W celu przeróbki parowozowych lub o- kretowych tlokowych silników parowych ze stawidlami suwakowymi na silniki ze stawidlami zaworowymi uzywane sa ze¬ stawy, zlozone z zaworu wlotowego i z za¬ woru wylotowego, których wrzeciona sa 'osadzone-jedno w drugim, oraz z napedu stawidliowego, oddzialywaj acego na te wrzeciona. Zestawy te wsadza sie na miej¬ sce wyjetego stawidla suwakowego. W ce¬ lu unikniecia -stosowania sprezyn do zamy¬ kania zaworów, wykonywa sie je tak, aby zamykaly sie pod cisnieniem {pary oddzia¬ lywajacej na wrzeciona tych zaworów.Wynalazek niniejszy dotyczy wzmian¬ kowanego zestawu i ma na celu zwarta budowe zabezpieczajaca jednoczesnie do¬ statecznie duzy przelot dla pary i dostate¬ cznie dluga prowadnice do wrzecion zawo¬ rowych. Zestaw wedlug wynalazku nadaje sie do fabrykacji seryjnej, tak iz moze byc stosowany do róznych rodzajów silników parowozowych lub okretowych, bez uprze¬ dniej wymiany cylindra.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania zestawu zaworów we¬ dlug wynalazku. Fig. 1 przedstawia sche¬ matyczny widok z boku maszyny parowej wraz z wmontowanymi zestawami zawo¬ rowymi i z przynaleznym napedem roz- rzadczym, fig. 2 — przekrój podluzny ze¬ stawu zaworowego wraz z czesciowym o-siowym przekrojem cylindra, fig. 3 — z lewej strony przekrój poprzeczny zestawu wzdluz linii /// — III na fig. 2, a z prawej strony — taki sam przekrój wzdluz linii Ilia — Ilia na fig. 2, fig. 4 — przekrój po¬ dluzny odmiany wykonania dwóch, osa¬ dzonych jedna w drugiej wkladek zaworo¬ wych, fig. 5 — przekrój poprzeczny ze¬ stawu wzdluz linii IV — IV na fig. 2, wi¬ dziany w kierunku strzalki A, fig. 6 — taki sam przekrój widziany w kierunku strzalki B, fig. 7 — widok z przodu wrze¬ ciona zaworu wylotowego, fig. 8 — czes¬ ciowy przekrój podluzny zestawu wedlug fig. 2 w polozeniu odpowiadajacym jalo¬ wemu biegowi maszyny parowej, i wresz¬ cie fig. 9 i 10 przedstawiaja czesciowe przekroje podluzne dwóch dalszych od¬ mian zestawów wedlug wynalazku.Cyfra 1 oznacza cylinder silnika paro¬ wego o osi równoleglej do osi cylindrycznej oslony, zawierajacej uprzednio stosowany suwak tlokowy. Do oslony tej wsuniety jest z kazdej strony zestaw zaworów, zlo¬ zony z dwóch wkladek 11 i H oraz z wloto¬ wego grzybka zaworowego 2 i z wylotowe¬ go grzybka zaworowego 3. Grzybki te sa uruchomiane za pomoca napedu rozrzad- czego, oddzialywajacego na wrzeciona za¬ worowe i wzglednie 5, osadzone jedno w drugim. Naped rozrzadczy sklada sie z za¬ klinowanych na wale 6 wlotowej tarczy kciukowej 7 i wylotowej tarczy kciukowej 8. Podczas obracania sie walu, kiciuki tarcz 7 i 8 slizgaja sie po powierzchniach dzwi¬ gni posrednich 9 i 10. Wystep 9a wyloto¬ wej dzwigni posredniej 9 wchodzi pomie-. dzy wystepy lOa wylotowej dzwigni po¬ sredniej 10, tak iz wystepy te moga od¬ dzialywac na konce wrzecion zaworowych osadzonych jedno w drugim.Wkladka 11 zaworu wylotowego po¬ siada przelot 12a polaczony z kanalem wylotowym 12 cylindra maszyny parowej, oraz przelot 13a polaczony z kanalem wy¬ lotowym i # tego cylindra. Wkladka 11 u- stalona jest szczelnie w oslonie suwaka tlokowego za pomoca powierzchni piers¬ cieniowych lla.We wkladce 11 jest osadzona druga wkladka 1U zaworu wlotowego, która o- piera sie na wystepie pierscieniowym 15 oslony suwaka tlokowego i jest dociskana do tego wystepu za pomoca wkladki 11.Obie wkladki sa wzgledem siebie dokla¬ dnie dopasowane, tak iz mozna je razem wkladac i wyjmowac.Wkladka li posiada posrodku stosun¬ kowo dluga prowadnice 16, siegajaca dna wkladki 11, w której prowadnica ta jest osadzona wspólosiowo za pomoca nasadki pierscieniowej 16a. W prowadnicy 16 o- sadzona jest czesc wydrazonego wrzeciona 5 zaworu wylotowego. Wewnetrzny koniec tej prowadnicy jest otoczony stozkowym koszem 17, którego wewnetrzna prze¬ strzen 18 polaczona jest otworami we wkladkach 11 i lk za pomoca krócca 20 wkreconego w otwór 19 z przewodem pa¬ rowym (nie przedstawionym na rysun¬ ku), dqpriowadzajacym do przestrzeni 18 pare mokra. Para ta wywierajac nacisk na koniec wrzeciona 5 dociska grzybek 3 zaworu wylotowego do swego gniazda. A- by zapobiec przekreceniu sie tego grzyb¬ ka, posiada on zeberka 21, które sa pro¬ wadzone w szczelinach 22 prowadnicy 16.Prowadnica 16 moze byc osadzona we wkladce lk w postaci oddzielnej czesci 16( (fig. 4), dzieki czemu uzyskuje sie latwy dostep do przestrzeni 18. Poza tym taka prowadnica 16* moze byc wykonana z drozszego materialu, bardziej odpornego na wysoka temperature i scieranie.Wydrazone wrzeciono 5 zaworu wylo¬ towego zawiera wrzeciono U zaworu wlo¬ towego, które na odcinku lezacym w prze¬ strzeni 18 posiada nieco mniejsza sredni¬ ce, tak iz para znajdujaca sie w tej prze¬ strzeni oddzialywajac na odsadzona po¬ wierzchnie pierscieniowa la dociska grzy¬ bek 2 zaworu wlotowego do swego gnia- — 2 —zda nawet po zamknieciu doplywu pary swiezej. Podczas pracy maszyny parowej dociska dodatkowo ten grzybek cisnienie swiezej pary znajdujacej isie w przestrze¬ ni 24.Dzieki stozkowemu ksztaltowi kosza 17 prowadnica 16 wrzecion jest dluga, wsku¬ tek czego przeplyw pary zamykajacej wzdluz bocznych powierzchni wrzecion za¬ worów i wewnetrznej powierzchni prowa¬ dnicy jest znacznie utrudniony. Kosz 17 jest czesciowo omywany goraca [para do¬ plywajaca do cylindra, dzieki czemu jest ogrzewany, tak iz para zamykajaca skra¬ pla sie tylko nieznacznie, mala zas ilosc skrpplin, powstajaca (podczas przerwy w pracy, zostaje po wznowieniu tej pracy z powrotem odparowana.Przestrzen miedzy obu zaworami 2 i 3 uszczelniona jest za ipomoca kolnierza 5a wrzeciona 5, który to kolnierz przy za¬ mknietym zaworze wylotowym qpiera isie o powierzchnie stykowa 5b pierscieniowe¬ go wglebienia wkladki 11.Grzybek £ zaworu wlotowego wykona¬ ny jest w postaci dzwonu (fig. 2), w któ¬ rego wydrazeniu znajduje sie kosz 17.Odciazenie tego grzybka od cisnienia pa¬ ry osiagniete jest za pomoca kilku, wyko¬ nanych na dnie zaworu, otworów 23, prze¬ puszczajacych pare z przestrzeni 21+ do wnetrza grzybka 2.Zawór wlotowy moze byc równiez wy¬ konany w znany sposób w postaci zaworu zeberkowego 2' (fig. 9), zaopatrzonego w skosne zeberka 2a skierowane wzdluz ze¬ wnetrznej powierzchni stozkowego kosza 17, wzglednie w postaci zaworu 2b z jed¬ nym gniazdem (fig. 10).Wkladka 11 docisnieta jest do wklad¬ ki 14 i powierzchni pierscieniowej lla o- slony .suwakowej przez dwudzielna po¬ krywe 25.W celu zmniejszenia szkodliwych prze¬ strzeni, umieszcza sie naprzeciwko kanalu wlotowego 12 przed wsunieciem wkladek do oslony suwaka tlokowego sierpowa na¬ kladke wypelniajaca 26 o Szerokosci tego kanalu wlotowego. Nakladke te przymoco¬ wuje sie do oslony suwaka za pomoca srub 27.W tym isamym celu wkladka 14 posia¬ da zeberko 28 znajdujace sie naprzeciw kanalu wlotowego 12 i wykonane równiez w ksztalcie sierpa.Na wale stawidlowym 6 zaklinowana jest tarcza kciukowa, posiadajaca kciuk 7 do sterowania zaworu wlotowego i dwa kciuki 8 do sterowania zaworu wylotowego.Kciuk 7 wspóldziala z wystepem 9a dzwigni posredniej 9, naciskajacej na koniec wrze¬ ciona 4 zaworu wlotowego, a kciuki 8 wspóldzialaja z wystepami lOa dzwigni posredniej 10 otaczajacymi z dwóch stron wrzeciono 5 zaworu wylotowego. Wrzecio¬ no to ma na koncu wykrój 5b, w który wchodzi wystep 9a dzwigni 9 zaworu wlo¬ towego. Wal stawidlowy 6 napedzany jest za pomoca drazka rozrzadczego, polaczo¬ nego przegubowo z ramieniem 29.Kciuki 7 i 8 sa symetryczne wzgledem srednicy tarczy kciukowej prostopadlej w polozeniu przedstawionym na fig. 2 do podluznej osi wrzecion zaworowych, tak iz po zuzyciu sie powierzchni kciukowych, lezacych z jednej strony tej srednicy, mo¬ zna przez obrócenie tarczy kciukowej zu¬ zytkowac drugie powierzchnie kciukowe.Powierzchnie kciukowe kazdego kciuka moga byc wykonane róznie tak, aby jedna powierzchnia mogla byc zastosowana do maszyn wolnobieznych, a druga do ma¬ szyn szybkobieznych. Przez takie wykona¬ nie kciuków zwieksza sie zakres zastoso¬ wania jednego i tego isamego zestawu.Aby dzwignie posrednie 9 i 10 podczas jalowego biegu silnika byly oddalone od tarcz kciukowych, sa one tak uksztaltowa¬ ne, ze srodek ciezkosci kazdej z tych dzwi¬ gni znajduje sie po prawej stronie jej osi obrotu, dzieki czemu dzwignie te, podczas jalowego biegu silnika, gdy grzybki zawo- — 3 —rów wskutek zamkniecia doplywu pary1 za¬ mykajacej sa otwarte, pozostaja w polo¬ zeniu nachylonym, przedstawionym na fig. 8. Dzwignie posrednie 9 i 10 dociskane sa do powierzchni kciukowych dopiero po wpuszczeniu do kosza 17 pary zamykaja¬ cej, powodujacej osiowe przesuniecie wrzecion zaworów.Wkladki zaworowe 11 i H oraz przy¬ nalezny naped stawidlowy sa jednakowe dla róznych rodzajów parowozów.Aby umozliwic zastosowanie tych jed¬ nakowych zestawów równiez i do silni¬ ków, ,w których oslona suwaka tlokowego posiada wieksza srednice, stosuje sie, jak przedstawiono na fig. 9, oddzielna tuleje 30, wsunieta w otwór oslony suwaka i za- mocowywana oraz uszczelniana za pomo¬ ca odsadki pierscieniowej 31.W odmianie wykonania przedstawio¬ nej na fig. 10 zewnetrzny pierscien wklad¬ ki 11 jest osadzony bezposrednio w otwo¬ rze oslony suwaka, podczas gdy pierscien wewnetrzny o mniejszej srednicy wchodzi w oddzielna tuleje 32 i przylega do niej swa odsadka pierscieniowa 33. Tuleja 32 posiada ksztalt stozkowy i jest wtloczona w otwór oslony suwakowej.Przebudowywane parowozy posiadaja najczesciej stawidlo Heusinger'a. W celu zmniejszenia sil, wywolywanych w tym stawidle przez przyspieszanie masy grzyb¬ ków i wrzecion, kazdy z tych grzybków za¬ opatrzony jest w wystep e (fig. 2), dzieki czemu grzybki otwieraja sie dopiero po odslonieciu tego wystepu i posiadaja juz wtedy pewna poczatkowa szybkosc otwar¬ cia. Umozliwia to nadanie kazdemu z kciu¬ ków w miejscu odpowiadajacym poczat¬ kowi unoszenia grzybka stosunkowo ma¬ lej krzywizny, dzieki czemu osiaga sie la¬ godne otwieranie zaworów i zmniejszenie przyspieszenia grzybków i wrzecion. Dlu¬ ga prowadnica 16 zapewnia dokladne i sci¬ sle srodkowe prowadzenie zaworów, co umozliwia zmniejszenie róznicy srednic górnego i dolnego gniazd zaworowych do 0,4 mm, dzieki czemu zostaje zmniejszone cisnienie, obciazajace grzybek na poczat¬ ku jego otwarcia. PL