KI. 7 fL ¥-f i/oz Wynalazek dotyczy sposobu wytwarza¬ nia cienkich tarcz metalowych przez walco¬ wanie grubszych okraglych tarcz o mniej¬ szej srednicy w ten sposób, ze pólwyrób jest walcowany miedzy cylindrycznymi walcami na przemian w róznych kierun¬ kach, przy czym zachowany jest ten sam stopien procentowy zmniejszania grubosci pólwyrobu przy kazdym przejsciu jego przez walce, natomiast postac przyjmuje na przemian to eliptyczna, to okragla. Za¬ chowanie tego samego stopnia procento¬ wego zmniejszenia grubosci nalezy rozu¬ miec w ten sposób, ze zmniejszanie grubo¬ sci, powstajace podczas walcowania kola na postac eliptyczna, jest zachowane takze za kazdym razem, gdy przez nastepne przejscie przez walce pólwyrobu elipsa powraca do postaci okraglej. Naturalnie ten sam stopien procentowy zmniejszania grubosci moze byc zachowany przez caly czas walcowania, przy czym to zmniejsza¬ nie grubosci jest zapewnione w sposób dogodny przez odpowiednie nastawienie szerokosci szczeliny miedzy walcami.W walcarce typu ciaglego, w której sto¬ jaki walców sa umieszczone jedne za dru¬ gimi, kazdorazowe obracanie pólwyrobu w innym kierunku walcowania wytwarza trudnosci, jesli pólwyrób ma przechodzic z postaci eliptycznej w postac okragla. Jesli obracac pólwyrób nie scisle okolo osi srod¬ kowej, to w nastepnym przejsciu przez walce powstaja znieksztalcenia, wskutekczego stale sa potrzebne klopotliwe przy¬ rzady do srodkowania. Jesli zas obracac pólwyrób w ten sposób, ze jego podstawa jest obracana, to obracanie Jo musi sie odbywac bardzo powoli, gdyz inaczej moze wystapic ruch wzgledny miedzy pólwyro¬ bem i podstawa.Wady te wedlug ^wyaalazjku sausuniete w sposób 5 bardzo pr|sty\ptzfez slczególne rozplanowanie w rzucie* pddomym *walców wewnatrz ciaglej walcarki* a mianowicie, te stojaki walców, miedzy którymi ma sie zmienic kierunek walcowania, sa wzgle¬ dem siebie ustawiona pod katem, odpowia¬ dajacym zadanej zmianie kierunku walco¬ wania, Pólwyrób, wychodzacy z pod wal¬ ców jednych stojaków, otrzymuje w sto¬ sunku do nastepnych stojaków walców bezposrednio takie polozenie, jakie jest potrzebne do przeksztalcenia przedmiotu obrabianego na postac okragla, wiec obra¬ canie pólwyrobu staje sie zbyteczne.Wynalazek jest objasniony za pomoca rysunku. Fig. 1 przedstawia schematycznie rzut pionowy walcowni trójkowej, z które¬ go widac sposób, walcowania pólwyrobu wedlug wynalazku. Fig. la do Id przed¬ stawiaja w widoku z góry schematycznie postac przedmiotu obrabianego w róznych przebiegach walcowania. Fig. 2 przedsta¬ wia widok z góry dwóch walcóStf, rozsta¬ wionych pod katem wedlug wymagan wy¬ nalazku; fig. zas 3 — 7 uwidoczniaja we¬ dlug wynalazku rozmaite uklady walców w rzucie poziomym.Przy zastosowaniu znanej metody wal¬ cowania w walcarce trójkowej tarcza 1 (fig. la) jako poczatkowy pólwyrób prze¬ chodzi w kierunku strzalki przez szczeline X miedzy obydwoma walcami c i d tak, iz wskutek tego wydluzony przedmiot obra¬ biany 2 (fig. Ib) staje sie cienszy i otrzy¬ muje ksztalt eliptyczny. Nastepnie ten elip¬ tyczny juz pólwyrób jest obracany o 90^ (fig. lc) i przechodzi przez waska szczeli¬ ne y miedzy walcami rf i e, przez co wy¬ dluza sie w innym kierunku, przybierajac znowu postac okragla (fig. Id). W ten sposób w danym przypadku walcuje sie da¬ lej, utrzymujac ten sam stopien zmniej¬ szania grubosci oraz odpowiedni wymiar szczeliny miedzy walcami, dopóki przed¬ miot obrabiany nie osiagnie zadanego zwiekszenia srednicy oraz zmniejszenia grubosci.Sposób walcowania wedlug wynalazku jest znany sam przez sie _ dla walcarek typu ciaglego, W których sa umieszczone jedne za drugimi nie walcarki trójkowe, lecz dwójkowe, tj. walce podwójne. W uwidocznionym przykladzie wykonania na fig. 2 sa wiec przedstawione dwa podwójne walce / oraz g, z których tylko górne sa widoczne, — w fazie walcowania; w której okragly pólwyrób za pomoca podwójnych walców zostal przeksztalcony w pólwyrób o ksztalcie eliptycznym. Osie walców po¬ dwójnych / i g tworza kat 90°. Walcowany pólwyrób z o ksztalcie eliptycznym, wy¬ chodzacy z pod walców podwójnych /, jest przysuwany do walców podwójnych g za pomoca popychacza h. Przez taki uklad obydwóch walców podwójnych wzgledem siebie osiaga sie to samo, jak gdyby -elip¬ tyczny pólwyrób byl obracany o 90°. Spe¬ cjalne wiec srodkowanie pólwyrobu nie jest potrzebne.Uklady walców w rzucie poziomym walcarki wedlug wynalazku moga byc naj¬ rozmaitsze. Na fig. 3 zalozono, ze wszyst¬ kie walce podwójne sa wzgledem siebie przestawione o 90^, wiec i te pary walców, w których nie przeksztalca sie postaci eliptycznej na okragla. To przestawienie ostatnich walców, które samo przez sie nie jest konieczne, moze niekiedy polepszyc pod wzgledem praktycznym ustawienie w rzucie poziomym walcarek.Fig. 4 przedstawia odmiane rzutu po¬ ziomego ukladu w postaci linii lamanej, przy zalozeniu, ze kat przestawienia rów¬ niez pozostaje ten sam*Fijf.: 5 ' przedstawia toielokatny uklad walców w rzucie poziomym, przy czym kat przestawienia wynosi 60°, któremu odpo¬ wiada przestawienie stojaków walców wzgledem siebie o 120°.Aby uniknac ciaglej zmiany kierunku walcowania po kazdym zmniejszeniu gru¬ bosci pólwyrobu, mozna okragly pólwyrób przewalcowac na elipse w kilku przebie¬ gach jeden po drugim, nie zmieniajac kie¬ runku walcowania, przy czym pólwyrób o formie elipsy, po przebyciu ponownym tej samej liczby przebiegów, otrzymuje znowu ksztalt okragly. Suma zmniejszen grubosci przy powrocie do ksztaltu okraglego musi w tym samym stopniu procentowym równac sie sumie zmniejszen grubosci przy po¬ przedzajacym przeksztalcaniu kola na elipse. Jesli trzymac sie tej reguly, to otrzymuje sie uproszczone wykresy ukladu walców w rzucie poziomym, jak to widac na fig. 6, gdzie sa umieszczone trzy po¬ dwójne walce jedne za drugimi o tym sa¬ mym kierunku walcowania, przy czym grupy walców sa wzgledem siebie prze¬ stawione o 90°, tak iz rzut poziomy przed¬ stawia sie jako kwadrat.Jak to juz bylo wspomniane, nie ma potrzeby zmieniac kierunku walcowania takze tam, gdzie powstal okragly pólwyrób i gdzie nastepnie powinien on byc wywal- cowany na elipse. Fig. 7 przedstawia w rzucie poziomym uklad, w którym zrobiono uzytek z tej mozliwosci, przy której walce, nastepujace jeden po drugim, zostaja prze¬ stawione wzgledem siebie o odpowiedni kat, równajacy sie tutaj znowu 90\ tylko tam, gdzie powstala elipsa i gdzie powin¬ na ona byc przeksztalcona na kolo. PL