Wynalazek dotyczy elektrycznych lamp wyladowczych, typu wiazkowych lamp ka¬ todowych, a w szczególnosci sposobu wy¬ twarzania fotoaktywnych ekranów, jakie w tego rodzaju lampach, np. lampach tale- wizyjnych, sa stosowane do przetwarzania drgan swiatla na drgania elektryczne.Dotychczas znane wiazkowe lampy ka¬ todowe maja zwykle szklana banke, na je¬ dnym z konców której umieszczona jest katoda, zarzona bezposrednio lub posred¬ nio. Katoda ta wysyla elektrony, które za pomoca elektrod zbiorczych oraz jednej lub kilku anod sa skupiane w wiazke. We¬ wnatrz lub tez na zewnatrz lampy umie* szczone sa elektrostatyczne lub elektroma¬ gnetyczne narzady, odchylajace wiazke promieni elektronowych w takt zmian przylozonego do nich napiecia. Za pomoca tego odchylania mozna przesuwac wiazke promieni elektronowych w kazdym dowol¬ nym kierunku powierzchni, znajdujacej sie na drugim koncu banki lampy. Powierzch¬ nie te moze stanowic jedna lub kilka anod lub tez, jak to ma miejsce zazwyczaj w te¬ lewizji, powierzchnie te tworzy fluoryzu¬ jacy lub fotoaktywny ekran. Za pomoca ta¬ kiego fotoaktywnego ekranu energie swia¬ tla mozna przetwarzac na energie ladunku elektrycznego. Ekrany te posiadaja szcze¬ gólne znaczenie w telewizji i maja zwykle postac izolacyjnego nosnika, który po jed¬ nej stronie jest pokryty cienka warstwa metalowa, po drugiej zas stronie jest po-wleczony tnaterialenl swiatloczulym. Ten swiatloczuly*material umieszcza siej tak, ze tworzy om bardzo duza liczbe oddzielnych czastek. Powstaje zatem ipozaika, utwo¬ rzona z malych swiatloczulych elementów.Wspólna przeciwelektroda wszystkich ele¬ mentów jest warstwa metalowa, znajduja¬ ca sie po drugiej stronie ekranu. Eleriienty tworza z ta warstwa kondensatory, z któ¬ rych kazdy otrzymuje ladunek, zalezny od ilosci swiatla, padajacego na swiatloczuly element. Jezeli zatem na swiatloczuly e- - kran rzucony zostaje obraz, to poszczegól¬ ne elementy otrzymujaj ladunki, zalezne od jasnosci poszczególnych miejsc obrazu. La¬ dunek elementu, na który padaja promie¬ nie z jasnego miejsca obrazu, jest wiekszy anizeli ladunek elementu, na który padaja promienie z ciemnego miejsca obrazu. La¬ dunki elementów ekranu sa zobojetniane przez elektrony wiazki promieni katodo¬ wych, która za pomoca plytek odchylaja¬ cych jest tak rozrzadzana, ze przebiega punkt po punkcie caly ekran.Okazalo sie, ze liczba szczególów, t. j. wyrazistosc, jak równiez jasnosc obrazu zaleza w duzej mierze od wielkosci i wla¬ sciwosci kondensatorów, utworzonych przez fotoaktywne elementy i przeciwelektrode.Poniewaz podczas pracy lampy elemen¬ ty ekranu posiadaja rózne ladunki, to mie¬ dzy dwoma elementami, lezacymi dosc bli¬ sko jeden drugiego, wobec róznicy ich po¬ tencjalów moze powstac przeplyw wtór¬ nych elektronów od elementów o wiekszym potencjale ku elementom o mniejszym po¬ tencjale, wskutek czego ladunki obu ele¬ mentów zmieniaja sie, lecz nie pod wply¬ wem zmiany natezenia swiatla. Wywoluje to skazenie obrazu jak równiez zmniejsze¬ nie liczby szczególów obrazu. Inna wada stosowania takiego ekranu jest to, ze do¬ tychczas rozkladanie ekranu za pomoca wiazki promieni katodowych odbywalo sie pq, tej stronie, na która rzucany byl obraz.Z tego powodu ekran byl umieszczany badz ukosnie wzgledem osi lampy, badz tez ti- kosnie wzgledem kierunku rzutowania ob¬ razu. Obydwa rodzaje ekranów maja wa¬ dy. Przy stosowaniu pierwszego rodzaju ekranów obraz rzucony na ekran jest nie¬ skazony. Wiazka promieni katodowych pa¬ da jednak na ekran pochylo, wskutek cze¬ go przy kolowym przekroju poprzecznym wiazki slad jej na ekranie ma ksztalt eli¬ psy, co jest niepozadane. Przy stosowaniu drugiego rodzaju ekranu znieksztalcony zostaje rzut obrazu na ekran.Inna wada lamp wiazkowych z ekra¬ nem mozaikowym jest to, ze wtórne elek¬ trony, emitowane przez warstwe fotoaktyw- na przy padaniu) na niar swiatla, przedosta¬ ja sie do tej samej przestrzeni, co i wtórne elektrony wyzwalane z ekranu przez wiaz¬ ke promieni katodowych. Te dwa zródla wtórnych elektronów wywieraja szkodliwy wplyw na wiernosc i wyrazistosc obrazu.Azeby uniknac tych wad stosowane by¬ ly ekrany, w których na jedna strone rzu¬ towany byl obraz, druga zas strona byla rozkladana przez wiazke promieni katodo¬ wych. W ten sposób mozna oddzielic elek¬ trony wtórne, wyzwolone przez wiazke pro¬ mieni katodowych, od elektronów wtór¬ nych, powstajacych wskutek naswietlania ekranu.Wynalazek wlasnie dotyczy lampy te¬ lewizyjnej, zaopatrzonej w tego rodzaju ekran, oraz sposobu wytwarzania tego ek¬ ranu.Ekran wedlug wynalazku posiada bar¬ dzo duza czulosc, pozwala ponadto na na¬ danie zadowalajacej liczby szczególów.Inna zaleta ekranu wedlug wynalazku jest duza opornosc izolacji miedzy jego e- lementami, a ponadto do zalet nalezy zali¬ czyc jeszcze prostote i taniosc sposobu wy¬ twarzania go.Ekran wedlug wynalazku wytwarza sie w nastepujacy sposób.Szkieletem ekranu jest drobna plecion¬ ka metalowa. Moze to byc plecionka o 1 600 — 2 -do 46000 oczkach na cm2. W plecionce tej stosunek pola przeswitu do pala cienia drutów jest stosunkowo niewielki, |onie- waz grubosc drutów ze wzgledów wytrzy¬ malosciowych nie mo»ze byc mata* Druty tej plecionkil trzeba pokryc calkowicie war¬ stwa izolacyjna- Poniewaz w zwyklej ple¬ cionce, w której druty Wojtka i druty osao- wy leza na sobie, praktycznie jest to nie- mozliwe, wedlug wynalazku pkcicoke wal* cuje sie z poczatku ca pomoca ciezkich ro¬ lek, wskutek czego druty zostaja czescio¬ wo wtloczone w siebie. Pod wplywem tego stlaczania przeswit jeszcze bardziej sie zmniejsza, wskutek czego koniecznym staje sie zwiekszenie go. Osiaga ua to wedlug wynalazku za pomoca odpowiedniego wyr trawiania, przez umieszczenie przewalko¬ wanego ekranu w kapieli ze srodka che¬ micznego, nagryzajacego plecionke, wsku¬ tek czego srednica drutów zmniejsza sie, a tym samym przeswit zwieksza sie. Wytra¬ wiona plecionke powleka sie materialem izolacyjnym, po czym otwory miedzy dru¬ tami, pokrytymi materialem izolacyjnym, napelnia sie srebrem. Srebro to na jednej stronie ekranu zostaje w znany sposób u- tlenione i nastepnie powleczone materialem iotoaktywnyin.Przyklady wynalazku przedstawia ry¬ sunek, którego fig, 1 przedstawia lampe z ekranem wedlug wynalazku, fig, 2 — czesc ekranu wedlug wynalazku w duzym po¬ wiekszeniu, fig. S — przekrój wedlug linii 4 — 4 na fig. 2, fig. 4 przedstawia ekran wedlug wynalazku, powleczony materialem izolacyjnym.Na fig. 1 liczba 10 oznaczona jest szkla¬ na banka, z której usuniete jest powietrze i która sklada sie z waskiej cylindrycznej czesci 12 i rozszerzonej czesci 14, zamknie¬ tej prawie plaskim dnem M. W czesci 12 jest slupek, poprzez który przeprowadzo¬ ne sa doprowadzenia do zespolu elektrod /6» Umieszczonego na slupku. Zespól elek¬ trod sklada sie z posrednio zarzonej kato¬ dy 22, siatki lub tarczy rozrzadc«f jM «r raz pierwszej anody 26. Przez nadanie od¬ powiednich potrocjafcw róznym -elektro¬ dom wytwarza sie wiazke promieni elek¬ tronowych 28, przebiegajaca wzdlwz osa lampy. Za pomoca elektrostatycznych lofc elektromagnetycznych elektrod odchylaja¬ cych 39 i 32, przykladajac do nidio^a- wiednie napiecia zmienne* wiazka promie¬ ni elektronowych rozklada sie umieszczony na koncu banki lampy ekran. Druga anode, sluzaca do polepszenia koncentracji pro¬ mieni katodowych oraz do przyspieszania biegu elektronów, -sianowi warstwa prze¬ wodzaca na wewnetrznej sciance czesci cy¬ lindrycznej 14. Anodaj ta sluzy ponadto do zbierania wtórnych elektronów, wyzwala¬ nych z ekranu przy padaniu nan wiazki promieni elektronowych.Ekran mozaikowy 34 posiada szkielet z plecionki drucianej, która, jak to przedsta¬ wiaja fig. 2 i 4, jest utworzona z cienkich drutów. Druty te sa powleczone materia¬ lem izolacyjnym 38 (fig. 4), po czym w oczka 42 plecionki wtloczone jest srebro lub inny Latwo utleniajacy sie metal 40.Ekran umieszczony jest w lampie na dru¬ tach 44f przy czym powierzchnia 46 ye*k aktywna. Po tej stronie, na która rzutuje sie obraz, umieszczona jest przed ekranem 34 anoda pomocnicza 4&, zbierajaca wtór¬ ne elektrony, wyzwolone z powierzchni tó przez padajace na nia swiatlo.Ekran mozaikowy 34 wytwarza sie w sposób nastepujacy.Najpierw splaszcza sie plecionke np. przez przeciagniecie jej przez ciezkie wal¬ ce* Nastepnie powieksza sie przeswit przez wytrawienie plecionki w kapieli. Na uzy¬ skanie równomiernego powiekszenia otwo¬ rów duzy wplyw posiada dobór materialu plecionki i srodka wytrawiajacego. Nalezy przy tym zwrócic uwage na to, ze material izolacyjny, który ma byc uzyty do powie* kania plecionki, przywiera znacznie lepie) do jednych materiasków niz do drugich. Od- — 3 -powiednimi do tego metalami okazaly sie np. nikiel, stopy miedzio-niklowe oraz stal nierdzewna* Jako srodek wytrawiajacy mozna zastosowac dla niklu 60% roztwór kwasu azotowego w wodzie* Jezeli prze¬ bieg wytrawiania odbywa sie w tempera¬ turze okolo 30°C, to czas wytrawiania wy¬ nosi okolo 45 sekund. Dla stali nierdzew¬ nej mozna stosowac 35 —40% wode kró¬ lewska w temperaturze okolo 30°. Przy tym: sposobie wytrawiania material jest na¬ gryzany równomiernie, zwlaszcza gdy do kapieli dodac nieco zelaznego pylu lub in¬ nego metalu. Pb dokonaniu wytrawiania, ekran plucze sie w kapieli alkalicznej, w celu usuniecia materialu wytrawiajacego.Poniewaz duza czesc drutu zostaje wytra¬ wiona' przeto zaleca sie ekran po wytrawie¬ niu i wyplukaniu poniklowac lub posre¬ brzyc w sposób galwaniczny. Nalezy przy- tem zwracac uwage na to, zeby powloka byla jak najciensza, azeby nie zmniejszyc przeswitu.Ekran' w ten sposób przygotowany zo¬ staje nastepnie powleczony warstwa mate¬ rialu izolacyjnego/ Wedlug wynalazku do tego celu nadaje sie zwlaszcza mieszanina skalenia (szpatu skalnego), boraksu i kwarcu z odpowiednim srodkiem wiazacym, np. t tlenkiem kobaltowym* Ten material izolacyjny umieszcza sie na siatce w spo¬ sób natryskowy. Pograzanie tego materia¬ lu izolacyjnego w kapieli jest mniej odpo¬ wiednie, poniewaz moglyby sie zatkac la¬ two otwory. Nastepnie ekran ten, w celu stopienia materialu izolacyjnego, prazy sie w wysokiej temperaturze.Po wyprazeniu otwory plecionki napel¬ nia sie pasta ze srebra lub innego metalu z odpowiednim srodkiem wiazacym np. o- lejem terpentynowym. Mozna równiez w siatke wprasowac tlenek srebra lub inny latwo dajacy sie redukowac tlenek. Tlenek ten redukuje sie za pomoca ogrzewania.Przy zastosowaniu srebra mozna je utlenic.Ekran umieszcza sie nastepnie w lampie.Podczas usuwania powietrza z banki lampy jedna strone ekranu 34 aktywuje sie za pomoca wyparowywania cezu lub w in¬ ny sposób.Lampa pracuje w nastepujacy sposób.Obraz przedmiotu 50 rzuca sie za po¬ moca soczewki 52 na mozaikowy ekran (fig. 1), którego czastki otrzymuja wskutek tego ladunek, zalezny od ilosci padajacego na nie swiatla. Wyzwolone przy tym elek¬ trony wtórne chwyta anoda 48. Zespól e- lektrod 26 rzuca na ekran wiazke promie¬ ni katodowych 28, narzady zas odchylaja¬ ce 30 i 32 rozkladaja ta wiazka jego po^ wierzchnie w ten sposób, ze wiazka pro* mieni katodowych 28 neutralizuje dodatnie ladunki elementów ekranu. Elektrony wtórne, wyzwolone przez wiazke promieni katodowych, sa chwytane anoda 54, której potencjal jest nieco mniej dodatni wzgle¬ dem katody anizeli wzgledem anody 48.Ekran mozaikowy 34 wraz z anoda 54 two¬ rza obwód wyjsciowy lampy. PL