Przy fabrykacji cukru powszechnie sto¬ sowany jest sposób oczyszczania saturowa- nego soku przez przetlaczanie go przez blotniarki, ( Kazda blotniarka zawiera szereg ram, pokrytych tkanina filtracyjna. Podczas przepuszczania soku przez blotniarke mie¬ dzy tkaninami zatrzymuje sie osad zawar¬ ty w soku.Gromadzacy sie miedzy tkaninami osad zwieksza stopniowo opór filtracji, wskutek czego w celu utrzymania stalej wydajnosci blotniarki nalezy zwiekszac cisnienie, pod którym sok jest przetlaczany; jezeli cisnie¬ nie jest utrzymywane na stalej wysokosci, to w miare osadzania sie osadu miedzy tka¬ ninami wydajnosc blotniarki maleje.Gdy blotniarka jest juz calkowicie wy¬ pelniona osadem i jej wydajnosc spada po¬ nizej pewnego minimum, wylacza sie ja i czysci, a sok kieruje sie do innej wlaczonej, swiezo oczyszczonej blotniarki.W baterii blotniarkowej znajduje sie kilka lub kilkanascie blotniarek, kolejnosc zas wlaczania i wylaczania ich jest dykto¬ wana koniecznoscia stalego mniej wiecej przeplywu soku przez baterie blotniarek.Przy dotychczasowym sposobie pracyjEa<&e4za peww tijemne ^^widka a miano- , wicie: 1. Wlaczenie swieze} blotniarki, posia¬ dajacej bardzo male opory filtracyjne (o- pór tylko tkaniny) , wywoluje %ardza znacz¬ ny spadek cisnienia na inpych blotniarkach, pracujacych równolegle i pobierajacych sok z tego samego rurociagu. 2. W swiezo wlaczonej blotniarce na¬ stepuje gwaltowne uderzenie soku, które jest szczególnie silne, jezeli sok tloczy sie na blotniarki pempa oflsEodkowa. ICo gwal¬ towne uderzenie niszczy tkanine filtracyj¬ na i przyczynia sie do ^tworaeraia pierw¬ szej, malo przepuszczalnej warstwy osadu- 3. Silne wahanie cisnienia na blotniar¬ kach powoduje tworzenie sie w osadzie warstw o róznej przepuszczalnosci, co w rezultacie zmniejsza calkowita wydajnosc blotniarki przy danym cisnieniu. 4. O ile sok na blotniarki jest tloczo¬ ny za pomoca pompy odsrodkowej, to wa¬ hanie sie cisnienia powoduje gwaltowne zmiany ilosci soku przeplywajacego przez blotniarki, co bardzo niekorzystnie odbija sie na pracy innych oddzialów cukrowni.Dotychczas stosowane spasojby uniknie¬ cia powyzej opisanych ujemnych zjawisk sa nastepujace. 1. Wlaczanie swiezych blotniarek przeprowadza sie stopniowo przez powol¬ ne otwieranie zaworu wpustowego. 2. Z^Ppatewe sie blotniarki w zawory pomocnicze, które lacza -kazda blotniarke z rurociagiem pomocniczym, a rurociag ten laczy sig z imirpci^gifim glównym .przez za¬ wór Jrezpieczen&twa.Umchomsi]Ac swieza Wotni&rke otwie¬ ra sie jJLOczaikoiWo zawór pomocniczy, przez który sok pi^e^iiywa wówczas, gdy z po¬ wodu wzapfctu <^ntenUt jia .glównym prze¬ jdzie otworzy sie zawór .bezpieczenstwa.Dzieku temu unika sie vw pierwszej chwili gwsdtownsgo mdarzcnia .soku- Jednakie sposób .ten nie xo*wazuie powyzszego za- ga.dnienia, .poniewaz .cisnienie w przewo¬ dzie pomocniczym moze wzrosnac tylko W bardzo niewielkim stopniu, z tego powodu, ze zawór bezpieczenstwa, dzialajacy wsku¬ tek' róznicy cisnien przed i za zaworem, za¬ myka sie samoczynnie z chwila wzrostu ci¬ snienia za zaworem, o ile cisnienie w prze¬ wodzie glównym nie wzrosnie. Z powyz¬ szych wzgledów w chwili przelaczania blotniarki z zaworu pomocniczego na glów¬ ny nastepuje gwaltowny skok cisnienia na przelaczonej blotniarce, co wywoluje zu- ?pelnie paddbne zjawdskfc. ^ujemne, jak u- przednio opisano, aczkolwiek w troche zla¬ godzonej fonpiie.Urzadzenie wedlug wynalazku usuwa powyzsze niedogodnosci utrzymujac pra¬ wie stale cisnienie w blotniarkach, róznia¬ ce sie mniej wiecej o 2%.Urzadzenie wedlug wynalazku regulu¬ je samoczynnie wzrost cisnienia w swiezo wlaczonej blotniarce od zera do cisnienia mniej wiecej równego cisnieniu w pozosta¬ lych blotniarkach.W ukladzie wedlug wynalazku, blot¬ niarki moga byc zaopatrzone, tak jak w sposobie uprzednio cjpisanym i stosowanym dotychczas, w zawory pomocnicze, laczace blotniarki z przewodem pomocniczym, ten zas laczy sie z przewodem glównym przez zawór, .nastawiajacy sie samoczynnie w za¬ leznosci od cisnienia w przewodzie glów¬ nym lub tez od wydajnosci baterii blotnia¬ rek w ten sposób, Ze otwiera sie on stop¬ niowo az do zrównania sie lsnienia w prze¬ wodzie pomocniczym, .a tym samym i S& snienia panujacego w swiezo wiaczco^j blotniarce, z cisnieniem w przewodzie glównym. Dzieki powyzszemn regtkloWfcftKt przez caly czas utrzymuje sie w ^przegro¬ dzie glównym, który zasila pozostale ibtojt- niarki, cisnienie stale oraz (przy uzyciu; pomp odsrodkowych) stala Wvyd&jnosc ba¬ terii blotniarek.Poza ty*m zawór sterowany w lUrzadaae- niu wedlug wynalazku pozostaje otwarty, az blotniarka, zasilana z ^rzewoAu y§m&£* — 2 —niczego, zostanie przylaczona, na skutek sygnalu, do przewodu glównego, a zefcwór pomocniczy tej blotniarki zostanie zamknie¬ ty. W tym celu zawór jest zaopatrzony w narzad, który zamyka go, jezeli jest oni juz calkowicie otwarty, a sok z przewodu po¬ mocniczego przestaje plynac.Ponad to w urzadzeniu wedlug wyna¬ lazku zawór sterowany otwiera sie dopiero wtedy, gdy zostanie otwarty zawór pomoc¬ niczy w nastepnej swiezo oczyszczonej blotniarce. Z powyzszych wzgledów zawór sterowany jest zaopatrzony w narzad, któ¬ ry zapobiega moznosci otwierania sie za¬ woru az do chwili zaniku cisnienia w prze¬ wodzie pomocniczym, to jest do chwili, w której otwarcie zaworu pomocniczego, kie¬ rujacego sok na swieza blotniarke, wywola w przewodzie zanik cisnienia.Na rysunku przedstawiono dla przykla¬ du urzadzenie wedlug wynalazku.Blotniarki B19 B2, B3, B4 sa polaczone z dwoma przewodami do soku, a mianowi¬ cie przez zawory Zg z przewodem glów¬ nym Kg i przez zawory Zp z przewodem pomocniczym Kp. Przewód pomocniczy Kp laczy sie z przewodem glównym Kg przez zawór sterowany Zs. Zawór sterowany jest otwierany za pomoca silnika pomocniczego S, zamykany zas — dzialaniem ciezaru C.Z chwila, gdy cisnienie w przewodzie glównym Kg wzrosnie tak, ze wskazówka manometru Mlf polaczonego z przewodem glównym, zetknie sie z kontaktem manome¬ tru k, prad niskiego napiecia przeplywa przez wskazówke i kontakt, sprezyny 1, 2 przekaznika p3 i cewke przekaznika p4 (ob¬ wód 1). Z chwila wzbudzenia przekaznika p4 prad z sieci przez kontakty 10, 11 prze¬ kaznika p2 oraz kontakty 3, 4 przekaznika pA przeplywa przez cewke elektromagnesu zaworu elektrycznego Z1 (obwód 2), wsku¬ tek czego olej, tloczony pompka olejowa P przez otwarty zawór Z1% zostaje wtloczony pod tlok silnika pomocniczego S podno¬ szac nim grzybek zaworu Zs.Z chwila otwarcia zaworu Zs cisnienfe w przewodzie Kg cokolwiek spada i styk wskazówki manometru M1 z kontaktem k przerywa, sie, wskutek czego obwód 1, a nastepnie obwód 2 zostaje przerwany i za¬ wór Zx zamyka sie.Zawór sterowany Zs pozostaje nieco o* tworzony tak dlugo, az wzrastajacy opctf filtracji w blotniarkach zwiekszy cisnienie w przewodzie Kg. Po przekroczeniu cisnie¬ nia z góry ustalonego wskazówka manome¬ tru ponownie styka sie z kontaktem i za¬ wór Z1 otwiera sie, a olej, wtloczony tlo¬ kiem silnika S, otwiera znów zawór Zs.W ten sposób zawór Zs otwiera sie nie* wielkimi skokami co razj bardziej i wielkosc cisnienia w przewodzie pomocniczym Kp zbliza sie co raz bardziej do wielkosci ci¬ snienia w przewodzie Kg, a tym samym w; koncu cisnienie, pod jakim sok jest prze¬ tlaczany przez swieza blotniarke, dorów¬ nywa cisnieniu w pozostalych blotniarkach, zasilanych przez zawory Zg z przewodu glównego, przy czym cisnienie w tych blot¬ niarkach pozostaje praktycznie biorac stale.Z chwila, w której zawór Zs otworzy sie calkowicie, za pomoca wylaczników rtecio¬ wych v19 u2, zamkniete zostaja dwa obwo¬ dy a mianowicie: przez wylacznik vt — ob¬ wód lampy sygnalowej L (obwód 3), a przez wylacznik v2 — obwód przekaznika p3 (obwód 4), wskutek czego rozwarty zo¬ staje styk sprezyn 1, 2 przerywajac tym obwód 1, a tym samym uniemozliwiajac dalsze podnoszenie sie tloka silnika S.W tym polozeniu zawór Zs pozostaje otwarty tak dlugo, az obsluga blotniarek, zaalarmowana sygnalem, otworzy na blot^ niarce, zasilanej z przewodu pomocnicze¬ go, zawór Zg i zamknie zawór Zp; z- ta chwila! sok w przewodzie Kp przestaje ply¬ nac i zawór Zs zamyka sie. Zamykanie sie zaworu powodowane jest równaniem sie- poziomu rteci w rteciowym marióntetrze rózniczkowym Mr, wlaczonym przed i za dlawikiem Kr, wlaczonym w przewód p&~y — 3 —mocniczy. Z chwila ustania przeplywu so¬ ku w przewodzie pomocniczym spadek ci¬ snienia! na dlawiku zanika, rtec w manome¬ trze rózniczkowym wraca do polozenia równowagi zamykajac obwód 5 (wylacznik rteciowy v±{ rtec w manometrze Mr, cewka przekaznika p2). Dzieki temu przylaczona zostaje do sieci przez kontakty 10, 9 prze¬ kaznika p2 cewka elektromagnesu zaworu Z2 (obwód 6); jednoczesnie poprzez kon¬ takty 7, 8 i 5, 6 przekaznik p2 zostaje przy¬ laczony bezposrednio do obwodu niskiego napiecia {obwód 7).-Zawór. Z2 otwiera sie i olej spod tloka silnika wyplywa pod dzia¬ laniem ciezaru C, a zawór Zs zostaje za¬ mkniety, - Z chwila zamkniecia zaworu Zs obwo¬ dy, zwierane wylacznikami rteciowymi, zo¬ staja rozwarte i lampa sygnalowa gasnie.Jednakze, pomimo tego ze obwód 4 jest o- twarty i sprezyny 1, 2 stykaja sie, zawór Zx nie otwiera sie przy zetknieciu wska¬ zówki manometru Mj z kontaktem k, po¬ niewaz obwód cewki elektromagnesu za¬ woru Zx jest przerwany na sprezynach 10, 11.Zawór pozostaje zamkniety dopóty, do¬ póki istnieje cisnienie w przewodzie po¬ mocniczym, niezaleznie od zmian cisnienia w przewodzie glównym, i dopiero wówczas, gdy zawór Zp w nastepnej swiezo oczysz¬ czonej blotniarce zostanie otwarty, cisnie¬ nie w przewodzie Kp zanika (dzieki malej opornosci filtracji w swiezo oczyszczonej blotniarce) i wskazówka manometru Af2, polaczonego z przewodem Kp, wraca do zera i styka sie z kontaktem k zamykajac obwód 8 przekaznika px. Wzbudzenie prze¬ kaznika p1 powoduje rozwarcie sie sprezyn 5, 6, wskutek czego kotwiczka przekaznika p2 opada, styk sprezyn 9, 10 zostaje przer¬ wany i zawór Z2 zamyka sie. Równoczesnie powstaja ponowny styk sprezyn 10, 11 i rozrzad zawodu Zs zaczyna sie od poczat¬ ku, przy czym zasilana juz jest nastepna, swiezo wlaczona blotniarka.W urzadzeniu wedlug wynalazku za¬ miast silnika pomocniczego S mozna zasto¬ sowac zawór samoczynny, otwierany przy pomocy silnika, pozostawiajac zasadniczy uklad bez zmian.Mozna równiez zamiast manometrów kontaktowych Mx i Af2 oraz zaworów elek¬ trycznych Zx i Z2 zastosowac zawory tlocz¬ kowe, otwierajace sie bezposrednio pod dzialaniem cisnienia w przewodzie glów¬ nym lub pomocniczym i umozliwiajace w ten sposób dzialanie silnika pomocnicze¬ go S.Przy uzyciu pomp odsrodkowych w ce¬ lu utrzymania stalego cisnienia na blotniar¬ kach mozna sterowac zawory silnika po¬ mocniczego lub silnik elektryczny zaworu sterowanego nie manometrem zwyklym, jak podano w przykladzie, lecz manometrem rózniczkowym, którego odchylenie, przy zastosowaniu dyszy pomiarowej, jest za¬ lezne od wydajnosci baterii blotniarek, u- trzymujac w ten sposób wydajnosc baterii na prawie niezmiennej wysokosci.Poza tym zamiast, wspólnego zaworu regulacyjnego w przewodzie pomocniczym mozna zaopatrzyc kazda blotniarke w za¬ wór regulacyjny, laczacy blotniarke z prze¬ wodem, przez który tloczony jest sok do baterii blotniarek. Kazdy zawór bedac ste¬ rowany w zaleznosci od cisnienia w tym przewodzie lub tez od wydajnosci baterii blotniarek stopniowo zwieksza cisnienie w blotniarce, z która jest polaczony, od zera do cisnienia panujacego w pozostalych blotniarkach, których zawory regulacyjne sa juz calkowicie otwarte.Oprócz powyzszego urzadzenia, w któ¬ rym zastosowane sa zawory samoczynne w celu utrzymywania cisnienia stalego w blot¬ niarkach, mozna zastosowac dodatkowa pompe o regulowanej wydajnosci, tloczaca sok do przewodu pomocniczego, z którego blotniarka swieza czerpie sok w okresie wstepnym swej pracy. Wydajnosc tej pom¬ py winna byc sterowana w zaleznosci od ^- 4 —cjsnferita w prBewo#gje Równym lub tez od wydajnosci baterii blotniarek i zmienia sie tak, ze cisnienie w swiezej blotniarce stopniowo zwieksza sie, podobnie jak w u- rzadzeniu powyzej opisanym, utrzymujac jednoczesnie stale cisnienie lub stala wy¬ dajnosc baterii blotniarek. Rozrzad elek¬ tryczny w tym urzadzeniu jest podobny do rozrzadu zaworu Zs w przykladzie uprze¬ dnio opisanym, -wobec czego tez moze byc w niniejszym opisie pominiety. PL