W celu tlumienia zaklócen atmosfe¬ rycznych i przemyslowych, wystepujacych przy odbiorze radiowym, proponowano u- nieruchomiac wzmacniacz wielkiej lub po¬ sredniej czestotliwosci badz zwiekszajac tlumienie strojonych obwodów wielkiej lub posredniej czestotliwosci z chwila powsta¬ nia zaklócen, badz tez zmniejszajac wzmocnienie lamp wzmacniajacych wiel¬ kiej lub posredniej czestotliwosci przy po¬ mocy odpowiedniego napiecia siatkowego.Znane te sposoby nie prowadza jednak do zamierzonego celu z tego wzgledu, ze zaklócenie jest tlumione wprawdzie przy unieruchomieniu stopnia wielkiej lub po¬ sredniej czestotliwosci, lecz tlumiona jest jednoczesnie równiez i fala nosna odbiera- nego sygnalu, wskutek czego w detektorze odbiornika powstaja nowe zaklócenia, tym razem w przyrzadzie odtwarzajacym.Wade te usuwa odbiornik wedlug wy¬ nalazku, w którym w znany sposób tlumi sie fale nosna, przy czym przewidziane sa srodki, które przy powstaniu zaklócenia unieruchomia ja te czesc wzmacniacza wiel¬ kiej lub posredniej czestotliwosci, w któ¬ rej fala nosna jest juz stlumiona wzgled¬ nie nie zostala jeszcze doprowadzona z miejscowego oscylatora. Tlumienie fali nosnej moze byc przy tym dokonywane zarówno w nadajniku, jak i w odbiorniku.Znane sa uklady polaczen do tlumieniaW naclapoiku fali nosne) i ewentualnie jej wstegi bocznej. W jednym z tych znanych ukladóW polaczen siloptón modulacyjny na^afnika sklada sie np*. 7? dwóch lamp po¬ laczonych ze soba przeciwsobnie, przy czym napiecia wielkiej czestotliwosci, do¬ prowadzane do siatek rozrzadczych, sa w fazie, a napiecia malej czestotliwosci mo¬ dulujacej sa przesuniete o 180° wzgledem siebie. W, tym przypadku w wyjsciowym obwodzie stopnia modulacyjnego otrzymu¬ je sie modulowana wielka czestotliwosc o tlumionej fali nosnej.Znane sa równiez uklady polaczen do tlumienia fali nosnej w odbiorniku, przy czym do tego celu sa stosowane niejedno¬ krotnie filtry z krysztalami piezoelektrycz¬ nymi.Niezaleznie od tego czy fala nosna jest tlumiona po stronie nadawczej, czy tez po stronie odbiorczej, w obu przypadkach fale te nalezy odtworzyc ponownie przy detekcji, np. przy pomocy odpowiedniego generatora.Na rysunku uwidoczniono przyklad od¬ biornika wedlug wynalazku. W tym przy¬ padku fale nosna tlumi sie po stronie od¬ biorczej. W obwodzie wejsciowym wzmac¬ niacza HF wielkiej czestotliwosci jest u- mieszczony filtr F, tlumiacy fale nosna od¬ bieranego sygnalu i przepuszczajacy bocz¬ ne wstegi modulacyjne. Wstegi te sa wzmacniane we wzmacniaczu HF wielkiej czestotliwosci i wraz z drganiami, pocho¬ dzacymi z miejscowego oscylatora O, któ- regfc czestotliwosc jest równa czestotliwo¬ sci tlumionej fali nosnej, sa doprowadza¬ ne do detektora Gl. Za detektorem tym jest umieszczony wzmacniacz NF male] czestotliwosci oraz przyrzad odtwarzaja¬ cy, np. glosnik L. Od wyjsciowego obwodu wzmacniacza wielkiej czestotliwosci odga¬ leziony jest pomocniczy prostownik H o takiej czulosci, ze przy braku zaklócen przez prostownik nie przeplywa zaden prad. Jezeli amplituda zaklócenia prze¬ kroczy wartosc krytyczna, przez prostow¬ nik ten bedzie plynal prad. Prostownik Hx reguluje wzmocnienie wzmacniacza HF wielkiej czestotliwosci, doprowadzajac od¬ powiednie napiecie regulacyjne do siatek rozrzadczych Lamp tego wzmacniacza. Re¬ gulacja ma taki kierunek, ze wzmocnienie wzmacniacza HF zmniejsza sie tak, iz za¬ klócenie nie moze przedostac sie do na¬ stepnych stopni odbiornika. Aby nagle u- nieruchomienie wzmacniacza wielkiej cze¬ stotliwosci nie spowodowalo nowego za¬ klócenia, w polaczenie miedzy prostowni¬ kiem pomocniczym a wzmacniaczem wiel¬ kiej czestotliwosci jest wlaczony filtr F±.Zadaniem tego filtru jest oczyszczanie na¬ piecia regulacyjnego, doprowadzanego z prostownika pomocniczego Hx do siatek lamp wzmacniajacych, ze skladowej cze¬ stotliwosci, odpowiadajacej wlasnej cze¬ stotliwosci strojonych obwodów wzmacnia¬ cza HF. Filtr F± moze byc wykonany w po¬ staci strojonego obwodu drgan, dostraja¬ nego do tej samej czestotliwosci, co i wzmacniacz wielkiej czestotliwosci. Lepsze wyniki, anizeli za pomoca ukladu pola¬ czen, przedstawionego na rysunku, mozna otrzymac, jezeli prostownik pomocniczy H± bedzie rozrzadzany za pomoca pomoc¬ niczego odbiornika lub wzmacniacza. Pro¬ stownik pomocniczy H± mozna wlaczyc np, poza wzmacniaczem przed lub za filtrem F±. Stale czasu wzmacniacza pomocniczego i prostownika pomocniczego H± nalezy do¬ brac tak, aby wzmacniacz HF wielkiej cze¬ stotliwosci byl juz unieruchomiany przed powstaniem w nim zaklócenia. Miedzy filtr F± a wzmacniacz HF wielkiej czesto¬ tliwosci mozna wlaczyc ewentualnie przy¬ rzad opózniajacy. PL