Przedmiotem wynalazku niniejszego jest maszyna dziewiarska do cerowania wyrobów tkanych wzglednie dzianych, wykonana na podobienstwo jednonitko- wej maszyny do szycia i umozliwiajaca wykonywanie oczek dzianych. W znanych maszynach tego rodzaju, dzialajacych na podobienstwo jednonitkowej maszyny do szycia, zespól narzadów do wytwarzania oczek sklada sie z przesuwnej igly dzie¬ wiarskiej, narzadów ustalajacych oczka i z narzadów wprowadzajacych nitke w narzady ustalajace. Liczba tych narzadów jest zalezna od szerokosci roboczej maszy¬ ny i pozadanej szerokosci oczka. Narzady ustalajace oczka sa zamocowane na sto¬ le roboczym maszyny, który przesuwa sie prostopadle do igly.Maszyny te nadaja sie do wyrobu o- czek dzianych, nie jest jednak mozliwe zamocowywanie koncowych szeregów o- czek bez zastosowania pracy recznej.Przedmiotem wynalazku jest maszyna dziewiarska do cerowania wyrobów dzia¬ nych wzglednie tkanych, w dalszym ciagu opisu niniejszego zwanych „wyrobami wlókienniczymi", umozliwiajaca nie tylko wykonywanie oczek dzianych, lecz rów¬ niez zamocowywanie wytworzonych sze¬ regów oczek. W tym celu zastosowane sa dwa chwytaki wytwarzajace oczka, przy czym chwytaki te moga byc na przemian wlaczane podczas pracy maszyny. Chwy¬ tak dziewiarski sluzy do wytwarzania o- czek dzianych, a chwytak szydelkowy — do wrabiania koncowych szeregów oczek.Chwytaki sa umieszczone z róznych stron igly, co umozliwia dzialanie odpo¬ wiedniego chwytaka. Obracajaca sie igla doprowadza nitke do jednego z chwyta¬ ków. Oba chwytaki sa osadzone na wspól¬ nej ruchomej podstawie, co umozliwia u- ruchomianie odpowiedniego chwytaka przez jeden ruch tej podstawy.Narzady ustalajace oczka i narzady sluzace do wytwarzania ich sa umieszczo¬ ne przy chwytaku dziewiarskim. Do za¬ mykania oczek, wytworzonych za pomoca igly i chwytaka dziewiarskiego, sluza plaszki, zaopatrzone na przednim koncu w haczyki skierowane w góre, przy czym ostatni szereg oczek jest przesuwany na chwytak szydelkowy w celu wytwarzania wrobionych oczek koncowych. Chwytak dziewiarski naklada szeregi oczek na plaszki, które w celu zamykania oczek sa przesuwane wraz z haczykami w kierun¬ ku igly przesuwajacej sie w góre ku list¬ wie lub poza listwe, podczas gdy przy przesuwaniu sie plaszek w dól oczka zo¬ staja uwolnione. Plaszki sa osadzone prze¬ suwnie w zebatej podstawie, umieszczo¬ nej na obracajacym sie bebnie roboczym ponizej otworu na igle.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia maszyne w widoku z boku i czesciowo w przekroju, fig. 2 — narza¬ dy do przesuwania bebna roboczego w wi¬ doku z przodu, fig. 3 — narzady te w wi¬ doku z boku, fig. 4 — narzady do zmiany kierunku obracania sie bebna roboczego, fig. 5 — podstawe do plaszek z plaszka- mi, chwytak dziewiarski i igle w poloze¬ niu roboczym, fig. 6 — tarcze z chwyta¬ kami dziewiarskim i szydelkowym, fig. 7 — czesc bebna roboczego w zwiekszonej podzialce, fig. 8 — 11 wyjasniaja prze¬ bieg dzialania rozmaitych narzadów ma¬ szyny wedlug wynalazku, fig. 12 przed¬ stawia tarcze z nieokraglym rowkiem pro- wadniczym do napedu plaszek, fig. 13 — tarcze do napedu chwytaka dziewiarskie¬ go, a fig. 14 — narzady do przelaczania chwytaka szydelkowego.Rama jednonitkowej maszyny do szycia posiada oslone 1, w której osadzony jest wal glówny 2. Na wal ten nasunieta jest tarcza 3 z nieokraglym rowkiem prowad- niczym 3a, która za posrednictwem pala- ka U oraz trzpienia 4a uruchomia zespól plaszek 5, jak tez nadaje ruchy wahadlo¬ we chwytakowi dziewiarskiemu 6, majace¬ mu postac haka o dlugim koncu 6a, za pomoca tarczy z nieokraglym rowkiem prowadniczym 3b oxvjl trzpienia 75 umie¬ szczonego w tym rowku. Kolo zebate 7, osadzone na wale 2 (fig. 6), zazebia sie z kolem zebatym 8 chwytaka szydelkowe¬ go 9 i uruchomia ten chwytak. Chwytaki 6 i 9 sa .osadzone na wspólnej tarczy 10, osadzonej obrotowo w oslonie 1 za posred¬ nictwem tulei 11. Oslona 1 jest otoczona bebnem roboczym 12, który obraca sie na oslonie i na którym osadzona jest zebata podstawa 13 zespolu plaszek oraz zebatka 14, przy czym zeby tej podstawy sa umie¬ szczone pod katem do igly 48. Pokrywa 15 podstawy 13 jest zaopatrzona przy o- tworze w bebnie, sluzacym do wprowa¬ dzania igly, w jezyczki 16, obejmujace plaszki 5. Tarcza 17, przylegajaca do pa- laka 4 i przymocowana do oslony 1, utrzy¬ muje plaszki 5 w polozeniu zamknietym zewnatrz palaka 4- Stozkowe kolo zebate 18, zaklinowane na wale 2, zazebia sie ze stozkowymi ko¬ lami zebatymi 19, 20, osadzonymi na czo¬ pach 21, 22. Z kolami 19, 20 polaczone sa tarcze 23, 24, przesuwajace sie w kierun¬ ku ich osi. Slimacznica 25, zazebiajaca sie z zebatka 14, jest zaopatrzona na swych koncach w krzyze maltanskie 26, 27, z którymi zazebiaja sie na przemian tarcze 24, 23. Osiaga sie to za pomoca przyrza¬ du przelaczajacego, przedstawionego na fig. 4. W prawej sciance kolistej bebna 12 umieszczony jest przestawnie trzpien 29, — 2 —sluzacy do wylaczania na przemian zapa¬ dek 30, 31. Zapadki te, na które dzialaja sprezyny 34, 35, obracaja sie naokolo czopów 32, 33 i wchodza podczas swego obrotu w wyciecia plyty przesuwnej 36.Trzpienie 36a, 36b sluza jako oporki spre¬ zyny 37, a widelki 38, 39, zamocowane na plycie 36, zaczepiaja o kola 23, 24- Na tuleje 11 nasadzony jest pierscien 40 (fig. 14), zaopatrzony w suwak 42, przyciskany sprezyna 47 i sluzacy do u- stalania polozenia tarczy 10. W poloze¬ niu wedlug fig. 1 nasada 43 suwaka wcho¬ dzi w rowek pierscienia 40, jak tez w ro¬ wek pierscienia 41- Suwak zapobiega wiec obracaniu sie tarczy 10. Jezeli pozadane jest dzialanie chwytaka 9 zamiast dziala¬ nia chwytaka 6, nalezy przesunac suwak 42 w bok przeciw dzialaniu sprezyny 47 i obrócic go wraz z pokrywa 46 w przy¬ blizeniu o 90°. Koncowe polozenie igly zewnatrz bebna nie zalezy od tarczy 44.Suwak 42 moze byc przesuwany w góre tylko w tym przypadku, jezeli rowek 45 znajduje sie powyzej nasady 43. W tym polozeniu tarczy igla 48 znajduje sie ze¬ wnatrz bebna 12, poniewaz kazdemu po¬ lozeniu walu 2 odpowiada pewne poloze¬ nie igly 48.Pierscien 41 posiada w pewnej odle¬ glosci od wymienionego wyzej rowka, od¬ powiadajacej jego koniecznemu obrotowi, drugi rowek (fig. 14), w który wchodzi pod naciskiem sprezyny 47 nasada 43 su¬ waka 42.Maszyna dziala w sposób nastepujacy.Gdy igla znajduje sie w swym polozeniu górnym, rowek 45 tarczy 44, obracajacej sie wraz z walem 2, znajduje sie przy su¬ waku 42, który zostaje przesuniety ku wewnatrz i moze byc obracany wraz z pokrywa 46, polaczona z tarcza 10, tak dlugo, az nasada suwaka wpadnie w ro¬ wek pierscienia 41, odpowiadajacy chwy¬ takowi dziewiarskiemu. Chwytak ten u- stawia sie wiec w polozenie robocze, przy czym suwak 42 zapobiega jego obracaniu sie, podczas gdy tarcza 44 jest uwolniona.Uszkodzony dziany wyrób wlókienniczy, np. ponczoche, nasuwa sie na beben 12 tak, iz uszkodzone miejsce znajduje sie poza wycieciem bebna, sluzacym do wpro¬ wadzania igly, po czym moze byc rozpo¬ czete wytwarzanie pierwszego szeregu o- czek. Igla 48 jest obrócona tak, iz nitka, przesuwajaca sie przez otwór igly, znaj¬ duje sie na jej stronie zwróconej ku chwy¬ takowi dziewiarskiemu. Wskutek obrotu znanego kólka recznego igla przesuwa sie w dól wraz z plaszka 5, znajdujaca sie przy tylnej stronie igly, przy czym plasz¬ ka przesuwa sie nieco ukosnie, nie stoi wiec na przeszkodzie wytwarzaniu klucz¬ ki (fig. 8 i 9). Chwytak 6 przesuwa sie nad plaszka 5 i przed igla, a wracajac chwyta za pomoca swego haczyka nitke i uklada ja na plaszce 5 (fig. 5, 8 i 9).Przesuwanie sie igly w góre powoduje równiez przesuwanie sie plaszki 5 wraz z nitka w tym kierunku, haczyk plaszki zachodzi poza listwe 54, co zapobiega roz¬ luznieniu sie kluczki (fig. 10 i 11). Zanim igla osiagnie górne polozenie, chwytak 6 zostaje wprawiony ponownie w powyzej opisany ruch wahadlowy, przy czym u- walnia on nitke, zawieszona na jego ha¬ czyku (fig. 10 i 11), po czym igla utrwa¬ la kluczke wytworzona. W polozeniu gór¬ nym igly czop tarczy 23 (fig. 2) wpada w wyciecie krzyza 26 i powoduje obrót o 90° slimacznicy 25, która przesuwa ze¬ batke 14, a wiec i beben 12 o odleglosc jednej plaszki 5 od drugiej. Przebieg ten powtarza sie az do ukonczenia wytwarza¬ nia pierwszego szeregu kluczek. Przy dal¬ szym obrocie bebna 12 trzpien przestaw¬ ny 29 (fig. 4) natrafia na jedno ramie sprezyny 37, napina ja za pomoca trzpie¬ nia 36b i uwalnia nastepnie zapadke 31, dzieki czemu osiaga sie przelaczenie ply¬ ty 36 i tarcz 23, 24, polaczonych z plyta 36 za pomoca widelek 38, 39. Poniewaz — 3 —naped kól zebatych powoduje obracanie sie tarcz 28, 24 w przeciwnych kierun¬ kach, zmienia sie wiec kierunek obrotu bebna 12. Tarcza 24 jest mianowicie sprzezona z tarcza 27, wówczas gdy tar¬ cza 28 obraca sie luzno. Igla 48 przesuwa sie kolejno przez kluczki, zawieszone na plaszkach; przy przesuwaniu sie plasz- ki w dól jej haczyk zdejmuje kluczke z igly, po czym nowa kluczka zostaje nasu¬ nieta az do ukonczenia naprawy uszko¬ dzonej czesci dzianego wyrobu wlókien¬ niczego. Ukosne polozenie igly powoduje usuwanie kazdej kluczki z listwy 54 po jej osunieciu sie z plaszki, podczas gdy jezyczki IB pomiedzy plaszkami zapobie¬ gaja wciaganiu dzianego wyrobu wlókien¬ niczego w wyciecie oslony na igle, wsku¬ tek czego stosowanie ramy napinajacej lub podobnego narzadu jest zbedne. Po ukonczeniu naprawy wzglednie zacerowa¬ niu wyrobu dzianego suwak 42 zostaje wylaczony, gdyz igla znajduje sie w po¬ lozeniu górnym, po czym obraca sie po¬ krywe 46 tak, iz chwytak 9 ustawia sie w polozenie robocze. Obrócenie galki 51 wraz z igla o 180° powoduje przesunie¬ cie nitki w strone, zwrócona ku chwyta¬ kowi 9, który wytwarza scieg szydelko¬ wy, poniewaz zas igla zabiera kluczki kon¬ cowe, zawieszone na plaszkach, wiec chwy¬ tak 9 zwiazuje wzmiankowany scieg z oczkami koncowymi naprawianego wyro¬ bu dzianego. Zabieg cerowania jest ukon¬ czony. Szerokosc robocza mozna regulo¬ wac trzpieniem 29, poniewaz w jego gór¬ nym polozeniu natrafia on wczesniej na zapadke 80 lub 81 niz w polozeniu dol¬ nym; zmiana kierunku obracania sie beb¬ na roboczego jest wiec dokonywana wczes¬ niej wzglednie pózniej. PL