We wzmacniaczach radiowych, posia¬ dajacych heterodyne, sluzaca do przemia¬ ny czestotliwosci, powstaje zagadnienie usuniecia szkodliwych sprzezen pomiedzy obwodem heterodyny a obwodami wzmac¬ niacza, które sa szczególnie trudne do u- nikniecia przy malych róznicach miedzy czestotliwoscia drgan heterodyny a cze¬ stotliwoscia napiecia wzmacnianego, co ma miejsce na przyklad przy odbiorze tele¬ graficznym fal ciaglych. Jesli róznica'cze¬ stotliwosci jest dosc duza, wystarcza na o- gól odpowiednie zaekranowanie obwodów drgan heterodyny, natomiast jesli jest ona mala, na przyklad rzedu czestotliwosci a- kustycznych, sposób ten nie daje zadowa¬ lajacych rezultatów.Wzmacniacz wedlug wynalazku roz¬ wiazuje to zagadnienie przez zastosowa¬ nie heterodyny, wytwarzajacej drgania o czestotliwosci znacznie rózniacej sie od czestotliwosci napiecia wzmacnianego, a zblizonej do czestotliwosci jednej z jego harmonicznych. Obwód oscylacyjny hete¬ rodyny jest nastrojony na czestotliwosc równa sumie lub róznicy czestotliwosci wyjsciowej (posredniej) i jednej z harmo¬ nicznych napiecia wejsciowego wzmacnia¬ cza. Obwód, w którym odbywa sie nakla¬ danie czestotliwosci, jest sprzezony z ob¬ wodem oscylacyjnym heterodyny, z jed¬ nym z poprzednich obwodów wzmacniacza i z obwodem wyjsciowym, oraz jest na¬ strojony na te sama harmoniczna napie- *) Wlasciciel patentu oswiadczyl, ze wynalazcami sa inz. Wilhelm Rotkiewicz i inz. Boleslaw Starnecki.cla Wejsciowego wzmacniacza. W ten spo¬ sób nakladanie zachodzi jedynie miedzy napieciem heterodyny a jedna z harmo¬ nicznych napiecia wejsciowego wzmacnia¬ cza oraz miedzy harmonicznymi heterody¬ ny, w razie ich istnienia, i harmoniczny¬ mi wyzszych rzedów napiecia wejsciowe¬ go wzmacniacza. A zatem oddzialywanie na czestotliwosc podstawowa napiecia jest calkowicie wykluczone i zadne szkodliwe sprzezemia powstac nie moga. Napiecie wyjsciowe bedzie mialo czestotliwosc, po¬ wstala pPzea nalozenie napiecia heterody¬ ny na li&piecte harmoniczne Wzmacniacza* Napiecie wyjsciowe moze byc doprowa¬ dzane do dalszych wzmacniaczy lub tez bezposrednio do urzadzen elektroakustycz¬ nych (sluchawki lub glosnik).Dla otrzymania mozliwie duzej ampli¬ tudy napiecia wyjsciowego nalezy wytwo¬ rzyc w obwodzie sprzezonym z obwodem wyjsciowym wzmacniacza duze amplitu¬ dy harmonicznej napiecia wzmacnianego.W tym celu wzmacniacz wedlug wynalaz¬ ku posiada urzadzenia odksztalcajace krzy¬ wa napiecia, umieszczone w jednym z je¬ go obwodów roboczych. Odksztalcanie krzywej napiecia moze byc uskutecznione przez zastosowanie lampy wyjsciowej o krzywoliniowej charakterystyce, otrzyma¬ nej przez przylozenie do siatki rozrzadczej tej lampy duzego potencjalu ujemnego za pomoca wlaczonego w obwód katody opor¬ nika, blokowanego kondensatorem. Moze byc równiez w odpowiednim obwodzie u- mieszczony uklad prostownikowy, sklada¬ jacy sie z jednego lub kilku prostowników lampowych lub stykowych, który znie¬ ksztalca odpowiednio krzywa napiecia.Uklad wzmacniacza wedlug wynalazku daje duze korzysci szczególnie przy odbio¬ rze fal ciaglych, gdzie róznica pomiedzy czestotliwoscia heterodyny a czestotliwo¬ scia napiecia sygnalu musi byc niewielka w celu uzyskania dudnien o czestotliwosci slyszalnej.Na rysunku przedstawiono tytulem przykladu dwa uklady wzmacniaczy we¬ dlug wynalazku. Napiecie U, doprowadzo¬ ne ze zródla lub tez z poprzednich stopni tego samego wzmacniacza lub z innych wzmacniaczy, przenosi sie za pomoca cew¬ ki L (fig. 1) do obwodu rezonansowego, zlozonego z indukcyjnosci L1 i pojemnosci Cr Siatka lampy 1, dolaczona do powyz¬ szego obwodu, jest zasilana z bieguna u- jemnego — S baterii siatkowej, której na¬ piecie jest dobrane tak, ze przesuwa punkt pracy lampy na zagiecie jej charaktery¬ styki, tak iz w obwodzie anodowym lampy 1 powstaje napiecie odksztalcone, zawie¬ rajace poza wzmocniona amplituda pod¬ stawowa napiecia U o czestotliwosci / szereg harmonicznych o czestotliwosciach 2f, 3f nf. W obwód anodowy lam¬ py 1 wlaczony jest obwód rezonansowy L2, C2, sprzezony z obwodem L3, C3 na¬ strojonym na jedna z harmonicznych na¬ piecia w obwodzie rezonansowym Llf C1 na przyklad o czestotliwosci kf i sprzezo¬ ny przez pojemnosc C4 z obwodem oscyla¬ cyjnym heterodyny, zlozonym z indukcyj¬ nosci LR i pojemnosci CH i nastrojonym na czestotliwosc / Drgania w tym obwo¬ dzie sa wzbudzane przez lampe 2, której anoda jest dolaczona do zacisku +Aff ba¬ terii, zasilajacej ten obwód a nieuwidócz- nionej na rysunku, poprzez cewke reak¬ cyjna LRff. Opornik RSH jest opornikiem uplywowym, a kondensator C8H — kon¬ densatorem siatkowym lampy 2. Przez nakladanie napiecia o czestotliwosci kf na napiecie heterodyny o czestotliwosci / otrzymuje sie na wyjsciu wzmacniacza, po wyprostowaniu na prostowniku D, na¬ piecie o czestotliwosci fx = f + kf lub fx = kf — / które stanowi czestotliwosc podstawowa napiecia wyjsciowego XJW.Czestotliwosc drgan heterodyny fH9 w przypadku wykorzystania róznicy czesto¬ tliwosci obu skladowych napiec, winna byc równa fH=kf+_ /1; ma to miejsce wów- — 2 —czas, gdy heterodynowanie jest stosowane w celu obnizenia czestotliwosci napiecia wyjsciowego Uw w porównaniu z czesto¬ tliwoscia napiecia na wejsciu £7. 0 ile he¬ terodyne stosuje sie w celu powiekszenia czestotliwosci, to jest wykorzystuje sie su¬ me czestotliwosci obu skladowych napiec, obwód oscylacyjny heterodyny winien byc nastrojony na czestotliwosc fH=f1 — kf.W obydwu przypadkach istnieje duza róz¬ nica pomiedzy czestotliwosciami podsta¬ wowymi napiec poprzednich i nastepnych stopni wzmacniacza a czestotliwoscia he¬ terodyny, przy czym róznice te, przez do¬ bór odpowiedniego rzedu harmonicznej napiecia stopnia poprzedniego wzmacnia¬ cza (dobór k), mozna uczynic dowolnie du¬ za. Wobec tego wyeliminowanie szkodli¬ wych sprzezen pomiedzy obwodami wzma¬ cniacza a obwodem heterodyny nie przed¬ stawia zadnych trudnosci.Fig. 2 przedstawia inny przyklad wzma¬ cniacza wedlug wynalazku, rózniacy sie od poprzedniego zastosowaniem innych dodatkowych urzadzen dla odksztalcenia krzywej napiecia. A mianowicie z obwo¬ dem rezonansowym wyjsciowym lampy 1, zlozonym z indukcyjnosci L2 i pojemnosci C2, sprzezony jest obwód, zawierajacy ja¬ ko lampe prostownicza — duodiode 3, któ¬ rej zadaniem jest odksztalcenie krzywej napiecia, wystepujacego miedzy jej ano¬ dami i katoda. Dzieki obecnosci duodiody 3, której punkt pracy ustala sie za pomo¬ ca opornika RR i kondensatora CR, obie polówki napiecia sa prostowane i w obwo¬ dzie duodiody pojawia sie napiecie o po¬ dwojonej czestotliwosci zasadniczej w sto¬ sunku do czestotliwosci / napiecia wejs¬ ciowego U. Obwód rezonansowy L3, C3 jest nastrojony na czestotliwosc 2f; w tym obwodzie nastepuje nakladanie na¬ piecia o czestotliwosci 2f z napieciem do¬ prowadzonym z heterodyny o czestotli¬ wosci fH=2f± A lub fH = f1 — 2f, jesli na wyjsciu ma byc otrzymane napiecie Uw o czestotliwosci f±. Pozostale oznaczenia na fig. 2 sa analogiczne z oznaczeniami na fig. 1. PL