Wynalazek niniejszy dotyczy zapalnika uderzeniowego do pocisków wszelkiego ro¬ dzaju, który dziala niezaleznie od poloze¬ nia, w jakim .pocisk uderza o cel.Znane sa zapalniki, w 'których iglica i splonka sa utrzymywane w pewnej od¬ leglosci od siebie za pomoca jednego lub kilku narzadów, -które rozsuwaja sie pod wplywem uderzenia pocisku.Wynalazek niniejszy dotyczy zapalnika tego rodzaju i polega na tym, ze narzady zabezpieczajace iglice zapalnika sa w po¬ lozeniu zabezpieczajacym unieruchomione za pomoca jednego lub kilku narzadów, znajdujacych sie w równowadze niesta¬ lej, które z kolei sa unieruchomione -za pomoca tulei, której przesuw jest hamo¬ wany powietrzem lub innym czynnikiem.Takie urzadzenie pozwala na opóznie¬ nie odbezpieczenia zapalnika, dzieki cze¬ mu usuwa sie niebezpieczenstwo ?przed- wczesnego wybuchu w poblizu broni pal¬ nej w przypadku trafienia pocisku .na nie¬ przewidziane przeszkody, np. -galezie drzew, 'oslony maskujace, ploty itd.Poza tym -wedlug wynalazku luleja w postaci tloka nurnikowego, unieruehomia- jaca jeden lub kilka narzadów, .znajduja¬ cych sie w równowadze niestalej., jest za¬ ryglowana w polozeniu zabezpieczajacym za pomoca 'kulek, .utrzymywanych w polo¬ zeniu ryglujacym za pomoca bezwladnrkaosadzonego na sprezynie, letóra jednoczes¬ nie sluzy do uruchomienia tloka nurniko¬ wego.Na zalaczonym rysunku przedstawio¬ no przyklad wykonania wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój osiowy zapalnika wedlug wynalazku w polozeniu spoczynku, a fig. 2, 3 i 4 przedstawiaja podobne przekroje zapalnika w chwili strzalu po odbezpieczeniu i przy -.uderze¬ niu.W przedstawionym na rysunku przy¬ kladzie wykonania w kadlubie 1 zapalni¬ ka jest osadzony zespól zbijajacy splonke Jf9 w którym iglica 3 jest wypychana ku splonce U za pomoca sprezyny 5, opieraja¬ cej sie o dno 6 bezwladnika 7, i zabezpie¬ czona za pomoca kulek 8 lub podobnych narzadów ryglujacych, utrzymywanych w polozeniu ryglujacym za pomoca bezwlad¬ nika 9, który sprezyna 10 usiluje wy¬ pchnac z polozenia ryglujacego. Bezwlad- nik 9 jest unieruchomiony w polozeniu spoczynku zapalnika za pomoca jednej lub kilku kulek 11 lub podobnych narzadów rozporowych, umieszczonych pomiedzy podstawa 12 tego bezwladnika 9 i kor¬ kiem 15, osadzonym szczelnie w kadlubie 1 zapalnika.Kulki ii sa przytrzymywane w polo¬ zeniu ryglujacym bezwladnik 9 za pomo¬ ca tulei 16 o podwójnych sciankach, któ¬ ra je otacza i moze przesuwac sie z lekkim tarciem w wydrazeniu la kadluba -1. Tu¬ leja ta jest unieruchomiona za pomoca kulek 17 lub podobnych narzadów, które wspóldzialaja jednoczesnie z kulkami 11 i z otworami 18 tulei 16. Otwory 18 sa na¬ chylone ku dolowi umozliwiajac w ten sposób wydostanie sie kulek 11 z tych otworów w chwili strzalu. W polozeniu spoczynku kulki 17 lub podobne narzady unieruchomiajace sa utrzymywane na miejscu za pomoca bezwladnika 19, osa¬ dzonego na sprezynie 20 i zawierajacego w poblizu przedniego konca 21 kolnierz 22, który sluzy do prowadzenia go w tu¬ lei 16.Powierzchnie oporowe 12 i 13 na na¬ rzadach 9 i llf, o które opieraja sie kulki 11, sa nieco wklesle. Przez odpowiednie dobranie wymiaru powierzchni oporowych 12 i 13 ustala sie stopien czulosci zapal¬ nika.Jezeli z zapalnika wedlug wynalazku . usunac sprezyne iti oraz dno 6 bezwladni¬ ka 7, to sprezyna igliczna 5 w chwili ude¬ rzenia pocisku o przeszkode wypycha bez¬ wladnik 9 ku przodowi. W kazdym razie lepiej jest stosowac dwie sprezyny nieza¬ lezne 5 i 10, aby mozna bylo przystoso¬ wac sile w kazdej z tych sprezyn do wy¬ znaczonego jej zadania.Zapalnik ten dziala w sposób nastepu¬ jacy. W chwili strzalu jego narzady ru¬ chome przyjmuja pod dzialaniem sily bezwladnosci polozenie wedlug fig. 2. Bez¬ wladnik 19 przesuwa sie w tyl i sciska sprezyne 20 zwalniajac kulki 17, które wypadaja na kolnierz 22 bezwladnika 19.Po ustaniu dodatniego przyspiesze¬ nia pocisku sprezyna 20 popycha bezwlad¬ nik 19 i kulki 17 ku przodowi, przy czym wystep 21 bezwladnika 19 uniemozliwia kulkom 17 wejscie z powrotem do ich gniazd. Po oparciu sie kulek 17 o dno tu¬ lei 16, sprezyna 20 przesuwa te tuleje ku przodowi, przy czym ten ruch jest hamo¬ wany przez opór, jaki stawia powietrze lub inny czynnik, zamkniety w przestrze¬ ni 23, z której moze wydostawac sie tyl¬ ko stopniowo przez bardzo maly luz, ist¬ niejacy pomiedzy zewnetrznymi scianka mi tulei 16 i wydrazenia la, przy czym dzialanie jest podobne do dzialania tloka nurnikowego lub tlumika. Gdy przesunie¬ cie tulei 16 jest ukonczone, (co wymaga pewnego cz^su, który reguluje sie za po¬ moca odpowiedniej konstrukcji do poza¬ danej wartosci dla zapewnienia pozadane¬ go bezpieczenstwa na torze), to zapalnik jest odbezpieczony (fig. 3). — 2 —Pod dzialaniem uderzenia kulki U, znajdujace sie w równowadze niestalej, usuwaja sie na bok, a sprezyna 10 prze¬ suwa bezwladnik 9 ku przodowi zwalnia¬ jac w ten sposób kulki 8, które iglica 3, popchnieta przez sprezyne 5, rozsuwa na boki i uderza w splonke 4.Wybuch nastepuje niezaleznie od kie¬ runku uderzenia pocisku o przeszkode, o ile nie jest to kierunek osi zapalnika. W tym przypadku drgania wtórne, jakie po¬ wstaja w chwili uderzenia, wystarczaja w praktyce do rozsuniecia na bok kulek 11.Mozna byloby odwrócic polozenie igli¬ cy i splonki (która powinna byc wówczas osadzona w ruchomej obsadzie) bez zad¬ nej zmiany opisanego wyzej dzialania.Oczywiscie, wynalazek jest przedsta¬ wiony tylko dla przykladu, tak iz moga byc wprowadzone rózne zmiany bez wy¬ kroczenia poza jego ramy. PL