Wynalazek dotyczy podatnych wspor¬ ników lub podobnych narzadów, tlumia¬ cych wstrzasy wzglednie drgania lub prze¬ ciwdzialajacych drganiom silnika lub przyrzadu innego, laczac go z dowolna stala lub ruchoma podstawa, rama, nosni¬ kiem itd. tak, iz te ostatnie zostaja uchro¬ nione przed szkodliwym dzialaniem wstrzasów. Wsporniki wedlug wynalazku utworzone sa ze sztywnych czesci metalo¬ wych lub innych, z których jedne sa na stale polaczone z silnikiem lub z innym ukladem drgajacym, a drugie — z podsta¬ wa lub z nosnikiem, przy czym przeciw¬ legle sobie powierzchnie (okladziny) tych wsporników sa polaczone ze soba za po¬ srednictwem warstw z gumy, kauczuku itd., przymocowanych do metalowych okla¬ dzin przez przyklejenie, wulkanizowanie lub w inny dowolny sposób.Z dwóch polaczonych ze soba czesci (okladzin) sa wykonane te wsporniki, które posiadaja po jednej zewnetrznej okladzinie i po czesciowym wewnetrznym uzbrojeniu, przy czym zewnetrzne okla¬ dziny stanowia polówki oslony o wygie¬ tych, szczelnie przylegajacych do siebie krawedziach, a miedzy wewnetrznymi uzbrojeniami i wygietymi krawedziami zewnetrznych okladzin jest wykonany luz obwodowy; po srodku podatnego materia¬ lu, na calym obwodzie wewnetrznego u-zbrojenia jest wykonane wydrazenie w postaci zlobka.Tego rodzaju wsporniki nie posiadaja wad znanych podatnych wsporników dzie¬ ki temu, ze wsporniki wedlug wynalazku sa szczelne na powietrze i na ciecze, oraz ze sa trwale i i nie; zmieniaja rozmiarów i ksztaltu. Mechaniczna wytrzymalosc tych wsporników jest, duza.Wynalazek obejmuje rózne odmiany wykonania wsporników, a w szczególno¬ sci nadajacych sie do podatnego umoco¬ wywania vdesek instrumentowych i czu¬ lych przyrzadów, jak aparatów radiowych itd. w maszynach, w pojazdach lado¬ wych, statkach morskich i powietrz¬ nych, których wstrzasy i drgania sa szkodliwe.Na rysunku przedstawiono przyklady wykonania podatnych wsporników wedlug wynalazku. Fig. 1 i 2 przedstawiaja w widoku % góry wzglednie w przekroju po¬ dluznym wspornik znany. Fig. 3 przedsta¬ wia w widoku z góry wnetrze polówki wspornika wedlug wynalazku; fig. 4 — w przekroju wzdluz linii IV — IV na fig. 3 dwie niepolaczone polówki wspornika; fig. 5 — w przekroju wzdluz linii V — V na fig. 3 wspornik, wykonany z dwóch polaczonych ze soba czesci; fig. 6 — wspornik w przekroju wzdluz linii VI — VI na fig. 7, skladajacy sie z dwóch nie¬ polaczonych na razie czesci; fig. 7 — w widoku z góry wnetrze czesci wspornika wedlug fig. 6; fig. 8 — w przekroju po¬ przecznym odmiane wykonania wsporni¬ ka wedlug fig. 6; fig. 9 — w widoku pers¬ pektywicznym i w czesciowym przekroju podluznym polówke wspornika podluzne¬ go w ksztalcie dzwigara, posiadajacego kilka miejsc zamocowania; fig. 10 — w widoku z boku silnik samolotowy z szere¬ gowo zespolonymi cylindrami, osadzony na podstawie za posrednictwem podatnych wsporników wedlug fig. 9, umocowanych na stale na belkach tej podstawy; fig. 11 — w widoku od konca uklad wedlug fig. 10, z przekrojonymi wspornikami podat¬ nymi; fig. 12 — w przekroju poprzecz¬ nym i w powiekszonej podzialce wspor¬ nik, uwidoczniony na fig. 10 i 11; fig. 13 — w widoku z góry polówke wspornika, nadajacego sie zwlaszcza do podatnego za- mocowywania delikatnych przyrzadów; fig. 14 — przekrój wzdluz linii XIII — XIII na fig. 13, przy czym druga polowe wspornika zaznaczono liniami przerywa¬ nymi; fig. 15 — odmienne wykonania po¬ datnego wspornika wedlug fig. 13 i 14; fig. 16 i 17 przedstawiaja w widoku z gó¬ ry wzglednie w przekroju wzdluz linii VII — VII odmiane wykonania wsporni¬ ka, zaopatrzonego w wykroje.Fig. 1 i 2 przedstawiaja podatny wspornik znanej budowy. Zawiera on ze¬ wnetrzne, równolegle do siebie plytki me¬ talowe la i Ib, które koncami ba, 1+b, 5a, 5b mozna szybko polaczyc z podstawa.Plytki zewnetrzne sa za posrednictwem dwóch warstw podatnych 2a, 2b polaczo¬ ne z wewnetrzna plytka metalowa 3, któ¬ rej srodkowa czesc 3a, dostepna poprzez odpowiednie otwory 6a, 6b plyt zewnetrz¬ nych la, Ib oraz podatnych warstw po¬ srednich 2a, 2b, moze byc przytwierdzona do silnika lub innego drgajacego lub wstrzasanego urzadzenia.Wsporniki tego rodzaju, których dzia¬ lanie jest na ogól zadowalajace, posiada¬ ja jednak wady, wynikajace z prostoty ich budowy.W pierwszym rzedzie narzady podat¬ ne tych wsporników sa po wiekszej cze¬ sci odsloniete (np. na zewnetrznym obwo¬ dzie i w otworach 6a, 6b), tak iz sa one wystawione na wplywy atmosferyczne lub dzialanie wody, oleju, paliwa lub spalin silników wzglednie innych ukladów drga¬ jacych, przymocowanych do tych wspor¬ ników. Dzieki temu nastepuje stosunko¬ wo szybkie zuzycie podatnego materialu, poza tym jego wybór jest utrudniony, ze — 2 —wzgledu na bardzo ograniczona ilosc od¬ powiednich materialów.Nalezy równiez miec na uwadze, ze wspomniane wsporniki sa wytwarzane przewaznie przez formowanie lub odlewa¬ nie przy wysokiej stosunkowo temperatu¬ rze i przy zastosowaniu materialów podat¬ nych, jak kauczuk itd., których wspólczyn¬ nik sprezystosci i rozszerzenia cieplnego zmienia sie po obróbce cieplnej w zalez¬ nosci od skladu stosowanych mieszanin.Trudne wiec jest wytwarzanie z dosta¬ teczna dokladnoscia wsporników o poza¬ danej grubosci e (fig. 2), która posiada szczególne znaczenie zwlaszcza tam, gdzie wymagane jest dokladne zestawianie.Gdyby nawet przez staranna obróbke o- siagano zamierzone rozmiary, to rozmia¬ ry te wskutek pracy i uciskania gumy ulegaja z biegiem czasu zmianom.W przypadku równoleglych plytek, wspornik nie posiada dostatecznej sztyw¬ nosci, przeciwdzialajacej silom zginaja¬ cym, skierowanym prostopadle do plasz¬ czyzn plytek lub okuc zewnetrznych la, Ib. Z tego powodu wsporniki moga byc zastosowane czestokroc tylko w pochwach, oslonach lub okladzinach, posiadajacych dostateczna sztywnosc i wytrzymalosc na dzialanie sil.Fig. 3 — 5 przedstawiaja wspornik, skladajacy sie z dwóch oddzielnych cze¬ sci lub polówek (fig. 4), posiadajacych kazda plytke srodkowa 13a, 13b, polaczo¬ na za posrednictwem warstwy materialu podatnego 12a, 12b z wewnetrzna po¬ wierzchnia oslony lla, llb, której krawe¬ dzie 17a, 17b po polaczeniu polówek przy¬ legaja do siebie szczelnie.Z rysunku widac, ze wewnetrzne plyt¬ ki 13a, lSb sa luzno osadzone wewnatrz oslony, tak iz powstaje wolna przestrzen posrednia. Dzieki luzowi plytki 13a, 13b maja swobode ruchów we wszystkich kie¬ runkach w plaszczyznie; swobode ruchów plytek 13a, 13b zwieksza sie przez wyko¬ nanie w materiale podatnym rowków 18a, 18b, zajmujacych cala przestrzen miedzy plytkami lSa, 13b i krawedziami 17a, 17b oslony; do krawedzi 17a 17b przylega cienka warstwa kauczuku 12'a, 12'b; War¬ stwa ta odpowiada luzowi, pozostawione¬ mu w foremce, celem umozliwienia ucho¬ dzenia nadmiaru materialu przy wytwa¬ rzaniu wspornika itd.W niektórych przypadkach wolna prze¬ strzen moze byc pozostawiona na niektó¬ rych odcinkach obwodu, naprzyklad gdy chodzi o uzyskanie sztywnosci w pewnym okreslonym kierunku.Zestawienie polówek wspornika uwi¬ doczniono na fig. 5.Przez otwory 19a, 19b, 20a, 20b, wy¬ konane w kazdej polówce oslony z obu stron plytek srodkowych, przeprowadza sie sworznie 21, 22, usztywnione np. za pomoca tulejek rozporowych 23. Przez za¬ krecenie tych sworzni mozna wspornik mocno polaczyc z majacym sie wyodreb¬ nic ukladem drgajacym lub silnikiem 2A.Przez zakrecenie sworzni 21, 22 czesci wspornika zostaja szczelnie zespolone, po¬ niewaz krawedzie 17a, 17b polówek oslo¬ ny przylegaja do siebie dokladnie na ca¬ lym obwodzie plaszczyzny symetrii X — X' wspornika. W razie potrzeby uszczel¬ nienie w tej plaszczyznie mozna uzupel¬ nic znanymi srodkami plastycznymi, le¬ piszczami itd. Dzieki dokladnemu przyle¬ ganiu do siebie krawedzi polówek oslony, ogólna grubosc wspornika nie zmienia sie i wynosi zawsze sume obu polówek oslo¬ ny tj. xke plus 1/2e. Jezeli, jak przed¬ stawiono na fig. 4, plytki 13a, 13b przed zespoleniem wystaja o wielkosc s ponad krawedzie kazdej polówki oslony, to po. ze¬ spoleniu obie warstwy podatne 12a, 12b zostaja scisniete kazda o wartosc e. Bu¬ dowa ta stanowi ceche znamienna wyna¬ lazku.Za pomoca otworów Ha, lUb, wyko¬ nanych w oslonach lla, llb, mozna na — 3 —sworzniu 25, przechodzacym przez otwory srodkowe 15a 15b i posiadajacym nasad¬ ke; zamocowac plytki srodkowe 13a, 13b, nakrecajac nakretke 26. Sworzen -25 jest osadzony na podstawie lub ramie 28.Wspornik mozna umocowac równiez na odwrót, to znaczy sworzen 25 moze byc polaczony z silnikiem lub z innym ukla¬ dem drgajacym, a sworznie 21, 22 moga byc polaczone z podstawa, rama lub oslo¬ na 28.W celu uszczelnienia pierscieniowej przestrzeni miedzy sworzniem 25 i scian¬ kami otworów Ha, lkb zastosowano po¬ datne uszczelki 30, 31, wykonane z odpo¬ wiednio dobranego materialu. Owe podat¬ ne uszczelki posiadaja zgrabione krawe¬ dzie, zaciskane w zlobkach kolnierzy 16a, 16b, wykonanych na obwodzie otworu o- slony 11a, llb. Uszczelka 30, przez która przechodzi sworzen 25, opiera sie w zlob¬ ku 29, wykonanym w zgrubieniu tego sworznia.Jak widac z fig. 3 — 5 wsporniki te przewyzszaja co do sztywnosci i odporno¬ sci wsporniki, przedstawione na fig. 1 i 2; osiaga sie to dzieki temu, ze gietkie plyt¬ ki zewnetrzne la, Ib zastepuje sie polów¬ kami 12a, 12b oslony o wygietych bokach 17a, 17b. Na fig. 6 i 7 przedstawiono in¬ ny przyklad wykonania; wspornik wedlug fig. 6 i 7 posiada znamiona, opisane w zwiazku z fig. 3 — 5; róznice stanowi tyl¬ ko ksztalt wspornika, który jest okragly a nie podluzny, oraz zespolenie polówek, których krawedzie 17a, 17b posiadaja przedluzenia 30a, 30b, zaopatrzone w o- twory 3la, 3Ib, przez które przechodza sworznie laczace. Obie polówki oslony, przylegajace do siebie, sa pod wzgledem wytrzymalosci równe zwartym narzadom wydrazonym i odznaczaja sie wielka sztywnoscia.Z rysunku widac, ze plytki srodkowe 13a, 13b sa o wielkosc s cofniete wzgle¬ dem plaszczyzny laczenia obu polówek oslony. Dzieki temu plytki 13a, 13b po zlaczeniu polówek sa oddalone od siebie o odstep 2s. Gdy plytki 13a, 13b sa za¬ mocowane na sworzniu 25 (por. fig. 5), warstwy podatne 12a, 12b kazdej polów¬ ki sa rozciagane, odksztalcenie kazdej warstwy 12a lub 12b wynosi e . Stanowi to równiez ceche znamienna wynalazku.Na fig. 8 przedstawiono odmiane wy¬ konania wspornika, w której plaszczyzna zespolenia obu polówek oslony jest prze¬ sunieta wzgledem plaszczyzny jej syme¬ trii. Polówka 23a oslony posiada wygiete boki 27a, podczas gdy druga polówka 23b oslony posiada ksztalt plytki. Sposób la¬ czenia obu polówek jest taki sam, jak w wykonaniu, przedstawionym na fig. 3 — 7.Na uwage zasluguje szczególny ksztalt wydrazenia 28a, otaczajacego powierzch¬ nie podatnego materialu UOa, kOb i plytki srodkowej 13a, 13b. Ksztalt ten ma za za¬ danie zwiekszenie oporu podczas przesu¬ wania plytek 13a, 13b w kierunku po¬ przecznym i podczas zblizania sie tychze do boków 27a oslony 23a, przy czym po¬ wierzchnie materialu podatnego UOa, AOb oraz 29b sa coraz mocniej sciskane. Sta¬ nowi to równiez znamie wynalazku.Na fig. 9 — 12 przedstawiono trzecia odmiane wspornika, który posiada w tym przypadku ksztalt podluznego prostokata i dziala tak, jak np. belka podatna lub dzwignia. Kazda z polówek tego wsporni¬ ka sklada sie z oslony 3la, wykonanej np. z blachy i polaczonej ze srodkowym pas¬ kiem blaszanym 33a, za posrednictwem podatnego materialu 32a. Krawedzie 37a oslony 3la sa wygiete i przylegaja do drugiej polówki po zespoleniu wzdluz plaszczyzny srodkowej lub, jak przedsta¬ wiono na fig. 12, wzdluz wygietego roz¬ szerzenia w miejscu U7a.Tak samo, jak w wyzej opisanych wy¬ konaniach, pozostawiono dosc duzy luz miedzy paskami srodkowymi 33a a wy¬ gietymi krawedziami 37a. W taki sposób — 4 —wykonano równiez wolna przestrzen po¬ srednia, w której boki moga byc prosto¬ liniowe lub wygiete (jak w wykonaniu przedstawionym na fig. 8), i która z jed¬ nej strony posiada cienka warstewke po¬ datnego materialu 39a.Wsporniki tego rodzaju dzialaja bar¬ dzo dobrze, poniewaz dzieki dlugosci umoz¬ liwiaja dobre osadzenie zwlaszcza silni¬ ków pojazdowych i samolotowych o szere¬ gowo zespolonych cylindrach. Mozna np. (fig. 10 — 12) silnik 60 lub inny uklad drgajacy polaczyc ze srodkowymi plytka¬ mi 33a, 33b za pomoca srub 55, przecho¬ dzacych przez otwory 35a tych plytek, za¬ ciskajac te ostatnie na tulejkach rozporo¬ wych 56, które ze.swej strony zamocowa¬ ne sa na kadlubie 57 silnika 60.Dostep do srodkowej plytki 33a daje otwór 3ka, wykonany w oslonie 3la i we wkladce z podatnego materialu 32a. Otwo¬ ry 3ia mozna uszczelnic sposobem, opisa¬ nym w zwiazku z fig. 5, lub tak, jak uwi¬ doczniono na fig. 12, przez zastosowanie sciskanych lecz szczelnych wkladek z gu¬ my gabczastej, filcu itd.Oslony 3la sa na stale polaczone z pod¬ stawa ; sztywnosc wlasna podatnego wspornika mozna wykorzystac do usztyw¬ nienia podstawy. I tak np. belki 51 pod¬ stawy 50, podpierajace silnik, sa wyko¬ nane w postaci podluznie o przekroju w ksztalcie litery U. Poniewaz belki te slu¬ za do umieszczania na nich podatnych wsporników wedlug wynalazku, wygiecia ich zostaja zakryte tak, iz boczne wydlu¬ zenia U7a, U7b polówek oslony mozna sworzniami 53 lub nitami polaczyc z kol¬ nierzami lub ramionami 52 tej belki 51.Wykonane w ten sposób polaczenie podat¬ nego wspornika i belki, daje te same ko¬ rzysci, co rura lub inny narzad wydrazo¬ ny, i jest wytrzymale na sily skrecajace i zginajace.Opisane wzmocnienie belki przez u- mieszczenie na niej podatnego wspornika o szczelnie zamknietej oslonie stanowi równiez ceche znamienna wynalazku.Rozumie sie, ze wyzej opisany wspor¬ nik moze byc umieszczony równiez w in¬ ny sposób, np. tak, aby zewnetrzne czesci oslony laczyly sie z silnikiem lub z innym ukladem drgajacym, a wewnetrzne cze¬ sci — z podstawa, rama itd.Odmiana wykonania, przedstawiona na fig. 13 i 14, jest podobna do tej na fig. 3, 4 i 5. We wsporniku wedlug fig. 13 i 14 otwory lAa i lib, wykonane w zewnetrz¬ nych polówkach 11a, llb oslony, sa sto¬ sunkowo duze. Wkladki z materialu po¬ datnego 12a, 12b, laczace wewnetrzne plyt¬ ki 13a i 13b z zewnetrznymi polówkami lla, llb oslony, posiadaja waski przekrój poprzeczny i sa nachylone wzgledem osi X — X wewnetrznych plytek wspornika w ten sposób, ze posiadaja ksztalt scie¬ tych stozków wydrazonych. * - Owo zmniejszenie grubosci i stozkowe osadzenie mas podatnych posiada te do¬ godnosc, ze wsporniki wykazuja duza po¬ datnosc w kierunku osi X — X, równaja¬ ca sie podatnosci w kierunku promienio¬ wym plytek 13a, 13b, to znaczy w kie¬ runku prostopadlym do osi X ~r- X. Dzie¬ ki temu opisane wsporniki.: nadaja , sie zwlaszcza do umieszczenia ^delikatnych przyrzadów, np. przyrzadów!mierniczych i wskaznikowych, aparatów radiowych itd. w pojazdach lub pomieszczeniach, pod¬ legajacych silnym drganiom lub wstrza¬ som we wszystkich kierunkach;- j Kat a wierzcholka tego stozka; wynosi najlepiej 60° i 120°. ;.-^, :\ .i -; Na fig. 15 przedstawiono* przekrój pq- przeczny odmiennego wykonania wspor¬ nika, w którym podatnosc w kierunku osi X — X uzyskuje sie w ten sposób, ze wkladce elastycznej 12a, 12b"nadaje sie ksztalt wygietej scianki. Dzidki temu stoz¬ kowy ksztalt scianek, przedstawionych: na fig. 14, zostaje zastapiony ksztaltem; zbli¬ zonym do wycinka kuli wzglednie czaszy. — 5 —W wykonaniu przedstawionym na fig. 16 i 17, warstwa elastyczna laczaca uzbro¬ jenia wewnetrzne z zewnetrznymi, posia¬ da ksztalt podobny do kola wieloszprycho- wego 12c, 12L Ksztalt ten osiaga sie dzie¬ ki odpowiednim wykrojom 12'a, 12'b o róznej wielkosci, wykonanym podczas for¬ mowania lub odlewania wspornika. W ten sposób mozna osiagnac dowolna wymaga¬ na podatnosc wspornika. PL