Wynalazek niniejszy dotyczy wyrobu wzorów napisowych do druku, zwlaszcza druku ofsetowego i wkleslodruku, przy pomocy skladarki wierszowej, w której obsady napisowe i przedzialki sa sklada¬ ne w wiersze okreslonej dlugosci.W urzadzeniu wedlug wynalazku skladniki wierszowe, tj. obsady napisowe i przedzialki, sa przesuwane pojedynczo wzgledem zespolu tych skladników, ulo¬ zonego w postaci wiersza, i ustawiane ko¬ lejno przed obiektywem kamery fotogra¬ ficznej, a nastepnie utrwalane na dro¬ dze fotograficznej na warstwie swiatlo- czulej tak, ze tworza wiersz o prawidlo¬ wych odstepach miedzy wyrazami, otrzy¬ many z sumowania poszczególnych na¬ swietlen, po czym znowu zostaja przenie¬ sione do magazynu.Obsady napisowe sa wykonane podob¬ nie jak zwykle matryce, stosowane w ma¬ szynach odlewniczych, posiadaja one jed¬ nak przynajmniej jeden znak napisowy na stronie szerokiej.Zajeta wynalazku polega na przysto¬ sowaniu powszechnie stosowanej iskla- darki wierszowej do wyrobu wzorów wierszowych do druku ofsetowego i wkle¬ slodruku.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój urzadzenia wzdluz linii / — /na fig. 2, fig. 2 — widok z przodu w kierunku strzalki A, fig. 3 —widok obsady napisowej z przodu, fig. 4 — podobny widok obsady napisowej z napisem w jezyku egzotycznym, fig. 5 — przekrój obsady wzdluz linii V — F na fig. 3, fig. 6 — widok urzadzenia wedlug fig. 1 z lacznikami do przekazywania ru¬ chu skladników wierszowych na warstew¬ ke swiatloczula, fig. 7 — widok z góry laczników wedlug fig. 6, fig. 8 — widok z przodu czesci, zawierajacej prowadnice matryc, a fig. 9 i 10 przedstawiaja pro¬ stopadle wzgledem siebie widoki obsady czcionkowej z jednym tylko przezroczem napisowym.Skladniki 1 wiersza stanowia obsady, napisowe i przedzialki. Znaki napisowe la isa umieszczone na szerokiej stronie obsady. Przedzialki moga byc wykonane tak samo jak i obsady napisowe (fig. 1), jednak nie zawieraja znaków napisowych, lub tez podobnie jak w skladankach wier¬ szowych moga byc zastosowane przedzial¬ ki klinowe (fig. 6), które sa rozwierane przez przesuwanie klina. Obsady napiso¬ we moga stanowic jednoczesnie zwykle matryce z czcionkami lb . Oczywiscie, takie czcionki lb nie sa potrzebne do wy¬ konywania sposobu niniejszego. Cyfra 2 oznacza korytko do umieszczenia zespolu skladników wierszowych, a cyfra 2a — korytko odgalezione od korytka 2 i sluza¬ ce do sprowadzania obsad napisowych kolejno w polozenie naswietlania pomie¬ dzy obiektywem ba kamery fotograficz¬ nej b i zródlem swiatla 7 tak, iz fotogra¬ fowanie znaków napisowych odbywa sie przez przeswietlanie powierzchni, zaopa¬ trzonej w znaki. Do kolejnego przesuwa¬ nia obsad napisowych do korytka 2a sluzy jezyczek 5, który jest poruszany w tym ce¬ lu w prowadnicy 5a w góre i w dól, przy czym zespól skladników wierszowych jest za kazdym razem posuwany naprzód w celu przeniesienia nastepnej obsady napi¬ sowej w zasieg jezyczka 5. Zepchnieta w dól obsada napisowa jest w polozeniu fo¬ tografowania przytrzymywana za pomoca narzadu przytrzymujacego 6. Pomiedzy obiektywem ba i obsada napisowa, usta¬ wiona w polozeniu fotografowania, znaj¬ duje sie przeslona w postaci suwaka 3 (fig. i i 2), który posiada otwór naswie- tleniowy Sa oraz wykrój Sb do umieszcze¬ nia wzoru liniowego lub ozdobnego. Ka¬ mera b moze byc obracana na czopie bb (fig. 1) w polozenie dowolne i unieru- chomiana za pomoca sruby be. Przez na¬ stawianie obiektywu ba mozna dowolnie powiekszac lub zmniejszac obraz znaku irzutowary na powierzchnie swiatloczula be. Po kazdym zdjeciu powierzchnia be posuwa sie naprzód odpowiednio do sze¬ rokosci skladnika wierszowego 1, tak iz w wyniku poszczególnych naswietlen od¬ twarza sie na tasmie filmowej caly napis wierszowy. Obsady napisowe przechodza przez korytko 9 do nie przedstawionego na rysunku odkladacza, który sprowadza je z powrotem do magazynu. Na plycie czolowej 8 umieszczone sa: korytko pro¬ wadnicze 2, korytko 2a i prowadnica 5a.Poza tym plyta 8 posiada wykrój 8a (fig. 2) na suwak 3.Pomiedzy poprzeczka 10 i powierzch¬ nia swiatloczula be (filmem, plyta itd.) istnieje polaczenie, dzieki któremu ruch poprzeczki 10 przy wybieraniu kazdego skladnika wierszowego 1 okresla poloze¬ nie nastepnego obrazu na powierzchni swiatloczulej be.W tym celu wedlug fig. 6 — 8 po¬ przeczka 10 jest polaczona za pomoca pretów 11 z druga poprzeczka 12, która za pomoca srub 13 moze byc umocowy¬ wana w róznych miejscach pretów 11 i moze byc polaczona za pomoca sruby lb z jednym ze srodkowych przegubów pan¬ tografu 15. Na fig. 6 i 7 poprzeczka jest polaczona z ostatnim (lewym) przegubem tak, iz linka sznurowa 16, polaczona z tym przegubem, prowadzona po krazkach prowadniczych 17 i 18 i obciazona na — 2 —koncu ciezarkiem (nie uwidocznionym na rysunku) lub pozostajaca pod dzialaniem sprezyny oraz polaczona w miejscu 19 z kaseta 20, zawierajaca warstwe swiatlo¬ czula, sciska zespól skladników wierszo¬ wych, skrócony o szerokosc skladnika, który opadl do korytka 2a, i przesuwa sie wskutek tego o odleglosc równa przesu¬ wowi poprzeczki 10. Wskutek tego kaseta 20, a tym samym i powierzchnia swiatlo¬ czula ic, zostaje przesunieta w bok o sze¬ rokosc skladnika 1 (matrycy lub prze¬ dzialki) wysunietego z korytka 2.Gdy natomiast poprzeczka 12 jest po¬ laczona z jakimkolwiek innym przegubem pantografu i za pomoca srub 13 jest przytwierdzona do pretów 11, to kazdy ruch poprzeczki 10 powoduje odpowied¬ nio wiekszy ruch ostatniego przegubu pantografu. Wskutek tego za pomoca te¬ go przegubu i za posrednictwem linki sznurowej 16 warstwa swiatloczula 4c zostaje przesunieta o wiekszy odcinek.Gdy wiec obrazy znaków napisowych ma¬ ja byc powiekszone przy fotografowaniu, to nastawiajac odpowiednio poprzeczke 12 wzgledem pantografu 15 mozna osia¬ gnac równiez wieksze przesuwy warstwy swiatloczulej Uc odpowiednio do wiek¬ szych szerokosci obrajzów znaków napiso¬ wych i przedzialek. Zamiast pantografu 15 mozna stosowac jakiekolwiek inne urzadzenie w celu uzyskania odpowied¬ niej przekladni.Zamiast przeswietlania fotografowa¬ nych znaków napisowych mozna je rów¬ niez fotografowac w swietle odbitym. W tym przypadku znaki napisowe, linie lub ozdoby moga byc powleczone farba i umieszczone na tle kontrastowym.Gdy na jednej obsadzie napisowej znajduje sie kilka znaków napisowych, to nastawienie pozadanego znaku przed obiektywem moze byc uskutecznione za pomoca klawiatury pomocniczej, przy po¬ mocy której mozna nastawiac polozenie obsad napisowych zarówno na wysokosc, ja,k i w kierunku poziomym. PL