PL28787B1 - Fagersta Bruks Aktiebolag, Fagersta. ^ / * H Ou Wkladka, wypelniajaca spoine lutownicza pomiedzy plytka a trzonem narzedzia i sposób jej wyrobu. - Google Patents

Description

Przy wyrobie narzedzi z metalu twardego postepuje sie zwykle tak, ze plytke z ta¬ kiego metalu lutuje sie ma podkladce, trzonku lub stalowej oprawie za pomoca miedzi lub jej stopu. Wskutek duzych róznic miedzy wspólczynnikami rozszerzal¬ nosci cieplnej metalu twardego i podklad¬ ki ze staji (okolo 5 X 10-6 wzglednie 11 X 10-6) powstaja przy oziebianiu po lutowaniu w spoinie lutowniczej znaczne natezenia. Natezenia te prowadza przy tym latwo do pekniecia spoiny, tak iz plytka z twardego metalu oddziela sie juz przy oziebianiu albo trzyma sie oprawy tylko mala czescia powierzchni, wiskutek czego oddziela sie od niej przy uzyciu narzedzia.W innych znowu przypadkach powstaja tak silne natezenia,, ze plytka peka po luto¬ waniu lub pózniej przy szlifowaniu albo podczas uzycia narzedzia. Zwlaszcza przy spoinach lutowniczych, stosunkowo dlugich w porównaniu do grubosci plytki i opra¬ wy stalowej, zdarza sie, ze narzedzie po lu¬ towaniu paczy sie, wskutek czego nastepu¬ je lOdlamanie plytki. Trudnosci te sa na¬ turalnie tym wieksze, im wieksza jest po¬ wierzchnia spoiny lutowniczej.Dla unikniecia tych niedogodnosci pró¬ bowano nadac spoinie lutowniczej za po¬ moca rozmaitych srodków wieksza rozsze¬ rzalnosc. Trudnym okazalo sie jednak zna¬ lezienie sposobu, który by nadawal spoi¬ nie lutowniczej dostateczna rozszerzalnosc przy równoczesnym zachowaniu takiejtwardosci, aby (plytka z twardego metalu posiadala dostatecznie gruba podkladke przy narzedziach wystawionych na duze natezenia. Proponowano wiec wkladac w spoine lutownicza cienka wkladke z mate¬ rialu o wspólczynniku rozszerzalnosci, zblizonym do wspólczynnika rozszerzalno¬ sci metalu twardego, a wiec np. z blachy molibdenowej, albo wkladki z cienkiej dziurkowanej blachy zelaznej lub stalowej, powleczonej miedzia. Dzieki takim wklad¬ kom blaszanym otrzymuje sie podwojenie sjpoiny lutowniczej, co daje jej wieksza rozszerzalnosc. W licznych jednak przy¬ padkach uzyskane dzieki temu polepszenie rozszerzalnosci spoiny lutowniczej jest nie^ dostateczne dla wyrównania natezen. Pro¬ ponowano wiec stosowanie, jako wkladki, umieszczonej w miedzi, tkaniny z cienkie¬ go drutu stalowego, przez co osiagnieto dalsze polepszenie rozszerzalnosci sipoiny lutowniczej. Poniewaz jednak wskutek te¬ go spoina lutownicza staje sie stosunko¬ wo gruba i sklada sie przy tym glównie z miekkiej miedzi, jest wiec za slaba, aby .stanowic dostatecznie silna podkladke dla plytki z twardego metaju zwlaszcza przy narzedziach, wystawionych na ;silne nate¬ zenia, np. przy toczeniu bardzo twardych materialów grubymi ostrzami.W mysl niniejszego wynalazku mozna wykonywac spoiny lutownicze o niezwyk¬ lej rozszerzalnosci, a jednoczesnie o duzej wytrzymalosci. Istota wynalazku polega na tym, ze w spoinie lutowniczej miedzy plytka z twardego metalu i stalowa opra¬ wa umieszcza sie wkladke, skladajaca sie z prasowanych na zimno klinowych lusek z miekkiego zelaza o grubosci warstwy 0,1 — 1,0 mm, które sie wzajemnie czes¬ ciowo .pokrywaja, i sa przedzielone przez spoiny miedziane. W ten sposób otrzymu¬ je sie wkladke, która wskutek takiej spe¬ cjalnej budowy, wykazuje bardzo dobra rozszerzalnosc wzdluz spoiny lutowniczej i wskutek tego moze dobrze wyrównac na¬ tezenia, powstajace przy lutowaniu nawet w przypadkach bardzo dlugich spoin, pod¬ czas gdy równoczesnie spoina lutownicza sklada sie zasadniczo z czasteczek zelaz¬ nych, przedzielonych tylko ba,rdzo cienki¬ mi spoinami 'miedzianymi i dlatego posia¬ da taka grubosc, ze tworzy dla plytki me¬ talowej nieruchoma i pewna podkladke.Wkladke taka mozna wykonac rozmai¬ tymi sposobami.Przyklad .1 Proszek zelazny o grubo¬ sci ziaren 0,1 — 2mm, otrzymany np. z otoczków lub opilków, które odweglono przez wyzarzenie w wodorze, uklada sie w warstwie grubosci okolo 2 mm miedzy dwiema, plytkami miedzianymi o grubosci 0,05 — 0,2 mm i sciska sie miedzy harto¬ wanymi szczekami stalowymi, stosujac tak wielkie cisnienie, ze calkowita grubosc po¬ wstalej warstwy wynosi okolo 0,3 im, Konieczne do tego celu cisnienie wynosi 20 — 30 ton na 1 cm2. Ziarenka zelazne zostaja przy tym splaszczone na czesciowo pokrywajace sie klinowe luski. Podczas lutowania umieszcza sie te wkladke mie¬ dzy plyta z twardego metalu i oprawa sta¬ lowa, po czym rozgrzewa sie narzedzie do zadanej temperatury lutowania przy uzy¬ ciu boraksu, jak topnika, i dodaniu nie¬ znacznej ilosci miedzi dla zapewnienia do¬ statecznej ilosci srodka lutowniczego.Zreszta lutowanie odbywa sie w sposób, zwykle uzywany przy narzedziach z metalu twardego.Przyklad II. zelazna siatke druciana sciska sie miedzy hartowanymi szczekami stalowymi pod tak wielkim cisnieniem, ze oczka siatki praktycznie wypelniaja sie, a druty w punktach skrzyzowania staja sie wypukle. Najbardziej celowym okazalo sie stosowanie siatki z drutu o srednicy 0,4 — 0,6 mm i 10 do 12 oczkach na 1 cm. Nie¬ zbedne cisnienie wynosi 20 — 30 ton na 1 cm2. Po takim sprasowaniu siatka traci zupelnie swój charakter i przedstawia pra¬ wie zwarty arkusz o grubosci od 0,2 do 0,4 — 2 —mm, skladajacy sie z czesciowo pokry¬ wajacych isie klinowych lusek zelaznych, które dosc luzno sa ze soba polaczone, tak ze arkusz mozna palcami rozsunac. Wklad¬ ke umieszcza sie miedzy iplyta z twardego metalu i oprawa .stalowa, po czym w zna¬ ny sposób nastepuje lutowajiie miedzia i boraksem.Przyklad III. Dalszy sposób wyrobu takiej wkladki polega na prasowaniu otoczkow stalowych (welny stalowej), któ¬ re odwegla sie np. przez rozgrzajnie w .wo¬ dorze. Otoczki stalowe uklada sie w cien¬ kiej, równomiernej warstwie i w wyzej opisany sposób prasuje miedzy szczekami stalowymi.Wkladki mozna ewentualnie przed lu¬ towaniem pokryc miedzia, có ulajtwia luto¬ wanie.Wynalazek mozna równiez zastosowac przy wyrobie narzedzi, gdzie zamiast plyt¬ ki z twardego metalu stosuje sie plytke stellitowa ze stali szybkotnacej lub podob¬ nej. Za,miast miedzi mozna zastosowac in¬ ny odpowiedni metal lutowniczy. PL

Claims (5)

1. Z a s trzezeni a patentów e. 1. Wkladka, wypelniajaca spoine lu¬ townicza pomiedzy plyta z twardego meta¬ lu, stellitu, stali szybkotnacej lub podob¬ nego materialu, a trzonem stalowym, wy¬ równujaca natezenia, powstale przy ochlo¬ dzeniu narzedzia po termicznej obróbce, znamienna tym, ze sklada sie z warstwy o grubosci od 0,1 do 1,0 mm prasowanych na zimno klinowych, czesciowo pokrywaja¬ cych sie lusek z miekkiego zelaza.
2. 2. Wkladka wedlug zastrz. 1, zna¬ mienna tym, ze jest przed lutowaniem po¬ wleczona materialem lutowniczym, uzywa¬ nym do lutowania, np. miedzia.
3. 3. Sposób wyrobu wkladki wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze prasuje sie proszek zelazny o ziarnistosci od 0,1 do 2 mm miedzy dwiema plytami miedziany¬ mi pod tak wysokim cisnieniem, ze ziaren¬ ka tego proszku zostaja splaszczone na czesciowo kryjace sie klinowe luski.
4. 4. Sposób wyrobu wkladki wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze siatke drucia¬ na z miekkiego zelaza prasuje sie pod tak wysokim cisnieniem,. ze oczka jej prak¬ tycznie wypelniaja sie materialem siatki, a druty w punktach .skrzyzowania tworza prawie wypukle punkty.
5. 5. Sposób wedlug zastrz. 1, znamien¬ ny tym, ze spilsniona welne stalowa pracu¬ je sie pod tak wielkim cisnieniem, ze prze¬ strzenie miedzy poszczególnymi drutami welny zostaja praktycznie wypelnione sta¬ la, a druty w punktach skrzyzowania two¬ rza prawie wypukle punkty. Fagersta B r u k s A k t i e b o 1 a{ ,&. Zastepca: inz. St. Pawlikowski, rzecznik patentowy. DRUK M ARCT. CZERNIAKOWSKA 225 PL