Przedmiotem wynalazku niniej szego jest sposób suszenia w komorze, opróz¬ nionej z powietrza, plodów roslinnych lub zwierzecych, narazonych na zmiany pod wplywem ciepla, np. jarzyn, jagód, ryb, jajek, mleka.Przy suszeniu tych plodów wedlug do¬ tychczas stosowanych sposobów plody su¬ szone umieszcza sie na podstawkach, ogrzewanych bezposrednio, albo tez, po¬ niewaz nie sa one izolowane, ogrzewa sie je cieplem przewodzonym, tak ze te pod¬ stawki podczas suszenia staja sie prak¬ tycznie biorac tak gorace, jak zródlo cie- „ pla. W nastepstwie bezposredniej stycz- ** nosci miedzy plodami suszonymi i tymi \ stosunkowo goracymi powierzchniami na¬ stepuje szybkie parowanie wilgoci w miej¬ scach stycznosci, wskutek czego plody w tych miejscach zmieniaja swój wyglad i swój sklad biologiczny, np. wskutek spa¬ lenia. Skoro tylko plody suszone przesta¬ wi sie w miejscach stycznosci, to samo zjawisko zachodzi w najblizszej warstwie itd. Poza tym róznica miedzy szybko wy¬ sychajacymi czesciami plodów a czescia¬ mi jeszcze mokrymi, wynikajaca z rózni¬ cy temperatury, powoduje zmiane ksztal¬ tu plodów wskutek ich pekania.W jednym ze znanych sposobów susze¬ nia w komorze, opróznionej z powietrza, np. roslin, stosuje sie cylindry obrotowe, ogrzewane posrednio za pomoca pary, al¬ bo nawet to suszenie przeprowadza sie wnieruchomych urzadzeniach. Wtenczas plody suszone podtrzymuja sie scia,nkami obracajacej sie suszarki, albo tez pólkami lub podobnymi podstawkami w nierucho¬ mej suszarce. Te podstawki sa albo same zródlem ciepla, albo tez sa nim posrednio, gdyz przewodza cieplo miedzy zródlem ciepla, i sciankami suszarki, tak ze pod¬ czas suszenia staja sie zasadniczo tak go¬ race, jak zródlo ciepla. Plody. suszone sa wówczas ogrzewane zarówno cieplem pro¬ mieniujacym, jak i cieplem przewodzo¬ nym. Wskutek tego w obu postaciach su¬ szarek zachodzi to samo niebezpieczenst¬ wo spalenia i zmian w kolorze, nawet gdy podstawki grzejne sa umieszczone w pew¬ nej odleglosci od plodów suszonych.W celu unikniecia tego niebezpieczen¬ stwa, grozacego ze strony ciepla przewo¬ dzonego, trzeba bylo do tej pory utrzy¬ mywac cieplote zródel ciepla na stosun¬ kowo niskim poziomie, np. nie wyzsza od 70° do 90°, co jednak znowu opóznialo przebieg suszenia. W praktyce jest rzecza niemozliwa suszyc w takiej temperaturze plody, które ulegaja zmianom przy sto¬ sunkowo niskiej temperaturze, np. bial¬ ko jajka lub bialko mleczne.Jest rzecza dobrze znana, ze ilosc wil¬ goci, jaka mozna usunac w jednostce cza¬ su, a tym samym czas suszenia, zalezy nie tylko od temperatury, ale równiez od szybkosci, z jaka jest usuwana pa.ra nad plodami suszonymi. Istotnie jedna z glów¬ nych wad wiekszosci sposobów i urzadzen do suszenia, opróznionych z powietrza, uzywanych do tej pory, jest to, ze para wodna ponad plodami suszonymi nie jest wydalana dosc szybko, co w znacznym sto¬ pniu przedluza czas suszenia i podraza sam przebieg. Poza tym para wodna do tej pory byla usuwana za pomoca pompy ssacej, wskutek czego nie mozna bylo utrzymywac dostatecznie duzego rozrze¬ dzenia powietrza.Róznica miedzy wynalazkiem niniej¬ szym a sposobami dotychczas stosowany¬ mi polega glównie na tym, ze plody suszo¬ ne podczas tego przebiegu sa poddawane jedynie dzialaniu ciepla promieniujacego i w ten sposób sa zabezpieczone przed cieplem przewodzonym. Promienie ciepl¬ ne przenikaja na wskros plody suszone i sa na nich równomiernie rozdzielone, przy czym nie wywieraja zadnego wply- wni szkodliwego na powierzchnie, z któ¬ rymi stykaja sie najpierw. W wyniku otrzymanej w ten sposób równej tempe¬ ratury w calej masie plodów nastepuje wrzenie wody praktycznie w kazdym miejscu plodów przy temperaturze, odpo¬ wiadajacej rozrzedzeniu powietrza. W ten sposób parowanie w wewnetrznych czes¬ ciach plodów przekazuje wilgoc takze ze¬ wnetrznym warstwom, tak ze plody za¬ chowuja wilgotnosc jednolita. Dzieki te¬ mu zapobiega sie spalaniu czesci ze¬ wnetrznych, poniewaz, jak dlugo one za¬ wieraja wilgoc, temperatura w tych czes¬ ciach zewnetrznych nie moze przekroczyc temperatury wrzenia wody w istniejacym powietrzu rozrzedzonym, np. temperatury 27° przy rozrzedzeniu 730 mm slupa rte¬ ci.Promieniowanie ciepla, wedlug wyna¬ lazku moze nastapic praktycznie w kaz¬ dej temperaturze. Jednakze glówna jego wyzszosc w porównaniu ze znanymi spo¬ sobami polega na tym, ze mozna stosowac o wiele wyzsze temperatury, np. 125° lub 200°, 500° albo i wyzej bez powodowania jakichkolwiek zmian w wygladzie i skla¬ dzie chemicznym lub biologicznym plo¬ dów, jak dlugo zawieraja one wilgoc. Tyl¬ ko wówczas, gdy plody utraca tyle wilgo¬ ci, ze ich temperatura przekroczy tempe¬ rature wrzenia wody w istniejacym roz¬ rzedzeniu powietrza, zachodzi niebezpie¬ czenstwo zmian. Kiedy ilosc wody zmniej¬ szy sie do tego stopnia, ze siega ona usta¬ lonej z góry granicy, wówczas obniza sie stopniowo temperature ciepla promieniu- — 2 —jacego i ogrzewanie ustaje w tym miejscu, w którym przebieg suszenia ulega zakon¬ czeniu.Ta okolicznosc, ze promieniowanie cie¬ pla mozna wprowajdzic przy bardzo wy¬ sokiej temperaturze bez uszkodzenia plo¬ dów suszonych, pozwala znacznie skrócic czas suszenia.Zatem glówna cecha wynalazku niniej¬ szego stanowi ten szczegól, ze podczas su¬ szenia w rozrzedzonym powietrzu plody suszone sa ogrzewane wylacznie cieplem promieniujacym, a zabezpieczone przed cieplem przewodzonym, przy czym cieplo promieniuje ze zródel ciepla (grzejni¬ ków), które wraz z podstawkami sa izolo¬ wane od czesci przewodzacych cieplo i sa umieszczone w takiej odleglosci od plo¬ dów suszonych, ze te ostatnie otrzymuja tylko cieplo wypromieniowywane.W celu unikniecia bezposredniego przewodzenia ciepla ze zródel ciepla do podstawek, na których leza plody suszo¬ ne, zródla ciepla, a tym samym i podstaw¬ ki sa dobrze izolowane od czesci przewo¬ dzacych cieplo. Izolacje te mozna usku¬ tecznic za pomoca azbestu, lat drewnia¬ nych itd.Jest rzecza wazna przy szybkim susze¬ niu, aby para wodna byla szybko usuwa¬ na z obszaru parowania czyli suszenia. To szybkie wydalanie pary wodnej z obsza¬ ru parowania uzyskuje sie przez utrzy¬ mywanie róznicy temperatury miedzy nia a obszarem chlodzacym czyli skraplaja¬ cym, umieszczonym w obszarze parowa¬ nia. W takim obszarze nastepuje skrapla¬ nie pary, a powstala woda jest wydalana.Obszar skraplajacy moze powstac w ten sposób, ze scianki sa zbudowane jako czlony chlodzace lub sa zaopatrzone w ta¬ kie czlony. Mozna przyspieszyc jeszcze bardziej usuwanie pary z obszaru paro¬ wania przez zastosowanie w nim wy- wietrników.Wedlug wynalazku stosuje sie komo¬ re, oprózniona z powietrza. Komora ta jest podzielona na obszar parowania i na obszar chlodzenia czyli skraplania. Plody suszone umieszcza sie w obszarze pierw¬ szym. Jezeli róznica temperatury miedzy tymi obszarami jest dostatecznie duza, a obszar chlodzenia zawiera powierzchnie dostatecznej wielkosci, nastepuje raptow¬ ne skroplenie pary. Zadanie wiec pompy ssacej polega na utrzymywaniu rozrze¬ dzonego powietrza, Pompa ssaca powinna byc polaczona z obszarem chlodzenia. Je¬ zeli urzadzenie jest przystosowane do te¬ go rodzaju suszenia, wówczas uzyskuje sie warunki w celu jak najszybszego usu¬ wania pary wodnej ponad plodami suszo¬ nymi, a wiec w polaczeniu z wysoka tempe¬ ratura promieniowania i mozliwie jak naj¬ szybszym suszeniem tych plodów. Obszar parowania jest zaopatrzony w odpowie¬ dnie zródla ciepla, np. w rurki spiralne lub plaskie baterie grzejne. Cieplo moze byc doprowadzane w postaci pary, gora¬ cej wody, goracego powietrza itd. Jednak najodpowiedniejsze w tym celu jest ogrze¬ wacie elektryczne, np. za pomoca lamp elektrycznych lub oporników, które po¬ winny byc dobrze izolowane od innych czesci i umieszczone w odpowiedniej od¬ leglosci od plodów suszonych. Wyzszosc ogrzewania elektrycznego polega na tym, ze mozna latwiej regulowac temperature, a zwlaszcza stopniowo obnizac tempera¬ ture w ostatnim okresie przebiegu susze¬ nia, a poza tym mozna szybko chlodzic po zamknieciu doplywu pradu. Nalezy wiec stosowac elementy grzejne o niskim opo¬ rze cieplnym.Wedlug wynalazku umozliwia to do¬ starczanie ciepla promieniujacego przez wieksza czesc czasu trwania suszenia o temperaturze znacznie wyzszej, niz bylo to dopuszczalne do tej pory, np, 200 ¦' — 500° i wiecej, podczas gdy temperatura plodów suszonych mimo to utrzymuje sie na niskim poziomie, np. 27 — 32°, jezeli — 3 —doprowadzono do mozliwie najwiekszego rozrzedzenia powietrza. Ta mozliwosc do¬ starczania plodom suszonym nieograniczo¬ nej w praktyce ilosci kaloryj, czego do tej pory nie osiagano, przyspiesza znacz¬ nie przebieg suszenia. Poniewaz cieplo do¬ prowadza sie wylacznie przez promienio¬ wanie, przeto wilgoc zostaje starannie usunieta z plodów suszonych, taje ze kie¬ dy np. suszy sie jagody, zachowaja one w calosci swój ksztalt naturalny i obje¬ tosc.Jezeli plody suszone znajduja sie w sta¬ nie cieklym, jak np. mleko, smietanka, jajka w skorupce (zóltko i bialko razem), wówczas jest rzecza niezwykle korzystna uruchomic urzadzenie na stosunkowo dlu¬ gi okres czasu. Ciala ciekle sa doprowa¬ dzane ustawicznie lub okresowo na nie¬ ruchome podstawki, zaopatrzone w pod¬ niesione brzegi, a doprowadzanie to usku¬ tecznia sie z taka szybkoscia, ze ilosc ma¬ terialu doprowadzanego odpowiada ilosci wyparowanej wilgoci, tak ze az do ostat¬ niej chwili w materiale tym jest zawarta pewna ilosc wilgoci. Kiedy podstawki sa napelnione w ten sposób i osiagnie sie za¬ dany stopien suchosci, przebieg zostaje zakonczony. Ciecz, która ma ulec w ten sposób wyparowaniu, jest doprowadzana rurkami, przeprowadzonymi miedzy bate¬ riami grzejnymi, przy czym konce tych rurek sa umieszczone ponad podstawkami z tym materialem. Konce rurek moga po¬ siadac ksztalt sitek odpowiedniego ksztal¬ tu, np. rurek zaopatrzonych w otworki lub szczeliny.Plody suszone sa wystawione wylacz¬ nie na dzialanie ciepla promieniujacego, co jest mozliwe dzieki starannemu izolo¬ waniu wewnetrznych scianek obszaru pa¬ rowania i elementów grzejnych od pod¬ stawek z; plodami, tak ze cieplo nie moze sie do nich przedostac.Para zostaje natychmiast wydalona z obszaru parowania dzieki temu, ze w ob¬ szarze tym albo w polaczeniu z nim znaj¬ duje sie obszar chlodzacy, w którym na¬ stepuje skroplenie pary, a powstafle skro¬ plmy zostaja wydalone. Wskutek tego oprózniona z powietrza komora jest wol¬ na od wilgoci podczas calego przebiegu.Stosujac znacznie wyzsze temperatu¬ ry niz do tej pory, np. 200 — 500° i wie¬ cej, przyspiesza sie przebieg suszenia,.Na rysunku uwidoczniono kilka od¬ mian budowy urzadzenia wedlug wynalaz¬ ku. Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój podluzny urzadzenia do suszenia, fig. 2 — pionowy przekrój poprzeczny urzadzenia wzdluz linii 77 — // na fig. 1, fig. 3 — czesc pionowego przekroju podluznego od¬ miany urzadzenia,, fig. 4 i 5 przedstawia¬ ja szczególy urzadzenia.Urzadzenie jest zaopatrzone w oslone 1, wyposazona wewnatrz w odpowiednia izolacje cieplna 2. Jedna ze scianek kon¬ cowych posiada ksztalt drzwiczek 3, któ¬ re mozna otwierac' przy wkladaniu lub wyjmowaniu materialów, a które sa szczelnie zamkniete podczas suszenia. We¬ wnatrz opróznionej z powietrza komory A znajduja sie baterie grzejne U, izolo¬ wane dobrze nie tylko elektrycznie, aje takze i cieplnie, tak ze nie jest mozliwe przenikanie ciepla do innych czesci. Po¬ miedzy bateriami grzejnymi i w odpo¬ wiedniej od nich odleglosci znajduja sie podstawki z materalem suszonym, które sa takze izolowane od ciepla, przewodzo¬ nego z innych czesci.Fig. 3 przedstawia kilka sposobów izo¬ lowania podstawki i elementów grzejnych od ciepla przewodzonego. Izolowanie moz¬ na uskutecznic przy pomocy podluznych pasm 6 z materialu, izolujacego od ciepla.Elementy grzejne moga byc równiez za¬ opatrzone w ukosne laty lub nózki 7, na których leza podstawki, luib tez elementy grzejne i moga zwisac z podstawek na hakach 8, które sa izolowane lub wyko¬ nane z materialu, izolujacego od ciepla. — 4 —W celu izolowania od ciepla mozna stosowac dowolny odpowiedni material, np. drzewo, karton, wyroby z wlókien •drzewnych, np. masonit, azbest, bakelit i inne izolujace od ciepla wytwory np. ze sztucznej zywicy, ebonitu, miki, rogu.Na fig. 2 przyjeto, ze ogrzewanie przeprowadza sie za pomoca pradu elek¬ trycznego. Podstawki 5 i elementy grzej¬ ne U znajduja sie na ramie 30 z materia¬ lu izolacyjnego, zaopatrzonej w izolowa¬ ne wystepy 9, na których oparte sa te pod¬ stawki i elementy. Na zewnetrznych stro¬ nach ramy 30 umieszczone sa przewody elektryczne 32, z którymi sa polaczone elementy grzejne, które moga skladac sie z plyt, pasm lub drutów. Glówne przewo¬ dy i zakonczenia elementów sa elektrycz¬ nie izolowane od metalowych czesci.Elementy grzejne U sa umieszczone w odpowiedniej odleglosci od podstawek 5 z materialem suszonym, tak ze cieplo, do¬ prowadzone do tego materialu, jest tyl¬ ko cieplem promieniujacym. Podstawki 5 moga byc zaopatrzone w liczne otwory.Wedlug fig. 1 na jednym koncu umie¬ szczona jest bateria chlodzaca 10, skla¬ dajaca sie z wielu równoleglych rurek (fig. 2), umieszczonych tuz jedna za dru¬ ga, poprzez które plynie zimna woda, przy czym temperatura wody jest taka, ze nastepuje ochladzanie oraz skraplanie pary wodnej, szybko usuwanej w ten spo¬ sób z obszaru parowania,. W celu dalsze¬ go przyspieszenia usuwania pary wodnej w kierunku obszaru chlodzacego mozna umiescic w komorze parowania wywietrz¬ niki 11.Rurka 12 prowadzi do pompy ssacej 13. Poniewaz ta rurka wystaje po tej stro¬ nie, gdzie znajduja sie baterie chlodzace 10 w komorze parowania, podczas gdy po drugiej stronie sa umieszczone podstawki i baterie grzejne, przeto para wodna z tej komory nie przedostaje sie zupelnie do pompy ssacej, jako ze ulega ona skro¬ pleniu przy zetknieciu sie z bateriami chlodzacymi. Wobec tego mozna utrzy¬ mac bardzo wysokie rozrzedzenie po¬ wietrza, wskazywane przez prózniomierz U. Dzieki temu pompa ssaca nie usuwa pary wodnej, lecz jedynie utrzymuje wy¬ magane rozrzedzenie powietrza.Woda skroplona w chwili zetkniecia sie pary wodnej z bateriami chlodzacymi, zbiera sie w zaglebieniu 15 na dnie ko¬ mory chlodzacej i stad splywa, przez rur¬ ke 16 do zbiornika 17, który moze posia¬ dac odpowiednia podzialke, tak ze mozna mierzyc ilosc skroplonej wody, co umozli¬ wia kontrolowanie przebiegu suszenia. Na rurce 16 znajduje sie zawór 18, a na rur¬ ce wylotowej 19 — zawór 20. Kiedy wo¬ da ma byc wypuszczona ze zbiornika 17 podcza s przebiegu suszenia, zamyka sie zawór 18, a otwiera zawór 20.Na fig. 3 baterie chlodzace skladaja sie z pewnej liczby pustych czlonów w kie¬ runku podluznym urzadzenia. Aby.ulat¬ wic odplyw wody skroplonej, czlony te sa zaopatrzone w kra.wedzie 21, skierowane w dól. Aby zapobiec wplywaniu wody skroplonej do urzadzenia, jest ono zaopa¬ trzone w przegrode 22 po przeciwleglej stronie zaglebienia 15. Dno urzadzenia moze byc zbudowane odpowiednio w ten sposób, ajby bylo nieco pochylone w strone zaglebienia 15.Baterie chlodzace (fig. 3) moga byc zbudowane w ten sposób, aby ciagnely sie na calej dlugosci obu podluznych scianek komory, albo tez te scianki moga byc za¬ opatrzone w oslone chlodzaca, przy czym w tym przypadku miedzy oslona chlodza¬ ca a bateriami grzejnymi i podstawkami nalezy umiescic przegródki, izolujace od ciepla.Zamiast umieszczac oddzielne baterie chlodzace w komorze opróznionej, scianke na tym koncu urzadzenia mozna zaopa¬ trzyc w oslone chlodzaca (fig. 5). Tylna scianka 33 jest zaopatrzona w oslone, — 5 —chlodzona zimna woda, doprowadzana rurka SU i odprowaidzana rurka 35. Oslo¬ na chlodzaca jest izolowana od scianek komory 36. PL