Wynalazek niniejszy dotyczy opon komórkowych z kauczuku, w których ko¬ mory utworzone sa przez przegrody po¬ dluzne i poprzeczne, wykonane jednolicie wraz z plaszczem.Ponadto wynalazek obejmuje ulepszo¬ ne formy do wyrobu opon.Przegrody opon, prostopadle do po¬ wierzchni tocznej, pracuja na sciskanie pod wplywem obciazen, dzialajacych na opone; w tych wlasnie warunkach ma pra¬ cowac kauczuk, który powinien byc scis¬ kany, a nie poddawany zginaniu.Ulepszenia, stanowiace przedmiot ni¬ niejszego wynalazku, polegaja na tym, ze w celu spelnienia wyzej wymienionego warunku wspomniane przegrody maja wysokosc prawie równa grubosci opony, przy czym od strony obwodu wewnetrzne¬ go opony pozostawiony jest jedynie maly kanal podluzny sluzacy do przeplywu po¬ wietrza chlodzacego opone. Obecnosc te¬ go kanalu nie wywiera wplywu na wy¬ trzymalosc opony.W znanych postaciach wykonania ko¬ mórki formuje sie za pomoca rdzenia po¬ siadajacego ksztalt i wymiary odpowia¬ dajace komorom i przegrodom. Rdzen ten, po zlozeniu go z kilku czesci, polaczonych ze soba, umieszczony jest we wnetrzu for¬ my. Rdzen ten musi zawierac czesc zewnetrzna wzgledem formy, w celu utworzenia otworu do wyjmowania z formy czesci skladowych rdzenia. Cze¬ sci tej odpowiada podluzny kanal opo¬ ny. Obecnosc tego kanalu w przypadku,gdy ma on duzy przekrój sprawia, ze obciazenia przenoszone sa miedzy opona i wiencem tylko przez nasady, zakanczaja¬ ce boki przegródek, to jest w zlych wa¬ runkach, które mozna polepszyc tylko przez zapelnienie tego kanalu blokami, umieszczonymi w odlanej oponie.Wedlug wynalazku kanal podluzny zmniejsza sie w mozliwie najwiekszym stopniu przez takie umieszczenie rdzenia, by otrzymac poprzeczne przegrody, sie¬ gajace prawie az do obreczy kola, lecz za¬ opatrzone w szczeline, umozliwiajaca roz¬ chylanie nasa4 w celu usuniecia rdzeni \t*%y wyJmowaniu z formy. W tym przy¬ padku ^J^Hbrzegi szczeliny moga byc ze soba zlepione przez zwulkanizowanie.Ten sam skutek mozna osiagnac za po¬ moca odmiennej formy, której rdzen, zlo¬ zony z trzpieni przymocowanych do obwo¬ du pierscienia, wytwarza w oponie komo¬ ry, poprzedzielane przegrodami normalnie prostopadlymi do powierzchni tocznej, przy czym ich przekroje moga byc uksztal¬ towane i rozmieszczone w najrozmaitszy sposób.Z drugiej strony wynalazek dotyczy wzmocnionych przegród podluznych i po¬ przecznych wzglednie ich wzajemnych po¬ laczen w celu rozlozenia materialu odpo¬ wiednio do wystepujacych w oponie na¬ prezen i zaleznie od jej przeznaczenia, do kól nosnych, napedowych i innych.Na zalaczonym rysunku przedstawione sa przyklady wykonania niniejszego wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój po¬ przeczny pierwszej postaci wykonania opony wedlug wynalazku z umieszczonym wewnatrz rdzeniem formy; fig. 2 — wi¬ dok z dolu tej opony w postaci, w której wyjmowana jest ona z formy; fig. 3 — czesciowy przekrój poprzeczny gotowej opony, osadzonej na obreczy kola; fig. 4 — przekrój poprzeczny odmiennej po¬ staci wykonania opony wedlug wynalazku; fig. 5 — przekrój poprzeczny innej opony wedlug wynalazku; fig. 6 — przekrój we¬ dlug linii VI — VI na fig. 5; fig. 7 — przekrój wedlug linii VII — VII na fig. 5; fig. 8 — odmiane opony wedlug fig. 5 — 7; fig. 9 — czesciowy przekrój po¬ dluzny miedzy dwiema przegrodami po¬ dluznymi wielokomórkowej opony ze zmie¬ nionym profilem przegród poprzecznych w celu zwiekszenia wytrzymalosci; fig. 10 — plytke w widoku, stanowiaca rdzen formy do formowania jednej z komór opony; fig. 11 — przekrój wedlug linii XI — XI na fig. 10; fig. 12 — przekrój tej plytki wedlug linii XII — XII na fig. 10; fig. 13 — przekrój podluzny opony plaszczyzna, przechodzaca przez przegród¬ ke podluzna, ze wzmocnionym polaczeniem miedzy przegrodami; fig. 14 — przekrój poprzeczny opony z zeberkami usztywnia¬ jacymi przegrody poprzeczne; fig. 15 — przekrój poprzeczny opony, ze wzmocnio¬ nymi przegrodami podluznymi; fig. 16 — widok plytki rdzeniowej dla opony z fig. 15; fig. 17 — przekrój poprzeczny opony z dwoma rzedami na przemian ulozonyeh komór; fig. 18 — przekrój plaszczyzna równolegla do powierzchni tocznej, we¬ dlug linii XVIII — XVIII na fig. 17; fig. 19 — plytke rdzeniowa w widoku do tej¬ ze opony; fig. 20 — przekrój wedlug linii XX na fig. 19; fig. 21 — zespól trzech plytek, odpowiadajacych ukladowi z ulatwionym wyjmowaniem ich z opony czyli t. zw. „zab" do wyjmowania z for¬ my ; fig. 22 — przekrój poprzeczny opony wedlug wynalazku, której otwarte komo¬ ry maja wylot na zewnatrz opony, przy czym kazda z polówek rysunku odpowia¬ da innej postaci wykonania; fig. 23 i 24 — w widoku powierzchnie toczne opon z komorami, otwartymi na zewnatrz; fig. 25 — przekrój osiowy plytki rdzeniowej do otrzymywania komór pochylonych wzgledem powierzchni tocznej; fig. 26 — — widok z góry plytki rdzeniowej do for¬ mowania komór ulozonych w postaci — 2 —krokwi; fig. 27 — te sama plytke czescio¬ wo w widoku, a czesciowo w przekroju wedlug linii XXVII — XXVII na fig. 26.W postaci wykonania, przedstawionej na fig. 1 i 2, liczba 1 oznacza plaszcz ze¬ wnetrzny opony, 2 — powierzchnie tocz¬ na, a 3 — uzbrojenie sprezyste podstawy opony, k oznacza komory, liczba 5 oznacza przegrody podluzne, 6 oznacza przekrój pierscieniowego wienca rdzenia formy.Jak widac z rysunku, wieniec ten po¬ siada na obwodzie zeberko 7 do wytworze¬ nia szczeliny w poprzecznych przegród¬ kach; dzieki niej po uskutecznionym odle¬ wie mozna rozchylic obie nasady opony i wyjac oddzielnie czesci rdzenia.Na fig. 2 przedstawiony jest widok opony od strony obreczy; liczba 8 ozna¬ cza szczeline, wytworzona zeberkami 7; 9 — komory, a 10 — podstawe przegród poprzecznych.Brzegi szczelin 8 sa laczone przez zwulkanizowanie jak to przedstawiono w miejscu 11 na fig. 3; liczba 12 oznacza obrecz kola. Tak otrzymane przegrody po¬ przeczne opieraja sie o obrecz kola w po¬ zadanym stopniu. Pierscieniowe wystepy li formy wytwarzaja nie wielki przewie¬ trzajacy kanal, który laczy ze soba po¬ szczególne komory z otworami 15, roz¬ mieszczonymi na obwodzie wienca, umozli¬ wiajac krazenie powietrza chlodzacego opone podczas jazdy.Postac wykonania wedlug fig. 4 rózni sie od poprzedniej tylko tym, ze ma dwie szczeliny 8a zamiast jednej. Miedzy tymi szczelinami miesci sie przegroda podluzna w wysokosci równej przegrodom po¬ przecznym. W tym przypadku wykonane sa dwa kanaly przewietrzajace 16.Fig. 5, 6 i 7 przedstawiaja inne po¬ stacie wykonania wynalazku.Na fig. 5 liczba 18 oznacza komory prostopadle do powierzchni tocznej 2; przekroje komór maja w tym przypadku ksztalt okragly (fig. 6); ponadto komory maja na róznych wysokosciach rózne wy¬ miary poprzeczne. Liczby 19 oznaczaja przegrody. Z fig. 6 i 7 widac, ze komory 18 moga byc rozmieszczone w dowolny sposób, jednak tak, aby przy podstawie powstaly w kierunku podluznym prosto¬ katne pasy 20 do sprezystych uzbrojen 3.Przy podstawie mozna umiescic kanaly przewietrzajace 16a. # Uksztaltowane w ten sposób komory otrzymuje sie odlewaniem za pomoca rdze¬ ni odpowiedniego ksztaltu.W poszczególnych przypadkach komo¬ ry moga posiadac najrozmaitsze rozmie¬ szczenie wzgledem siebie. Np. przekrój opony plaszczyzna, równolegla do pasa bieznego, móglby miec ksztalt, przedsta¬ wiony na fig. 8. W tym przypadku prze¬ grody sa mniej wiecej stalej grubosci.Na fig. 9 komory otrzymane sa odle¬ waniem za pomoca plytek U (fig. 10).Stosunek miejsc pelnych i pustych w oponach mozna dowolnie zmieniac, celem przystosowywania sie do rodzaju obciaze¬ nia w kazdym poszczególnym przypadku.Z drugiej strony przy wielokomórko¬ wym ukladzie obciazenie przejmowane jest równoczesnie przez przegrody po¬ przeczne i podluzne; natomiast w oponach, w których przegrody podluzne maja wy¬ sokosc mniejsza, obciazenie przejmowane jest jedynie przez przegrody poprzeczne.W miejscach tych nalezy zatem wzmocnic przekrój przegród poprzecznych przez zwiekszenie ich grubosci. Wedlug wynalaz¬ ku sluza do tego plytki U, które sa grub¬ sze przy wierzcholku, niz przy podstawie.Jednak w pewnych przypadkach, np. gdy srednica kól jest bardzo mala, otrzy¬ mane w ten sposób wzmocnienie przegró¬ dek poprzecznych przy wiencu jest niedo¬ stateczne.Ulepszenie wedlug wynalazku polega na zmniejszeniu w odpowiednich miej¬ scach grubosci plytki U (fig. 9) celem utworzenia profilu przegródki poprzecz- — 3 —nej, narysowanego liniami pelnymi 21, za¬ miast linii przerywanych 22.W tym celu plytka h musi byc zmie¬ niona; mozna np. wydatniej zmniejszyc grubosc plytki w okolicy srodkowej, co jest zaznaczone miejscami zakreskowany- mi 23 na fig. 10; za pomoca tej plytki otrzymuje sie przekrój poprzeczny poka¬ zany jia fig. 12.Inne ulepszenie polega na odpowied¬ nim uksztaltowaniu przejscia miedzy prze¬ grodami poprzecznymi i podluznymi, a mianowicie, przedluzajac luk, wedlug któ¬ rego wymienione przegrody sa ze soba po¬ laczone. Dzieki temu uksztaltowaniu moz¬ na uzyskac korzystniejszy rozklad napre¬ zen.Ten sposób wzmacniania przedstawio¬ ny jest na fig. 13. Brzeg podluznej prze¬ grody 5 zaznaczony jest linia przerywana 2k. Linie pelne 25 otrzymano tu za pomo¬ ca zmniejszenia grubosci plytki U odpo¬ wiednio w miejscach 26 (fig. 10).Uklad ten pozwala na zmniejszenie wysokosci przegród podluznych, rozmie¬ szczonych po bokach profilu opony w celu nieoslabiania przekroju 28 (fig. 10).Ponadto mozna poszczególne przegro¬ dy poprzeczne wzmocnic z równoczesnym zmniejszaniem ich grubosci w celu zmniej¬ szenia wagi, a to przez umieszczenie na nich zeber, przestrzeni miedzy przegroda¬ mi podluznymi.Otrzymuje sie wtedy opone, uwidocz¬ niona w przekroju poprzecznym na fig. 14. Przegroda poprzeczna 20 jest usztyw¬ niona czterema zeberkami 29, w tym przypadku prostopadlymi do powierzchni WzTfifc] optixy.Powyzsze zeberka otrzymuje sie, wy¬ drazajac rowki 30 w plytce rdzeniowej formy (fig. 10 i 12).Równolegle i odpowiadajace sobie po obu stronach przegródki, ich ilosc, ksztalt i rozmieszczenie mozna zmieniac w do- wólny sposób, stosownie do wymiarów opony i przeznaczenia kól jezdnych (kola napedowe). Sila pociagowa kól przejmo¬ wana jest szczególnie przez przegrody po¬ dluzne. By je wzmocnic wystarczy zwiek¬ szyc ich grubosc w poblizu scianki tocznej opony. Opona taka uwidoczniona jest na fig. 15, a plytka na fig. 16.Na fig. 15 linia przerywana 31 przed¬ stawia normalny profil przegród podluz¬ nych w poblizu scianki tocznej opony dla zwyklego kola nosnego, a linia 3la tenze profil dla kola napedowego ze wzmocnio¬ nymi przegrodami podluznymi wedlug wynalazku.Odpowiednio do tego na fig. 16 linie przerywana 33 i pelna 33a oznaczaja pro¬ file dla opony kola nosnego wzglednie ko¬ la napedowego.Nie chcac zmieniac ciezaru opony, moz¬ na zmniejszyc grubosc przegród podluz¬ nych na wolnym ich brzegu, i to w tym wiekszym stopniu, im grubsza jest prze¬ groda u podstawy. W ten spasób otrzymu¬ je sie przedstawiony liniami pelnymi pro¬ fil 32a zamiast przedstawionego liniami przerywanymi profilu 32, a na odpowia¬ dajacej jej plytce — przedstawiony linia¬ mi profil 3ia, zamiast przedstawionego liniami przerywanymi, profilu 34.Wzmocnienie to mozna oczywiscie po¬ laczyc z poprzednio opisanym wzmocnie¬ niem na polaczeniu 25 przegród poprzecz¬ nych z przegrodami podluznymi (fig. 1.3), które uzyskuje sie przez wybranie mate¬ rialu w miejscach 26 na fig. 10.Jesli otrzymany w ten sposób ksztalt plytek rdzeniowych utrudnia nieco wyj¬ mowanie z formy przy pewnych profilach ^c&rccj, 'to wsyKV^axY\fc to momaa ulatwic przy zachowaniu duzej sztywnosci po¬ przecznej opony i przy równoczesnym usunieciu szczeliny 7 (fig. 14), której znaczenie bylo powyzej opisane, przez za¬ stosowanie wezszych niesymetrycznych plytek oraz ukladu komór i przegród we¬ dlug fig. 17 i 18.W tej postaci wykonania komórki 35, podzielone na dwa rzedy sa umieszczo¬ ne na zmiane to z jednej, to z drugiej stro¬ ny (fig. 17 i 18). Przegrody poprzeczne 37 maja stosunkowo mala szerokosc sred¬ nia, a komór jest wiecej niz w poprzednio opisanych oponach wielokomórkowych.Podluzne przegrody 5 sa takie same jak poprzednio; w tej postaci wykonania moz¬ na oczywiscie zastosowac lacznie lub od¬ dzielnie wszystkie poprzednie sposoby wzmacniania.Odpowiadajaca jej plytka rdzeniowa 36 przedstawiona jest na fig. 19. Plytke te latwiej jest wyjac z opony niz plytki wedlug fig. 10 i 16, gdyz jej najwieksza szerokosc jest mniejsza w stosunku do ctworu wyjsciowego.W tym przypadku nie jest juz po¬ trzebne stosowanie szczelin 7, jak to po¬ kazano na przykladzie na fig. 14, przy czym przegrody poprzeczne 37 moga sie¬ gac az do obreczy kola z pozostawieniem obwodowego kanalu przewietrzajacego 38. Ta postac wykonania umozliwia zreszta umieszczenie w dobrych wa¬ runkach zwyklych sprezyn wzmacniaja¬ cych 3.W celu umozliwienia wyjmowania z formy we wszystkich przypadkach, mozna zmienic jedna z plytek, nazywana wtedy „zebem" do latwego wyjmowania rdzenia z formy. Na podstawie 39 tego zeba Aa (fig. 21) umieszcza sie przynitowane lub przypawane dwa narzady w ksztalcie kli¬ nów 40. Równoczesnie na obu sasiaduja¬ cych ze soba plytkach usuwa sie czesci materialu, odpowiadajace klinom 41. Gru¬ bosci sa tak ustalone, by mozna bylo usu¬ nac zab ia, a mianowicie szerokosc ab powinna byc nieco wieksza od szerokosci cd.Ogólna cecha znamienna opon wielo¬ komórkowych polega na tym, ze przegro¬ dy sa tak rozmieszczone, by mogly byc przejmowane sily prostopadle; komórki moga posiadac wszelkie ksztalty, zgodnie z ta zasada.W ogólnym przypadku komory sa za¬ mkniete od zewnatrz sciana toczna opony, wzglednie sciana plaszcza chroniacego opone przed kurzem i blotem.W przypadku, gdy nie zachodzi obawa przedostawania sie do wewnatrz zanie¬ czyszczen, komory moga byc otwarte jak na fig. 22 — 24, co ulatwia krazenie po¬ wietrza, a w pewnych przypadkach takze umozliwia sprezyste wzmocnienie za po¬ moca zwyklych sprezyn 3. Miedzy tymi sprezynami nie trzeba juz pozostawiac przejscia do wyjmowania plytek z formy.Na fig. 22 jedna z komór 42 jest taka sama jak poprzednio, podczas gdy komora 43 jest otwarta na zewnatrz z bokn scian¬ ki Uk w oponie.Z prawej strony na fig. 22, dwie ko¬ mory 45 i 46 sa otwarte. Komora 45 po¬ winna miec wyjscie nie bezposrednio na powierzchni tocznej 2, lecz na dnie rowka 47, wykonanego w scianie plaszcza. Otwo¬ ry wyjsciowe na powierzchni tocznej mo¬ ga byc oczywiscie rozmieszczone w naj¬ rozmaitszy sposób, co jest przedstawione tytulem przykladów na fig. 23 i 24. W przykladzie wedlug fig. 24 komory i rowki 48 tworza uklad ukosny, a wedlug lig. 23 rowki 49 sa podluzne.Bez wzgledu na ksztalt komór, otrzy¬ manych przez laczne lub oddzielne zasto¬ sowanie opisanych powyzej szczególów, polozenie kazdej z nich moze byc badz prostopadle wzgledem powierzchni tocz¬ nej, badz pochylone, jak równiez komory moga byc ulozone w ksztalcie krokwi* Te uklady otrzymuje sie za pomoca plytek rdzeniowych, przedstawionych na fig. 25, wzglednie na fig. 26 i 27.Wedlug fig. 25 os 50 podstawy 6 nie lezy juz w osi symetrii plytki 4b, plytka ta jest pochylona wzgledem tej osi, wsku¬ tek czego odpowiadajaca jej komora nie jest juz prostopadla do powierzchni tocz- — 5 —nej; inaczej mówiac, przegrody poprzecz¬ ne nie s^ juz prostopadle do drogi, gdy przesuwaja sie kolo niej. Uklad ten ma na celu uwzglednienie tej okolicznosci, ze podczas biegu, zwlaszcza w przypadku kól napedowych, obciazenie dzialajace na opo¬ ne, nie jest prostopadle do powierzchni gruntu, gdyz wchodzi tu w gre wypadko¬ wa ciezaru pojazdu i sily stycznej miedzy droga i opona. Wskutek tego wypadkowa jest pochylona wzgledem powierzchni to¬ czenia i nalezy zblizyc kierunek przegród poprzecznych do kierunku tej wypadko¬ wej. Opony te nadaja sie oczywiscie do okreslonego kierunku jazdy, który zwykle jest zaznaczony strzalka na ich sciance zewnetrznej, aby ulatwic prawidlowe za¬ kladania na kola pojazdu.Plytka wedlug fig. 26 i 27 odpowiada ukladowi komór i scian poprzecznych w ksztalcie krokwi.Mianowicie z fig. 26, przedstawiaja¬ cej widok plytki od strony jej wierzchol¬ ka, widac, ze poszczególne wystepy 51 i 52 leza na dwóch liniach prostych, tworza¬ cych ze soba pewien kat.Opona o przegrodach w ksztalcie krok¬ wi jest w tych samych warunkach wiecej gietka niz opona o przegrodach prostych, z tego wzgledu, ze nacisk, wywarty pod¬ czas toczenia, dziala na przegrody niecia¬ gle i sciska je stopniowo, zamiast dzialac bezposrednio odrazu na cala przegrode.Zamiast przegród w ksztalcie krokwi mozna by zastosowac po prostu przegrody, pochylone wzgledem srodkowej plasz¬ czyzny kola, lub tez przegrody o przekro¬ ju w ksztalcie luku kola i t. p.Plytki wedlug fig. 25 — 27 przedsta¬ wione sa schematycznie, w ogólnej ich po¬ staci; ponadto mozna oczywiscie zastoso¬ wac do kazdej z tych plytek poprzednio opisane ulepszenia, a takze polaczyc wszystkie te ulepszenia lub tylko niektóre z nich, odpowiednio do przeznaczenia; mozna równiez zastosowac odmiany opi¬ sanych urzadzen bez przekraczania granic wynalazku. PL