Wynalazek dotyczy zwilzania przedzy, nawinietej na stozek lub cylinder, za po¬ moca pewnej ilosci cieczy, mniejszej od ilosci potrzebnej do zupelnego nasycenia przedzy.W przemysle tkackim przedze zwykle zwilza sie odpowiednia iloscia cieczy. Za¬ leznie od charakteru cieczy zwilzajacej zwilzanie przedzy moze miec na celu o- chrone przed uszkodzeniem lub zniszcze¬ niem, np. przez zwilzanie ciecza ochron¬ na, albo tez ulatwienie dalszej przeróbki, której poddaje sie przedze, albo wreszcie przywrócenie jej pierwotnej wagi, o ile stracila ona wilgoc podczas poprzedniej przeróbki. W kazdym z tych przypadków dazy sie do tego, aby stosunkowo mala ilosc cieczy, znacznie mniejsza od ilosci potrzebnej do nasycenia przedzy, aczkol¬ wiek nieco wieksza od ilosci, jaka przedza zwykle zachowuje, gdy znajduje sie w równowadze z powietrzem atmosferycznym w normalnych warunkach, byla równo¬ miernie rozdzielona w calej masie prze¬ dzy. Na przyklad, przedza bawelniana, wystawiona na dzialanie powietrza atmo¬ sferycznego, zachowuje okolo 6% wilgoci, podczas gdy przy tkaniu i innych zabie¬ gach, którym poddaje sie przedze, ilosc wilgoci zawartej w przedzy winna stanowic okolo 8'/2o lub nieco- wiecej. Ilosc ta za¬ lezy od gatunku przedzy i od przeznacze¬ nia. Na przyklad, przedza, która ma slu¬ zyc do wyrobu artykulów dzianych, win¬ na zawierac wiecej wilgoci.Jest rzecza bardzo pozadana, a nawetkonieczna, aby wilgoc wprowadzona do przedzy byla w niej rozprowadzona za¬ sadniczo równomiernie. Takie równomierne rozprowadzenie ograniczonej ilosci cieczy w calej masie przedzy, nawinietej gruba warstwa na stozku, cylindrze lub innym narzadzie, jest bardzo trudne.Zazwyczaj przedze nasyca $ie ciecza, przy czym stosuje sie ilosc cieczy znacz¬ nie przekraczajaca ilosc potrzebfta do na¬ sycenia. * Wedlug wynalazku do przedzy wpro¬ wadza sie taka ilosc cieczy, która, bedac wprawdzie znacznie mniejsza od ilosci po¬ trzebnej do nasycenia przerabianej masy przedzy, jest jednak wieksza od ilosci, ja¬ ka przedza powinna zawierac.Wedlug wynalazku odmierzona ilosc cieczy, niedostateczna do nasycenia prze¬ dzy, lecz przekraczajaca ilosc cieczy, po- I trzebna do doprowadzenia przedzy do za 1 danego stopnia wilgotnosci, rozprowadza | sie równomiernie w przedzy przy pomocy sily odsrodkowej, przy czym przedze ob- (raca sie z tak wielka szybkoscia, iz nad¬ miar cieczy zostaje odrzucony, zanim zda- I zy wsiaknac w glab wlókien. Ciecz wpro¬ wadza sie do wnetrza stozka przedzy badz podczas ruchu obrotowego cewki przedzy, badz tez na krótko przed rozpoczeciem jej ' ruchu obrotowego. Szybkosc wirowania przedzy zalezy od calego szeregu czynni¬ ków zmiennych, jak np. od charakteru sa¬ mej przedzy, grubosci zwoju przedzy, ge¬ stosci zwoju, lepkosci cieczy przerabiaja¬ cej, czasu trwania ruchu obrotowego, licz¬ by i wielkosci otworów w stozku i t d.Szybkosc najdogodniejsza w odniesieniu do kazdego gatunku przedzy i kazdego czynnika mozna latwo okreslic na drodze doswiadczen. Stwierdzono, ze szybkosc 2 000 do 6 000 obr/mini wystarcza przy zwilzaniu stozków przedzy zwykle stoso¬ wanych w praktyce. W wiekszosci przy¬ padków najlepsze wyniki daje szybkosc 4 500 do 5 000 obr/min.Ciecz wprowadza sie do wnetrza cewki przedzy badz za pomoca cisnienia pneuma¬ tycznego lub hydraulicznego, badz tez dzialaniem sily ciezkosci, przy czym wply¬ wa ona do wydrazonego rdzenia dziurko¬ wanego, na który przedza jest nawinieta.Przyklad odpowiedniego urzadzenia do wykonywania wynalazku uwidoczniono na rysunku.Fig. 1 przedstawia pionowy przekrój wirówki, w której ciecz wprowadza sie pod cisnieniem do masy przedzy, a fig. 2 — urzadzenie, w którym ciecz doplywa pod dzialaniem sily ciezkosci Na fig. 1 zwój 10 przedzy nawinietej na stozek 11 jest osadzony na trzonie 12, obracajacym sie z wielka szybkoscia.Trzon 12 jest zaopatrzony w wystepy 13, 14 tak, aby waska stozkowa przestrzen 15 oddzielala trzon od spoczywajacego na nim stozka 11. Przestrzen 15 laczy sie z szeregiem kanalów 16 biegnacych od srod¬ kowego kanalu 17 trzonu, umieszczonego w dziurkowanym bebnie 18, przymocowa¬ nym do tulei 19 za pomoca srub 20, które równoczesnie przymocowuja trzon 12 do bebna.Tuleja 19 jest zaklinowana na piono¬ wym wale 21 osadzonym w lozyskach 22 i 23 w podstawie 24, opartej na pierscieniu gumowym 25, osadzonym w pierscieniu 26, umieszczonym na podstawie 27. Pier¬ scien lub plyta przykrywajaca 28 sluzy do zabezpieczania lozysk przed zanieczysz¬ czeniem. Wewnetrzne pierscienie lozysko¬ we sa zakleszczone miedzy wystepem 29 walu 21 a nasrubkiem 30 z podkladka 31, przy czym miedzy obydwoma lozyskami umieszczony jest pierscien rozporowy 32.Ciecz zwilzajaca wprowadza sie do wnetrza zwoju przedzy przez lacznik ru¬ rowy 33, polaczony gietkim wezem 34 z rurka 35, wystajaca z tulejki 36. Od tu¬ lejki 36 prowadzi rura 37, która laczy sie za posrednictwem srodkowego kanalu 38 walu 21 z kanalem 17. Gumowy waz 34 — 2 —ttKMte fcyc maciagniety na rurke 35 i przy¬ mocowany za pomoca obraczki drucianej 39. Dolny koniec podstawy 24 jest zakon¬ czony gwintowana nasada tulejowa, na która nakrecona fest glowica 40. Tulejka 41 sluzy do sciskania szeregu pierscieni uszczelniajacych 42, które zapobiegaja przeciekaniu cieczy z wnetrza rury 37 do przestrzeni dookola walu i do lozysk. Na dolny nagwintowany koniec glowicy 40 na¬ krecony jest nasrubek 43, na którym spo¬ czywa pierscien 43a, o który opiera sie sprezyna sciskajaca 44, otaczajaca glowi* ce 40 i umocowana od spodu w pierscieniu 26. Sprezyna ta ciagnie w dól podstawe 24 i usiluje utrzymac ja na pierscieniu 25 przyczyniajac sie w ten sposób do utrzy¬ mania sztywnosci calej konstrukcji. Pier¬ scien elastyczny 25 podstawy 24 umozli¬ wia nieznaczne przesuniecia boczne pod¬ stawy wzgledem innych czesci urzadze¬ nia.Rura 37 jest zaklinowana w podstawie 24 tak, ze nie moze sie w niej obracac.Rura 24a sluzy do doprowadzania smaru do pierscieni uszczelniajacych 42. W celu zabezpieczenia mechanizmu przed doste¬ pem cial obcych przewidziana jest oslo¬ na 26a.Tuleja 19 wraz z walem 21 sa nape¬ dzane za pomoca silnika elektrycznego 45 za posrednictwem pasa lub linki 46 prze¬ chodzacej z kola napedowego 47, umoco¬ wanego na wale silnika, na kolo 48, two¬ rzace jedna calosc z tuleja 19. Z silnikiem moze byc polaczone dowolne urzadzenie do regulowania jego szybkosci.Beben obrotowy 18 jest osadzony w nieruchomej oslonie 49, umocowanej na ramie 27 maszyny za posrednictwem trzech lub wiekszej liczby slupków 50. Beben jest zaopatrzony w przykrywe 51, przymoco¬ wana za pomoca przegubu 52 do cylin¬ drycznej pobocznicy bebna i wyposazona w zamkniecie zapadkowe 53 do zamykania pokrywy podczas pracy wirówki. Pokrywa moze byc zaopatrzona w przycisk zastaw¬ czy 54, dociskany sprezyna, który ela¬ stycznie zachodzi na górny zaokraglony koniec stozka 11 i sluzy do centrowania tego stozka. Stozek 11 moze byc zaopa¬ trzony w szereg promieniowych kanalików 55 prowadzacych od przestrzeni 15 do wnetrza masy przedzy. Liczba, wielkosc i uklad kanalików 55 zalezy od róznych czynników, np. od gatunku przedzy, cis¬ nienia, pod jakim doprowadza sie ciecz, i t. d. Oslona 49 jest zaopatrzona w miske 56, w której zbiera sie nadmiar cieczy, odprowadzany w dowolny sposób. Otworki w bebnie 18 umozliwiaja odplyw cieczy, wypartej dzialaniem sily odsrodkowej ze zwoju przedzy 10. Do zapobiegania prze¬ ciekaniu cieczy z wnetrza stozka moze slu¬ zyc elastyczny pierscien uszczelniajacy 64, zachodzacy na dolna krawedz stozka.Po puszczeniu w ruch silnika 45 wpra¬ wiona zostaje w szybki ruch obrotowy tu¬ leja 19, a z nia wal 21, beben 18, trzon 12 oraz zwój przedzy 10. Podczas tego ruchu obrotowego, badz tez na krótko przed uru¬ chomieniem silnika, przez rure 33 wprowa¬ dza sie pod cisnieniem odmierzona ilosc cieczy, przekraczajaca ilosc, jaka ma sie zatrzymac w przedzy, przy czym ciecz plynie przez przewód 34, rurke 35, rure 37, wal 21 i kanal 17 do promieniowych kanalów 16, z których zostaje wtloczona w góre do przestrzeni 15, skad kanalikami 55 dostaje sie licznymi strumieniami do zwoju przedzy 10. Nadmiar cieczy zosta¬ je odrzucony dzieki sile odsrodkowej przez zewnetrzna warstwe przedzy, po czyni gromadzi sie w misce 56, zanim' przedza zdazy wchlonac wiecej niz okreslona z góry ilosc wilgoci. W ten1 sposób ciecz przeplywa z wielka szybkoscia wielka licz¬ ba strumieni przez zwój przedzy, a dzieki zdolnosci cieczy do przenikania i rozcho¬ dzenia sie we wlóknach wszystkie czesci przedzy wchodza w zetkniecie z ciecza, tak ze wszystkie warstwy przedzy sa pod- 3 —dawane zasadniczo tym samym warunkom pochlaniania cieczy w ciagu zasadniczo ta¬ kiego samego okresu czasu, Szereg wyzej opisanych urzadzen moze byc ustawiony wzdluz luku kolowego i do¬ zorowany przez jedna osobe, która zamie¬ nia zwilzone stozki, podczas- gdy jeden lub wieksza liczba stozków moze sie obracac dalej i ulegac nawilzaniu ciecza.W urzadzeniu przedstawionym na fig. \2 stozek jest odwrócony tak, ze odmierzo¬ ny nadmiar cieczy dostaje sie do niego pod (dzialaniem sily ciezkosci przez rure 60 /osadzona obrotowo na osi 61, przy czym [doprowadzana ciecz jest odmierzana za pomoca dowolnego urzadzenia pomiarowe¬ go (nie uwidocznionego na rysunku). Stozek przedzy jest osadzony bezposrednio w be¬ bnie 18, przy czym spiralne zeberko 62 utrzymuje przedze w pewnej odleglosci od kosza i umozliwia promieniowe odprowa¬ dzanie cieczy z bebna. Mozna równiez za¬ stosowac dowolne inne narzady odstepo- we, np. trzpienie lub nózki, wystajace do wewnatrz, przy czym narzady te moga sie równiez znajdowac na cylindrycznych bebnach, przeznaczonych do cylindrycz¬ nych zwojów przedzy. Beben 18 jest przy¬ mocowany do tulei 19 zaopatrzonej w rowkowane kolo 48 do napedu za pomoca pasa lub linki 46 tak, jak uwidoczniono na fig. 1. Tuleja 19 jest przymocowana do walu 21, który w tym przykladzie wyko¬ nania moze byc pelny i osadzony, jak na fig. 1, w podstawie 24 za posrednictwem lozysk 22, 23. Dolny koniec podstawy nie jest jednak wydrazony i posiada nakretke 40, dookola której znajduje sie sprezyna 44 sluzaca do przyciagania podstawy 24 do gumowego pierscienia 25. Inne czesci mechanizmu napedowego i wspornika, uwi¬ docznione na fig. 2, sa podobne do odpo¬ wiadajacych im czesci uwidocznionych na Kg- 1.Pokrywa 51 bebna 18 wedlug fig. 2 moze byc zaopatrzona w obsade 63, które] czesc wewnetrzna jest dopasowana do podstawy stozka // i posiada pierscien 64 z podatnego materialu, np. gumy, który zachodzi na krawedz stozka i wodoszczel¬ nie go zamyka. Wewnetrzna czesc wtyczki obsady 63 sluzy jako zapora, zatrzymuja¬ ca ciecz, wznoszaca sie wzdluz wewnetrz¬ nej scianki stozka podczas jego obrotu.Dzialanie tego urzadzenia jest podobne do dzialania urzadzenia, przedstawionego na fig. 1, z ta tylko róznica, ze ciecz doprowa¬ dza sie do wnetrza stozka dzialaniem sily ciezkosci. PL