Kotly parowe z obiegiem wymuszonym czynnika roboczego sa znane. W kotlach tych urzadzenie zasilajace i urzadzenie przetlaczajace czynnik roboczy sa na ogól od siebie oddzielone, przy czym urzadzenie przetlaczajace nie wywiera zadnego wply¬ wu na przebieg zasilania kotla swieza wo¬ da. Zasilanie to reguluje sie najczesciej jak w kotlach normalnych wedlug stanu wody w zbiorniku na wode i pare.Wedlug wynalazku niniejszego urza¬ dzenie przetlaczajace rozrzadza przez cis¬ nienie tloczenia iloscia tloczonej wody zasi¬ lajacej, przy czym w mysl wynalazku re¬ gulacja zasilania kotla woda moze odby¬ wac sie nie tylko za pomoca zmian cisnie¬ nia tloczenia pompy przetlaczajacej, lecz równiez i przy stalym cisnieniu tloczenia pompy przetlaczajacej.Najlepiej jest, gdy urzadzenie zasilaja¬ ce i urzadzenie przetlaczajace tlocza czyn¬ nik roboczy wspólnym przewodem tlocz¬ nym do powierzchni grzejnych parowania, to znaczy do odparowywacza. Gdy pompa przetlaczajaca wytworzy wieksze cisnienia tloczenia, to pompa zasilajaca na skutek zwiekszonego przeciwcisnienia zmniejsza ilosc wody dostarczanej do kotla. Cisnienie przetlaczania czynnika roboczego jest o- kreslone na ogól przez opór w obwodzie, przez który czynnik ten przebiega. Jak wiadomo, w obwodzie przetlaczania czyn-nika roboczego, zwlaszcza przed odparo- wywaczem, sa wlaczane opory dlawiace, które utrzymuja w przyblizeniu jednakowe cisnienie przetlaczania niezaleznie od ilosci pary wytwarzanej przez kociol. Zastoso¬ wanie tych oporów jest szczególnie korzy¬ stne w kotle wedlug wynalazku niniejsze¬ go, gdyz przy ich pomocy mozna, zmienia¬ jac wydatek pompy przetlaczajacej, zwiek¬ szyc jej cisnienie przy kazdym obciazeniu kotla w takim stopniu, ze istnieje mozli¬ wosc regulowania zasilania bez nadmier¬ nego zwiekszenia pracy pompy przetla¬ czajacej.Zamiast zmiany cisnienia tloczenia pompy przetlaczajacej mozna, w celu regu¬ lacji zasilania kotla swieza woda, umiescic na przewodzie zasilajacym zawór regula¬ cyjny, uruchomiany za pomoca róznicy cis¬ nien w przewodzie tloczacym pompy prze¬ tlaczajacej oraz w przewodzie odplywo¬ wym odparowywacza. Przyjmuje sie, ze cisnienie tloczenia pompy przetlaczajacej zmienia sie w tym ukladzie wraz z objeto¬ scia wody.Cisnienie tloczenia urzadzenia przetla¬ czajacego moze byc zmieniane za pomoca zbiornika umieszczonego za odparowywa- czem. W tym przypadku, w razie przekro¬ czenia okreslonego cisnienia tloczenia czyn¬ nika obiegowego, woda zaczyna przeply¬ wac przez wspomniany zbiornik, przy czym doplyw do niego wody odbywa sie w sto¬ pniu wiekszym, niz odplyw do urzadzenia przetlaczajacego, wskutek czego cisnienie tloczenia spada i pompa zasilajaca wtla¬ cza wiecej wody do kotla parowego. Urza¬ dzenie przetlaczajace moze byc w sposób znany polaczone z odwadniaczem odsrod¬ kowym. Do zespolu tego, zwanego w dal¬ szym ciagu opisu urzadzeniem przetlacza- jaco - odwadniajacym, jest wprowadzana z odparowywacza mieszanina pary i wody, przy czym im wiecej wody zawiera ta mie¬ szanina, tym wieksze cisnienie tloczenia wytwarza urzadzenie przetlaczajaco - od¬ wadniajace, które oddzialywa na wprowa¬ dzana do kotla ilosc wody zasilajacej tak, ze sklad mieszaniny doplywajacej do wspo¬ mnianego urzadzenia nie ulega zmianie.Korzystnym jest wyregulowac cisnie¬ nie tloczenia pompy zasilajacej tak, zeby róznica cisnien miedzy przewodem zasila¬ jacym a przewodem odplywowym odparo¬ wywacza byla w przyblizeniu stala. Wsku¬ tek tego zmiany cisnien tloczenia urzadze¬ nia przetlaczajaco - odwadniajacego, a tym samym równiez i regulacja zasilania kotla swieza woda odbywa sie wedlug wynalaz¬ ku niezaleznie od wytwarzanego w kotle ci¬ snienia pary.Wedlug wynalazku kociol moze praco¬ wac przy zupelnym rozdziale pary i wody w dowolnym miejscu kotla. Mozna rów¬ niez zrezygnowac z calkowitego rozdzialu pary od wody w pewnej czesci kotla. W tym celu zaopatruje sie odparowywacz w zbior¬ nik posredni, w którym gromadzi sie mie¬ szanina pary i wody, a nastepnie odplywa do urzadzenia przetlaczajaco - odwadnia¬ jacego. Sklad mieszaniny pary i wody mo¬ zna regulowac przez zmiane cisnienia tlo¬ czenia wspomnianego urzadzenia, jak równiez za pomoca narzadów dlawiacych umieszczonych w przewodzie wlotowym odparowywacza. Wspomniana regulacja moze sluzyc do otrzymania stalej tempera¬ tury pary przegrzanej niezaleznie od ob¬ ciazen kotla. Odbywa sie to w ten sposób, ze w przypadku np. spadku temperatury pary przegrzanej, powoduje sie wzrost ci¬ snienia tloczenia urzadzenia przetlaczaja- co - odwadniajacego, wzglednie zwieksza sie dlawienie przeplywu w przewodzie tlo¬ cznym tego urzadzenia, wskutek czego u- staje zasilanie kotla swieza woda i naste¬ puje wzrost temperatury przegrzania pa¬ ry.Przy uzyciu odwadniaczy odsrodko¬ wych, które posiadaja stosunkowo nie¬ wielka objetosc, moze sie zdarzyc w przy¬ padku naglego obciazenia kotla, wzglednie — 2 —podczas jego uruchomienia, ze woda, wy¬ pchnieta z odparowywacza, nie moze byc przyjeta przez odwadniacz odsrodkowy, wskutek czego czesc tej wody wchodzi do przegrzewach pary. Znany jest sposób zabezpieczania przegrzewacza pary przed doplywem wody, polegajacy na tym, ze pomiedzy przewodem doplywowym i od¬ plywowym odparowywacza wlacza sie zbiornik wyrównawczy w ten sposób, ze znajdujaca sie w nim warstwa wody rów¬ nowazy róznice cisnien we wspomnianych przewodach. Poniewaz róznica cisnien w tych przewodach kotlów o obiegu wymu¬ szonym czynnika roboczego wynosi na o- gól co najmniej 2 — 3 atm, przeto wyso¬ kosc zbiornika wyrównawczego musi byc o 30 — 40 m wyzsza od wysokosci odwad- niacza odsrodkowego, co uniemozliwialo wykonanie w praktyce takiego zbiornika wyrównawczego. Oprócz tego wlaczony w ten sposób zbiornik wyrównawczy posia¬ da te wade, ze przy kazdej zmianie cisnie¬ nia tloczenia czynnika obiegowego, jaka nastepuje niezaleznie od przebiegu wytwa¬ rzania pary, np. przy zmianie liczby obro¬ tów urzadzenia przetlaczajaco - odwadnia¬ jacego itd., zachodza znaczne wahania wy¬ sokosci poziomu wody w zbiorniku wy¬ równawczym.Wynalazek niniejszy usuwa calkowicie te trudnosci dzieki temu, ze zastosowano zbiornik wyrównawczy, niezalezny od ze¬ spolu glównych czesci kotla, to znaczy podgrzewacza wody, odparowywacza i przegrzewacza pary, poza tym poziom wo¬ dy w tym zbiorniku znajduje sie nizej a- nizeli poziom slupa wodnego, którego wy¬ sokosc odpowiada wspomnianej wyzej róznicy cisnien.Ten sposób zabezpieczenia przegrzewa¬ cza pary przed doplywem wody moze byc stosowany i przy zmiennych oporach we wszystkich czesciach kotla, prowadzacych mieszanine pary z woda lub tylko pare, przy czym przegrzewacz pary zostaje za¬ bezpieczony przed woda równiez i w przy¬ padku nieprzewidzianego wzrostu cisnie¬ nia tloczenia urzadzenia przetlaczajaco- odwadniajacego.Przyklady wykonania wynalazku sa przedstawione na rysunku na fig. 1 — 9.Na fig. 1, przedstawiajacej kociol we¬ dlug wynalazku, cyfra 1 oznacza podgrze¬ wacz wody zasilajacej, cyfra 2 — odpa- rowywacz, w którym odbywa sie glównie parowanie wody, cyfra 3 — przegrzewacz pary. Pompa zasilajaca U przetlacza wo¬ de przez przewód 6, zaopatrzony w zawór zwrotny 5, do podgrzewacza 1, z którego nastepnie woda plynie przez przewód 7 do odparowywacza 2. Pomiedzy odparowy- waczem 2 i przegrzewaczem 3 umieszczo¬ ny jest specjalny zbiornik posredni 8, w którym odbywa sie czesciowe oddzielenie pary i wody, przy czym woda jest dopro¬ wadzana przewodem 9 do pompy przetla¬ czajacej, która przetlacza wode z powro¬ tem do przewodu 7 i do odparowywacza 2.W odparowywaczu 2, w zbiorniku 8 i w pompie przetlaczajacej zachodzi wiec ko¬ lowy obieg wody, natomiast przez pod¬ grzewacz 1 i przegrzewacz 3 woda, wzgle¬ dnie para tylko przeplywa. Wedlug wyna¬ lazku mozna przez zmiane liczby obrotów pompy przetlaczajacej regulowac zasila¬ nie kotla woda i temperature pary prze¬ grzanej. W tym celu do przewodu 11 pa¬ ry przegrzanej wlaczony jest w miejscu 12 czujnik cieplny, który, w celu uzyska¬ nia stalej temperatury pary, odpowiednio oddzialywa na silnik napedowy 13 pompy przetlaczajacej 10. Zwiekszenie liczby ob¬ rotów pompy przetlaczajacej powoduje zwiekszenie mocy pobieranej przez te pom¬ pe, a tym samym wzrost cisnienia w prze¬ wodzie 7, wskutek czego pompa zasilajaca U, nie bedac w stanie tloczyc przeciw zwiek¬ szonemu przeciwcisnieniu, zatrzymuje sie, dopóki pompa przetlaczajaca przez spadek liczby obrotów, wzglednie wessanie odpo¬ wiedniej mieszaniny pary z woda nie za- — 3 —cznie pracowac na normalna wysokosc tlo¬ czenia. W ten sposób przez zwiekszenie li¬ czby obrotów pompy przetlaczajacej, a tym samym i przerwanie zasilania kotla woda, powstaje w zbiorniku posrednim 8 wieksza przestrzen parowa, wskutek cze¬ go para moze doplywac do przegrzewacza 3, majac mniejsza wilgotnosc i ulegajac tym samym odpowiednio wiekszemu prze¬ grzaniu. Zmniejszenie liczby obrotów pompy przetlaczajacej powoduje odpo¬ wiednio odwrotne dzialanie. Zamiast zmia¬ ny liczby obrotów pompy mozna równiez regulowac cisnienie tloczenia pompy prze¬ tlaczajacej przez dlawienie przeplywu cie¬ czy w przewodzie tloczacym. Regulowanie temperatury przegrzania pary odbywa sie w tym przypadku znacznie szybciej, niz w znanych kotlach parowych z przeplywem wymuszonym, poniewaz odbywa sie w koncowym okresie przebiegu wytwarzania pary.W tym przykladzie zastosowana jest osobna normalna pompa przetlaczajaca, natomiast na fig. 2 przedstawione jest od¬ mienne wykonanie tej pompy, która przy tym jest przylaczona bezposrednio do zbiornika posredniego. Wirnik 1J+ tej pom¬ py jest zaopatrzony w zeberka 15, które juz przed dojsciem mieszaniny wody i pa¬ ry do wirnika powoduja odrzucenie wody do scianek zbiornika 8. Mieszanina pary z woda, wyplywajaca z odparowywacza 2, jest doprowadzana przewodem 16 do dol¬ nej czesci zbiornika posredniego 8, przy czym naprzeciw wlotu mieszaniny do zbiornika zeberka odrzutowe 15 sa zaopa¬ trzone w wyciecia 17, sluzace do ulatwia¬ nia doplywu mieszaniny do zbiornika. W tymze celu przewód doplywowy 16 moze wystawac nieco do wnetrza zbiornika po¬ sredniego 8. Dzieki dzialaniu odrzutowe¬ mu wirnika z zeberkami odrzutowymi sie¬ gajacymi do zbiornika 8, woda zostaje od¬ rzucona do scianek zbiornika i oslony pompy, a para wilgotna skupia sie w srod¬ ku zbiornika i oslony pompy i odplywa przez krociec 18 do przegrzewacza 3. Na fig. 2 przedstawiono wirnik pompy osa¬ dzony na wale, którego górny koniec nie jest ulozyskowany. Wal ten moze byc jed¬ nak przedluzony do górnej czesci zbiorni¬ ka 8 i tam ulozyskowany. Naped pompy przetlaczajacej moze odbywac sie silni¬ kiem bezposrednio polaczonym z walem pompy, albo przez przekladnie 19, umie¬ szczona miedzy silnikiem a pompa, jak przedstawiono na rysunku.Inna postac wykonania przedmiotu wy¬ nalazku jest przedstawiona na fig. 3.Zbiornik posredni lacznie z pompa prze¬ tlaczajaca jest zastapiony w tym przypad¬ ku urzadzeniem przetlaczaj aco - odwadnia¬ jacym 20. Mieszanina wody i pary, wyply¬ wajaca z odparowywacza 2, jest wprowa¬ dzana przez przewód 21 do urzadzenia przetlaczaj aco - odwadniajacego, w któ¬ rym mieszanina ta zostaje wprawiona w ruch obrotowy, wskutek czego pod wply¬ wem sily odsrodkowej woda zostaje od¬ rzucona do scianek obracajacego sie w tym urzadzeniu bebna 32, para zas, skupiajaca sie w przestrzeni srodkowej tego urzadze¬ nia, zostaje odprowadzana przez krociec 22 i przewód 23 do przegrzewacza 3 pary.Odrzucona w sposób powyzszy woda jest tloczona w dalszym ciagu za pomoca lopa¬ tek 31 wirnika tegoz urzadzenia i wchodzi do oslony .spiralnej 24, z której jest dopro¬ wadzana przewodami 25 i 7 do odparowy¬ wacza 2. W przewodzie 6, umieszczonym pomiedzy pompa zasilajaca U i podgrze¬ waczem 1, znajduje sie zamiast zaworu zwrotnego zawór regulacyjny 26, urucho¬ miany za pomoca przyrzadu nastawczego, uruchomianego pod wplywem róznicy cis¬ nien w przewodach 25 i 23 albo 25 i 21.Cisnienia te dzialaja na obydwie strony tloka w cylindrze tego przyrzadu. Gdy róznica cisnien we wspomnianych prze¬ wodach wzrasta ponad okreslona wiel¬ kosc, to zawór regulacyjny zamyka sie, — 4 —wskutek czego odparowywacz 2 jest zasi¬ lany tylko woda obiegowa. Zakres regula¬ cji zasilania kotla swieza woda za pomo¬ ca wzmiankowanej róznicy cisnien moze byc zwiekszony jeszcze w ten sposób, ze przed wlotem i wylotem odparowywacza 2 umieszczone sa specjalne narzady dlawia¬ ce czynnik obiegowy, wskutek czego nawet nieznaczny wzrost tloczonej ilosci wody powoduje znaczny wzrost róznicy cisnien w przewodach 25 i 28. W tym przykladzie wykonania regulacja temperatury prze¬ grzewania pary moze odbywac sie tak sa¬ mo przez zmiane liczby obrotów urzadze¬ nia przetlaczajaco - odwadniajacego, jak i w przykladzie wykonania wedlug fig. 1, to znaczy, im wiecej wirnik tego urzadze¬ nia wykonuje obrotów, tym bardziej sucha para plynie w przewodzie 23. Na króccu tlocznym urzadzenia przetlaczajaco - od¬ wadniajacego jest umieszczony zawór zwrotny 41, który zabezpiecza odparowy¬ wacz 2 z przynaleznymi przewodami przed doplywem do niego wody w przypadku od¬ laczenia urzadzenia przetlaczajaco-odwad- niajacego. Poza tym korzystnym jest za¬ stosowanie dodatkowego zabezpieczenia odparowywacza 2 przed opróznieniem z wody, co mozna osiagnac albo przez odpo¬ wiednie rozmieszczenie powierzchni grzej¬ nych odparowywacza, albo przez skiero¬ wanie przewodu wylotowego 21 do góry ponad zwykly poziom wody w odparowy- waczu. Woda znajdujaca sie w przewodzie odplywowym 21 odparowywacza 2 z chwi¬ la zatrzymania urzadzenia przetlaczaj aco- odwadniajacego przeplywa do tego urza¬ dzenia, tak iz jest ono zawsze calkowicie zalane woda. zeby woda w dalszym ciagu nie mogla dostac sie do przegrzewacza 3, mozna przewód parowy 23 równiez odpo¬ wiednio skierowac do góry. W tym przy¬ padku przy uruchomieniu urzadzenia prze¬ tlaczaj aco-odwadniajacego woda z prze¬ wodu 23 odplywalaby z powrotem i prze-, wód ten bylby calkowicie odwodniony.Urzadzenie przetlaczajaco - odwadnia¬ jace wedlug fig. 3 jest przedstawione bar¬ dziej szczególowo na fig. 4. Na wale napedo¬ wym 28 osadzony jest wirnik 29. Miesza¬ nina pary i wody jest doprowadzana otwo¬ rem 30 do wirnika, który sklada sie z beb¬ na 32 i lopatek wirnikowych 31, przy czym beben ten moze byc polaczony z piasta 34 za pomoca kilku umieszczonych osiowo ze¬ berek odrzutowych 33. Wchodzaca do wir¬ nika mieszanina pary i wody jest kierowa¬ na za pomoca blach kierowniczych 35 do zeberek odrzutowych 33. Para gromadza¬ ca sie w przestrzeni srodkowej wspomnia¬ nego urzadzenia jest odprowadzana po¬ przez króciec 22 do przegrzewacza pary, wzglednie miejsca uzytkowania, przy czym wilgotnosc tej pary jest mniejsza lub wieksza zaleznie od liczby obrotów wirni¬ ka urzadzenia przetlaczajaco-odwadniaja¬ cego. Woda jest tloczona wirnikiem 31 do oslony spiralnej 24 pod cisnieniem, okre¬ slonym poziomem wody w odparowywa- czu i szybkoscia obwodowa wirnika 29.Dalszy przyklad wykonania wynalazku jest przedstawiony na fig. 5. W przykla¬ dzie tym zastosowany jest normalny be¬ ben wyparniczy, który jest zawsze korzy¬ stny, gdy woda zasilajaca zawiera sole.Zawartosc soli w wodzie kotlowej utrzy¬ muje sie na okreslonej wysokosci przez okresowe wypuszczanie z bebna wyparni- czego przez zawór 40 wody ze szlamem.Mieszanina pary z woda wyplywajaca z odparowywacza 2 jest wprowadzana do przestrzeni parowej bebna 36, w którym nastepuje -oddzielenie pary od wody. Para jest pobierana z bebna 36 przez przewód 7, natomiast woda pozostaje w dolnej cze¬ sci tego bebna. Na wysokosci normalnej poziomu wody w bebnie 36 umieszczone jest korytko przelewowe 38, którym woda splywa do przewodu 9 i do pompy prze¬ tlaczajacej 10. Pompa ta jest tak wykona¬ na, ze jej wirnik nie jest calkowicie wy¬ pelniony woda, zas cisnienie tloczenia — 5 —zmienia sie w zaleznosci od wysokosci po¬ ziomu wody W bebnie 36, to znaczy, w zaleznosci od ilosci wody przeplywajacej przez przewód 9. Poniewaz srodkowa prze¬ strzen pompy przetlaczajacej jest równiez wypelniona mniej lub wiecej para, przeto korzystne jest polaczenie tej przestrzeni z przestrzenia parowa bebna za pomoca przewodu 39. Pompa zasilajaca 4 jest wy¬ konana tak* ze jej charakterystyka, to zna¬ czy linia wskazujaca przebieg wydajnosci pompy w zaleznosci od ilosci obrotów pompy wzglednie od pobieranej przez nia mocy, jest stosunkowo pozioma, przy czym w przypadku stalego cisnienia pary w beb¬ nie $6 pompa ta wytwarza cisnienie tlo¬ czenia zawsze nieco wyzsze niz wspomnia¬ ne cisnienie pary w bebnie. Gdy pompa za¬ silajaca tloczy do kotla zbyt wielka ilosc wody, to nadmiar jej przeplywa przez ko¬ rytko przelewowe 88 do potopy przetlacza¬ jacej, która wskutek tego wytwarza w przewodzie 7 wieksze przeciwcisnienie wzgledem pompy zasilajacej i dlawi prze¬ plyw w przewodzie zasilajacym tej pompy.Pompa przetlaczajaca jest przedstawio¬ na w przekroju na fig. 8, przy czym prze¬ wód 39 jest umieszczony wzdluz tej samej osi co i os walu pompy przetlaczajacej.Woda z przewodu 9 doplywa do wirnika przez komore pierscieniowa, utworzona sciankami przewodów 39 i 9.W obu przypadkach wykonania kotla wedlug wynalazku pompa zasilajaca moze byc polaczona z pompa przetlaczajaca wzglednie z urzadzeniem przetlaczajaco- odwadniajacym w teati sposób, ze moga byc napedzane jednym silnikiem.W dalszych przykladach wykonania kotla wedlug wynalazku, uwidocznionych na fig. 7 — 9, zastosowano zbiorniki wy¬ równawcze. Wedlug fig, 7 kociol parowy sklada sie zasadniczo, jak i w przykladach poprzednich, z podgrzewacza l wody, od¬ parowywacza 2 i przegrzewacza 3 pary.Pompa zasilajaca 4 tloczy wode przez przewód 6 do podgrzewacza 1. Podgrzana woda przechodzi nastepnie przez przewód 7 i 25 do komory rozdzielczej 49 i do ze¬ spolu rur odparowywacza 2. Wytworzona w odparowywaczu 2 mieszanina pary i wody zbiera sie w komorze zbiorczej 50, z której odplywa przez przewód 21 do u- rzadzenia przetlaczajaco - odwadniajacego 52, w którym para jest oddzielana od wo¬ dy i odprowadzana poprzez przewód 23 do przegrzewacza 3, woda zas oddzielona od pary przeplywa przez króciec 54 i przewód 25 do komory rozdzielczej 49 odparowywa¬ cza 2. Ilosc wody przetlaczanej urzadze¬ niem 52, a tym samym i wielkosc cisnienia tloczenia tego urzadzenia jest w prostym stosunku do ilosci wody, zawartej w mie¬ szaninie pary i wody. Regulacja zasilania kotla swieza woda odbywa sie w tym przy¬ kladzie tak samo, jak i w przykladzie we¬ dlug fig. 3. Do obwodu, w którym czynnik roboczy obiega, jest wlaczony zbiornik wyrównawczy 56, polaczony z przewodem tlocznym 25, za pomoca przewodu 58, a z przewodem odplywowym 21 — przewo¬ dami 60 i 59. Po przekroczeniu okreslone¬ go cisnienia tloczenia przez urzadzenie przetlaczajaco - odwadniajace otwiera sie zawór 57, wlaczony do przewodu 58 i uru¬ chomiany róznica cisnien po obu stronach tego zaworu, wskutek czego zbiornik wy¬ równawczy 56 wypelnia sie woda. Poza tym w przypadku naglego wypchniecia wody z odparowywacza, woda ta przewo¬ dem 60 dostaje sie do zbiornika wyrów¬ nawczego 56, wskutek czego przegrzewasz 3 jest zabezpieczony przed doplywem wo¬ dy. Woda tloczona do zbiornika wyrów¬ nawczego 56 odplywa z niego przewodem 59 do przewodu 21, przy czym przez od¬ powiednie nastawienie zaworu 66, wlaczo¬ nego do przewodu 59, odplyw wody ze zbiornika 56 odbywa sie stosunkowo po¬ woli. Przewody W i 59 sa przylaczone do przewodu odplywowego 21 odparowywacza w poblizu jeden od drugiego, aby róznica — 6 —cisnien w tych przewodach w miejscu ich przylaczenia do przewodu 21 nie byla du¬ za. Zbiornik 56 jest normalnie calkowicie oprózniony z wody i sluzy do zabezpiecza¬ nia przegrzewacza 3 pary przed woda w przypadku gwaltownego wypchniecia jej z odparowywacza. Przy unieruchomieniu kotla zbiornik wyrównawczy nie moze na¬ pelnic sie woda. Nie ma równiez obawy, zeby woda podczas ruchu kotla zostala po¬ chwycona do przewodu 23 i do przegrze¬ wacza 3. W przewodzie tlocznym 25 umie¬ szczony jest zawór zwrotny 61, który nie pozwala na opróznienie z wody odparowy- wacza 2, w przypadku odlaczenia urzadze¬ nia przetlaczajaco^odwadniajacego. Prze¬ wód odplywowy 21, w celu dodatkowego zabezpieczenia odparowywacza przed o- próznieniem, jest umieszczony tak samo, jak i w przykladzie wedlug fig. 3. Gdy przy rozruchu zajdzie potrzeba spuszcze¬ nia wody ze zbiornika wyrównawczego, to mozna to uskutecznic przy pomocy zawo¬ ru spustowego 65.Wedlug fig. 8 zbiornik wyrównawczy 56 jest przylaczony tylko do przewodu od¬ plywowego 21, przy czym dolna czesc te¬ go zbiornika jest polaczona z przewodem 21 za pomoca przewodu 62 tak uksztalto¬ wanego, ze gdy przez przewód 21 przeply¬ wa mieszanina pary i wody, przewód 62 jest zawsze zapelniony woda. Drugi prze¬ wód 63, laczacy zbiornik wyrównawczy 56 z przewodem 21, jest umieszczony wzgle¬ dem przewodu 62 tak, ze róznica cisnien w tych przewodach (62, 63) w miejscu ich przylaczenia do przewodu 21 jest tak wielka, ze przy maksymalnym przeplywie przez przewód 21 mieszaniny pary z wo¬ da, zbiornik wyrównawczy 56 wypelnia sie mozliwie calkowicie woda. Gdyby to bylo trudne do osiagniecia, to mozna wla¬ czyc w przewód 21 pomiedzy miejscami przylaczenia do niego przewodów 62 i 63 zawór dlawiacy lub narzad podobny, za pomoca którego mozna regulowac róznice cisnien w przewodach 62 i 63. Sposób po¬ laczenia przewodu odplywowego 21 ze zbiornikiem wyrównawczym 56 jest bar¬ dzo korzystny ze wzgledu na to, ze zarów¬ no opory przeplywu w przewodzie tym, jak i ilosc wypchnietej wody z odparowy¬ wacza 2 sa w stosunku prostym do wydaj¬ nosci kotla. Zbiornik wyrównawczy, wy¬ konany w tym przykladzie jako cylin¬ dryczny, obiera sie takiej wielkosci, by kazda ilosc wypchnietej z odparowywacza 2 wody, ewentualnie mogacy sie zdarzyc nadmiar wody tloczonej, mogly sie w zbiorniku tym zmiescic. Opisane powyzej dzialanie zbiornika wyrównawczego 56 jest zupelnie samoczynne, wskutek czego nie potrzebne sa w tym celu specjalne u- rzadzenia regulacyjne.W przypadku wykonania kotla wedlug fig. 9 zbiornik wyrównawczy jest umiesz¬ czony pomiedzy przewodem odplywowym odparowywacza 2 i przewodem doplywo¬ wym przegrzewacza 3. Sposób zabezpiecze¬ nia przegrzewacza 3 przed doplywem do niego wody,-jak równiez sposób przylacze¬ nia zbiornika tego do przewodu 21 sa takie same jak wedlug fig. 8. Zbiornik wyrównawczy 56 jest polaczony z przewo¬ dem doplywowym przegrzewacza pary za pomoca jego górnej czesci, dzieki czemu nastepuje w nim pewne osuszenie pary.Dobór róznicy wysokosci miedzy miej¬ scem przylaczenia zbiornika wyrównaw¬ czego do przewodu odplywowego odparo¬ wywacza 2 a miejscem przylaczenia jego do przewodu doplywowego przegrzewacza 3 obiera sie w ten sposób, aby przy naj¬ wiekszym wydatku pary róznica cisnien w tych miejscach zbiornika wyrównawcze¬ go byla tak duza, zeby zbiornik ten byl napelniony calkowicie woda. Zaznacza sie, ze wspomniana róznica cisnien pomiedzy obu miejscami przylaczenia zbiornika wy¬ równawczego wzrasta w stosunku kwadra¬ towym od ilosci pobieranej pary, podczas gdy ilosc ewentualnie wypchanej wody z — 7 —odparowywacza jest w stosunku prostym do ilosci wytwarzanej pary.Pomysl wedlug wynalazku moze byc zastosowany nie tylko do kotlów wodnych, lecz równiez do kotlów z ciecza odmienna od wody.Opisane przyklady wykonania zbiorni¬ ka wyrównawczego moga byc z korzyscia zastosowane równiez w kotlach parowych, pracujacych bez ciaglego wymuszonego przeplywu wody. W takich kotlach analo¬ gicznie do warunków pracy kotlów o obie¬ gu wymuszonym poziom wody w zbiorni¬ ku wyrównawczym okresla tylko cisnienie tloczenia urzadzenia przetlaczajacego, wy¬ wolane przezwyciezeniem oporów przeply¬ wu wody. Gdy np. pompa zasilajaca wo¬ da kociol o obiegu wymuszonym tloczy przy cisnieniu 120 atm, a para jest wy¬ twarzana przy cisnieniu 100 atm, to ci¬ snienie, które okresla wysokosc poziomu cieczy w zbiorniku wyrównawczym, wy¬ nosi 20 atm. PL