KI. -47-57-24^ Wc/fc/oe Wynalazek niniejszy dotyczy pompy tlokowej do smaru, w której dwie czesci walu o ruchu wahliwym, poruszajacego tlo¬ ki pompy, sa ze soba sprzegane sworzniem przez doprowadzanie sprezonego powietrza lub temu podobnego srodka do tloczka za¬ worowego, który doprowadza sworzen sprzegajacy do polozenia sprzegajacego, np. przesuwa on ten sworzen sprzegajacy w przewierceniu jednej czesci walu wahliwe- go wbrew dzialaniu sily sprezyny i wtlacza go do otworu drugiej czesci walu.Takie sprzeganie posiada wady opisane ponizej.Na zalaczonym rysunku przedstawiony jest przyklad wykonania przedmiotu wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia pionowy prze¬ krój podluzny pompy; fig. 2 — jej pionowy przekrój poprzeczny wedlug linii A — A na fig. 1; fig. 3 — jej przekrój poprzeczny wedlug linii B — B' na fig. 1; fig. 4 — wi¬ dok pompy z boku.Jak widac z fig. 1, pompa zawiera o- slone 1 z pokrywa 2. W oslonie / osadzone sa obie czesci 3 i 4 walu wahliwego. Czesc 3 posiada dzwignie 5, której podczas pracy nadawany jest ruch wahliwy. Koniec 6 cze¬ sci 3 walu wahliwego jest uksztaltowany jako miseczka i obejmuje koniec drugiej czesci 4 walu wahliwego, w którego prze¬ wierceniu 8 jest umieszczony przesuwnie sworzen sprzegajacy 7. Gdy sworzen ten zostanie przesuniety w dól w przewierce¬ niu 8 wbrew dzialaniu sprezyny 11, to wchodzi on swym stozkowym koncem 9 do stozkowego otworu 10, sprzegajac ze soba obie czesci 3 i 4 walu. W tym celu powy¬ zej sworznia sprzegajacego 7 w pokrywie2 oslony zastosowany jest tloczek zaworo- tnY~ 12? w razie doprowadzenia do komory 13 sprezonego powietrza za posrednictwem- - kurka trójdrogowego l4 tloczek ten poru¬ sza sie w dól w przewierceniu 15, az jego kolnierz 16 oprze sie na siodelku 17, zapo¬ biegajac stracie sprezonego powietrza po¬ przez nieunikniona szczeline miedzy tlpcz- kiern 12 i scianka przewiercenia 15.VK znanych pompach cisnienie powie-, trza, dzialajace na tloczek zaworowy 12, . przenoszone jest przez ten tloczek na sworzen sprzegajacy 7 za pomoca sztyw¬ nych ogniw posrednich, np. za pomoca lacznika przegubowego 20 (fig, 1 i 3). Po¬ siada on jednak nastepujaca wade.Przy wytwarzaniu pomp wedlug zwyk¬ lych norm nie mozna osiagnac równoczes¬ nie szczelnego docisku kolnierza 16 do siodelka 17 i osadzenia stozkowego konca 9 sworznia w stozkowym otworze 10 mi- seczkowej czesci 6. Albo wiec pozostaje mala szczelina miedzy kolnierzem 16 i siodelkiem 17, a koniec 9 sworznia do- kladnie osadza sie w otworze 10, przy czym powstaja niepozadane straty spre¬ zonego powietrza, albo tez kolnierz 16 jest szczelnie docisniety do siodelka 17, nato¬ miast miedzy koncem 9 sworznia i scian¬ kami otworu 10 pozostaje pewien luz, któ¬ ry zwlaszcza przy szybkim ruchu dzwigni Wahliwej 5 bardzo predko powoduje zuzy¬ cie i nieprawidlowa prace.W celu usuniecia tej wady wedlug wy¬ nalazku stosuje sie sprezyste polaczenie miedzy tloczkiem zaworowym 12 i sworz¬ niem sprzegajacym 7; moze ono byc wy¬ konane np. tak, jak przedstawiaja fig. 1 i 3, wedlug których w zaglebieniu, wykona¬ nym od spodu tloczka 12, umieszczona jest sprezyna 25, która od góry opiera sie o dno zaglebienia 18, a od dolu — o prze¬ stawny w tym zaglebieniu suwak 19. W danym przykladzie wykonania suwak 19 obejmuje swym wydrazeniem górna kulke przegubowa drazka 20, którego dolna kul¬ ka opiera sie o wyciecie sworznia 7. Spre¬ zyna 25 posiada takie wymiary w stosun- . ku do sprezyny 11, dazacej do rozlaczenia sworznia sprzegajacego 7, ze gdy po wpu¬ szczeniu sprezonego srodka tloczek zawo¬ rowy 12 osiada swym kolnierzem 16 na siodelku 17, to sprezyna 25 posiada wiek¬ sze napiecie niz sprezyna 11, starajaca $ie równoczesnie rozlaczyc sworzen sprze¬ gajacy. W polozeniu sprezenia koniec 9 sworznia dociskany jest do stozkowego otworu 10 w miseczce 6 sila napiecia spre¬ zyny 25, zmniejszona o sile napiecia spre¬ zyny //.Wynalazek polega wiec na zastosowa¬ niu do przenoszenia sily cisnienia powie¬ trza przez tloczek zaworowy 12 na swo¬ rzen sprzegajacy 7, sprezyny 25 o wlasno¬ sciach wyzej podanych. Sprezyna ta mo¬ ze, oczywiscie, zajmowac dowolne miej¬ sce miedzy tloczkiem zaworowym 12 i sworzniem sprzegajacym 7. Na fig. 1 i 3 przedstawiona jest tylko jedna z mozli¬ wych postaci wykonania.By sprezyna 25 dzialala wbrew sile na¬ piecia sprezyny 11 tylko podczas mozli¬ wie malej czesci skoku sworznia sprzega¬ jacego, wedlug wynalazku nalezy ja za¬ lozyc z odpowiednim napieciem wstepnym; mozna to uskutecznic np. w ten sposób, ze w zaglebieniu 18 tloczka zaworowego 12 umieszcza sie oporek 29 w postaci pier¬ scienia, wstawionego w rowek zaglebienia 18; o pierscien ten opiera sie suwak 19 za¬ nim sprezyna 25 zupelnie rozprezy sie.Urzadzenie powyzsze dziala w sposób nastepujacy.W celu wylaczenia sworznia sprezone powietrze z komory 13 wypuszcza sie przez wylot 26 na zewnatrz, przez prze¬ krecenie kurka 14 z polozenia wedlug fig. 1 o 90° w kierunku obrotu wskazówki ze¬ garowej. Tloczek zaworowy 12 zostaje wtedy uniesiony, zarówno wskutek nie¬ wielkiego rozprezania sie sprezyny 25 i wskutek rozprezania sie sprezyny 11, — 2 —przesuwajacej sworzen sprzegajacy 7 ku górze; koniec 9 sworznia wychodzi wtedy z otworu 10 miseczkowej czesci 6. Widocz¬ ne jest, ze maly skok, spowodowany roz¬ prezeniem sie sprezyny 25, stanowi nie¬ znaczna tylko czesc suwu tloczka zaworo¬ wego 12, zas wieksza czesc tego suwu uskutecznia sprezyna 11. W przedstawio¬ nym na fig. 1 i 3 przykladzie wykonania suw tloczka zaworowego 12 jest ograni¬ czony oporkiem 27 na pokrywie 28.W celu sprzegniecia czesci doprowadza sie kurek 14 do polozenia, przedstawione¬ go na fig. 1. Sprezone powietrze wplywa znowu do komory 13, tloczek zaworowy 12 zostaje nacisniety ku dolowi, przesuwajac w tym samym kierunku takze i sprezyne 25, suwak 19, lacznik przegubowy 20 i sworzen sprzegajacy 7, przy czym prze¬ zwyciezona zostaje sila napiecia sprezyny 11. Podczas tego miseczka 6 czesci 3 walu waha sie wraz ze swym otworem 10 przed koncem 9 sworznia sprzegajacego. W celu osiagniecia niezawodnego sprzegniecia mi- seczkowa czesc 6, ujmujaca czesc 4 walu, posiada taka szerokosc, ze przy wszelkich mozliwych w stanie nie sprzezonym prze¬ kreceniach czesci 3 i 4 walu wzgledem' sie¬ bie koniec 9 sworznia przynajmniej cze¬ sciowo znajduje sie naprzeciwko we¬ wnetrznej powierzchni 30 miseczki. Koniec 9 sworznia sprzegajacego zapada w otwór 10 miseczki 6 i zostaje don silnie wcisnie¬ ty po przezwyciezeniu napiecia sprezyny 25. Kolnierz 16 tloczka zaworowego 12 takze dochodzi wtedy do swego siodel¬ ka. Widoczne jest, ze sprzezenie do¬ konane jest przy szczelnym docisku kol¬ nierza 16 do siodelka 17 i przy równo¬ czesnym wcisnieciu konca 9 sworznia do o- tworu 10.Wahania czesci 3 walu przenoszone zostaja na sprzezona z nim obecnie czesc 4, zaopatrzona w poprzeczke 21 (fig. 2), której wahanie powoduje na zmiana ruch tloków 22 i 22* pompy w ich cylindrach.Ruchy ssace tych tloków uskuteczniane sa przez dzialanie sprezyn 24 i 24'. PL