gazu.Szczelne zamkniecie calego ukladu pie¬ ca podczas wykanczania stali za pomoca elektrycznosci uskutecznia sie przez prze¬ stawienie tloków 12, 13 w polozenie dol¬ ne, wskutek czego kanal 21 zostaje calko¬ wicie zamkniety, co zapobiega powstawa¬ niu ciagu. Zawór gazowy i kanaly 20 re¬ generatorów sa równiez zamkniete.Inny bardzo prosty przyklad wykona- — 3 —nia wynalazku przedstawia fig. 5, przy czym dwa kanaly 20 generatorów i ka¬ nal kominowy 21 sa przestawione wzgle¬ dem siebie o 120°. Zamykanie i przelacza¬ nie kanalów zaworu uskutecznia sie za pomoca podluznej pokrywy, np. o ksztal¬ cie eliptycznym. Jest ona uwidoczniona pelna linia w polozeniu, w którym kanaly regeneratorów sa zamkniete, linia zas przerywana — podczas zwyklego opalania pieca, przy czym pokrywa laczy jedna pa¬ re regeneratorów t kanalem kominowym, do drugiej zas pary regeneratorów dopro¬ wadzany jest gaz.Przy przelaczaniu zaworu pokrywe podnosi sie z zamkniecia wodnego i obra¬ ca sie ja o 120°. PL