Przedmiotem wynalazku jest urzadze¬ nie spustowe do samoczynnej broni palnej, strzelajacej przy ruchu do przodu trzonu zamkowego, W broni takiej duzego kalibru, np, w dzialkach umieszczonych na samolotach, potrzeba uruchomiac spust na odleglosc za pomoca srodków mechanicznych bez po¬ sredniego oddzialywania na narzad ryglu¬ jacy, utrzymujacy trzon zamkowy w polo¬ zeniu odwiedzionym i z napieta sprezyna powrotna. Za narzad do tego rodzaju roz¬ rzadu nadaje sie w wielu przypadkach linka Bowdena, która jednak posiada po¬ wazna wade, a mianowicie po zwolnieniu jej w celu przerwania ognia nie powraca juz scisle do swego dawnego polozenia, nawet gdy odciaga ja z powrotem sprezy¬ na, wobec czego uruchomiany linka narzad nie moze juz osiagnac swego polozenia pierwotnego. Jezeli wiec ten narzad jest narzadem ryglujacym dzwignie spustowa lub narzadem ryglujacym ten narzad, to za¬ ryglowanie nie dochodzi do skutku, bron strzela nadal, a poniewaz poszczególne narzady pozostaja przy tym w polozeniach posrednich, to moze nastapic ich uszkodze¬ nie. Wobec powyzszego nalezy dazyc do tego, aby niezaleznie od czesciowego prze¬ suwu linki Bowdena przy jej ruchu po-WrotnymOsiagnac W sposób pfcWny i przy¬ musowy zaryglowanie trzonu zamkowego w jolozeniu odwiedzionymi i zabezpieczenie spustu w tym polazeniu* Za pomoca linki Bowdena mozna przenosic niewielkie tylko sily, wskutek tego przy uruchomianiu spu¬ stu przyrzad ryglujacy powinien stawiac nieznaczny tylko opór, to jest do urucho¬ mienia spustu powinna wystarczac nie¬ znaczna sila.Wymagania powyzsze sa uwzglednione w urzadzeniu spustowym wedlug niniejsze¬ go wynalazku wskutek tego, ze przy po¬ ciagnieciu linki Bowdena lub innego ciegna jako srodka do rozrzadu z odleglosci zwalnia sie tylko urzadzenie ryglujace dzwignie spustowa, która pod naciskiem trzonu zamkowego, znajdujacego sie pod dzialaniem sprezyny powrotnej, zwalnia go, przy czym czesci urzadzenia ryglujacego po zwolnieniu linek Bowdena zajmuja po¬ lozenie czynne i sa w to polozenie dopro¬ wadzane trzonem zamkowym.Poniewaz dzieki powyzszemu wykona¬ niu pociagniecie za linke Bowdena zwalnia tylko narzady ryglujace dzwignie spusto¬ wa, a ponowne zaryglowanie dzwigni spu¬ stowej jest uskuteczniane ruchem samego trzonu zamkowego i to przymusowo wsku¬ tek jego wspóldzialania z urzadzeniem ry¬ glujacym, to po zwolnieniu linki Bowdena nastepuje natychmiastowe i niezawodne przerwanie strzelania, zupelnie niezalezne od tego, czy linka Bowdena powraca calko¬ wicie w swe polozenie poczatkowe i od te¬ go, z jaka szybkoscia to czyni.Wspóldzialanie urzadzenia ryglujacego z trzonem zamkowym powstaje albo juz podczas ruchu wstecznego trzonu zamko¬ wego albo dopiero podczas jego ruchu na¬ przód, to znaczy, iz wlasciwy narzad ry¬ glujacy jest ustawiany w swe polozenie ry¬ glujace bezposrednio trzonem zamkowym podczas jego ruchu wstecz lub naprzód.Dzwignia spustowa i trzon zamkowy samoczynnie sie odryglowuja, o ile kat po¬ miedzy plaszczyzna ryglujaca dzwigni spu¬ stowej a linia laczaca koniec tej plaszczy¬ zny z osia obrotu dzwigni spustowej jest mniejszy niz 90°, tak iz przy ruchu na¬ przód trzonu zamkowego te plaszczyzny ryglujace zeslizguja sie jedna z drugiej pod dzialaniem odpowiedniej skladowej sily sprezyny powrotnej.Oprócz tego urzadzenie spustowe we¬ dlug wynalazku posiada bezpiecznik, za¬ bezpieczajacy calosc urzadzenia i urucho¬ miany równiez za pomoca linki Bowdena, a to w celu uniemozliwienia rozpoczecia strzelania przez przypadkowe lub nieza¬ mierzone nacisniecie raczki od linki Bow¬ dena, polaczonej z dzwignia spustowa.Przyklady wykonania przedmiotu wy¬ nalazku sa uwidocznione na rysunku. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny urzadze¬ nia spustowego armatki samoczynnej, fig. 2 — przekrój poprzeczny fig. 1, fig. 3— wi¬ dok z tylu szczególu urzadzenia spustowe¬ go w czesciowym przekroju, fig, 4 — czesc urzadzenia w widoku z góry, fig. 5 — 8 przedstawiaja poszczególne narzady urza¬ dzenia spustowego, fig. 9 — drugi przyklad wykonania urzadzenia spustowego w prze¬ kroju podluznym, fig. 10 — przekrój po¬ przeczny fig. 9, fig. 11 — narzad rygluja¬ cy, a fig. 12 — narzad zabezpieczajacy.W pierwszej postaci wykonania przed¬ stawionej na fig. 1 — 8 litera V oznaczona jest komora zamkowa dzialka samoczyn¬ nego. W komorze tej porusza sie tam i z powrotem trzon zamkowy 1, którego czesc, niezbedna do zrozumienia wynalazku, jest uwidoczniona na rysunku; pod dzialaniem gazów prochowych po wystrzale trzon zam¬ kowy przesuwa sie w kierunku strzalki A, pod dzialaniem zas sprezyny powrotnej — w kierunku strzalki B. W tylnym koncu komory zamkowej wykonana jest skrzynka 11, która posiada dwa wystajace naprzód ramiona 11a. Kazde ramie 11a posiada na stronie wewnetrznej nasadzona tulejke llb, w której daje sie przesuwac podluznie swo- — 2 —rzen 18, zawierajacy wewnatrz sprezyne srubowa 19. Nastepnie w tej skrzynce 17 osadzona jest posrodku pomiedzy ramiona¬ mi 17a dzwignia spustowa 3, przy czym sprezyna 16, umieszczona na tylnym kon¬ cu dzwigni spustowej 3, sluzy do tlumienia jej drgan podczas strzelania. Dzwignia spustowa 3 wspóldziala z zapadka 2, osa¬ dzona na tylnym koncu trzonu zamkowego /. Plaszczyzny ryglujace obu tych narza¬ dów sa nachylone od przodu ku tylowi, przy czym plaszczyzna ryglujaca dzwigni spustowej tworzy z linia laczaca zewnetrz¬ ny koniec tej plaszczyzny z osia obrotu dzwigni kat mniejszy od 90°. Wskutek te¬ go przy ruchu do przodu trzonu zamkowe¬ go pod naciskiem sprezyny powrotnej po¬ wstaje sila rozlaczajaca obie te plaszczyz¬ ny ryglujace i powodujaca w ten sposób sa¬ moczynne odryglowanie trzonu zamkowego.Urzadzenie spustowe jest umieszczone w oslonie (nasadzie) Vlf przymocowanej z góry do komory zamkowej V. Na osi 21, przechodzacej poprzez scianki oslony V19 osadzona jest dzwignia wahliwa 4. Dzwig¬ nia ta sklada sie z dwóch równoleglych ramion, idacych po obu stronach dzwigni spustowej 3, przy czym ramiona te sa po¬ laczone ze soba poprzeczkami 4a i 4b i na dolnym koncu posiadaja wystepy pochyle 4c, które wchodza na tor trzonu zamkowe¬ go 1. Poprzeczka 4a tworzy wystep, o któ¬ ry w stanie spoczynku opiera sie zapadka 6 narzadu ryglujacego, która go zabezpie¬ cza.Na osi 21 osadzony jest równiez narzad ryglujacy 5, który swoja dolna czescia wchodzi pomiedzy dwa ramiona dzwigni wahliwej 4, podczas gdy jego górna czesc jest utworzona z dwóch ramion, znajduja¬ cych sie na linii przedluzenia ramion dzwi¬ gni wahliwej 4. Narzad ryglujacy posiada wystajacy ku dolowi kciuk 5a, ryglujacy dzwignie spustowa 3 oraz wystajacy w bok wystep 56.Pomiedzy obydwoma ramionami narza¬ du ryglujacego 5 na czopie, wstawionym w górnej czesci tego narzadu, osadzona jest wychylnie zapadka 6, posiadajaca skiero¬ wane ku dolowi przedluzenie 6a, na które naciska spt-ezyna srubowa 11, osadzona w narzadzie ryglujacym 5. W zapadce 6 za¬ mocowany jest za pomoca sworznia 22 za- lutowany w tym sworzniu koniec linki Bow- dena 23, przy czym koniec linki przechodzi ku tylowi przez podluzna szczeline zapad¬ ki. Z tylu za zapadka 6, na tej samej wy¬ sokosci, na czopie osadzonym w oslonie Vx osadzona jest dzwignia zabezpieczajaca 7, która w polozeniu zabezpieczajacym wcho¬ dzi w wyciecie 6b na dolnym koncu zapadki 6 i rygluje te zapadke. Równiez iw dzwi¬ gni zabezpieczajacej 7 osadzony jest czop 24, w którym zalutowany jest koniec linki Bowdena 25, uruchomiajacej te dzwignie.W celu przepuszczenia linki Bowdena 23 dzwignia zabezpieczajaca 7 jest równiez zaopatrzona w podluzna szczeline. Raczki 23h i 25h obu linek Bowdena sa zamoco¬ wane w suwaku 15, osadzonym na tylnym koncu nasady Vlf przy czym suwak ten da¬ je sie wysuwac ku górze. Suwak posiada podluzne wydrazenie, w którym daje sie przesuwac tuleja 12, dociskana do dzwigni zabezpieczajacej 7 umieszczona w tej tu¬ lejce sprezyna 13, która po zwolnieniu tej linki Bowdena powoduje powrotny prze¬ suw linki lub wychylenie dzwigni zabezpie- czajacej 7 w polozenie czynne. Suwak 15 jest prowadzony w bocznych zlobkach o- slony v1 i jest przytrzymywany pokrywa 181, polaczona z oslona v1 za pomoca wy¬ stepu w ksztalcie jaskólczego ogona, tak iz daje sie z niej wysuwac w kierunku bocz¬ nym. Pokrywa ta jest ze swej strony za¬ bezpieczona w polozeniu zamknietym za pomoca trzpienia sprezynowego 26, umie¬ szczonego w suwaku 15, przy czym trzpien ten moze byc nacisniety ku dolowi przez otwór w pokrywie.Wewnatrz nasady Vx na jej przedniej sciance jest osadzona tuleja 8, w której da- — 3 —je sie przesuwac w kierunku pionowym wydrazony sworzen 9, w którym znajduje sie sprezyna srubowa 10 opierajaca sie o nieruchomy talerzyk 14. Sworzen 9 jest do¬ ciskany sprezyna 10 do wystepu 56 narza¬ du ryglujacego 5 i sluzy do tego, aby w chwili puszczenia pociagnietej linki Bow- dena 23 spowodowac jej przesuw powrot¬ ny. Raczki obu linek Bowdena moga byc umieszczone np. na tablicy przyrzadów platowca bojowego, na którym ustawione jest dzialko samoczynne, wobec czego pi¬ lot moze uruchomiac te raczki zupelnie nie¬ zaleznie od tego, w jakim miejscu samolo¬ tu osadzone jest dzialko.Sposób dzialania opisanego urzadzenia jest nastepujacy.Przy pociagnieciu dolnej linki Bowdena 25 dzwignia zabezpieczajaca 7 przechyla sie w tyl wbrew dzialaniu sprezyny 13, wskutek czego bron zostaje odbezpieczona.Raczka, uruchomiajaca linki Bowdena, zo¬ staje zaryglowana w polozeniu odbezpie¬ czajacym, wobec czego przypadkowy prze¬ suw powrotny dzwigni zabezpieczajacej na¬ stapic nie moze. Zapadka 6a, a wiec i spust sa obecnie przygotowane do rozpoczecia strzelania, które jest uskuteczniane przez pociagniecie górnej linki Bowdena 23.Przez to pociagniecie zostaje odchylona w tyl zapadka 6, która sciska sprezyne 11 i uderza swym przedluzeniem 6a o narzad ryglujacy 5, przy czym czesc zapadki 6, posiadajaca wyciecie 6b, zostaje odchylona od wystepu 4a dzwigni wahliwej 4. Przy dalszym naciaganiu linki Bowdena zapadka 6 uruchomia narzad ryglujacy 5, obracajac go dookola osi 21 w kierunku ruchu wska¬ zówki zegara, przy czym kciuk 5a zostaje obrócony równiez na lewo, co powoduje zwolnienie dzwigni spustowej 3, która zwalnia trzon zamkowy 1 pod naciskiem skierowanej do góry i dzialajacej na jej plaszczyzne ryglujaca skladowej sily spre¬ zyny powrotnej, nie przedstawionej na ry¬ sunku. Trzon zamkowy przesuwa sie wiec ku przodowi, nastepuje strzal, po czym si¬ la gazów prochowych trzon zamkowy zo¬ staje znów odrzucony wstecz. Podczas tego dzwignia wahliwa 4 pochylila sie w kierun¬ ku ruchu wskazówki zegara pod dzialaniem sprezyn 19, przy czym cofajacy sie trzon zamkowy naciska na dolny wystep pochyly 4c dzwigni wahliwej 4 i obraca ja znów do tylu. Dopóki trwa strzelanie, dopóty dzwi¬ gnia wahliwa 4 wychyla sie tam i z powro¬ tem w sposób opisany, przy czym jej po¬ przeczka 4a moze swobodnie przechodzic mimo zapadki 6. Przy zwolnieniu jednak linki Bowdena 23 w celu zatrzymania cia¬ glego strzelania, poprzeczka 4a dzwigni wahliwej uderza o odchylona z powrotem zapadke 6, a cofajacy sie trzon zamkowy przy natrafieniu na dzwignie wahliwa prze¬ kreca przymusowo narzad ryglujacy 5 w polozenie, w którym kciuk 5a znów ry¬ gluje (naciska na) dzwignie spustowa 3.Zapadka 2 osadzona na trzonie zamko¬ wym przy ponownym jego przesuwie na¬ przód trafia na zaryglowana dzwignie spu¬ stowa 3 i zostaje zatrzymana. Bron jest znów gotowa do strzalu, przy czym po zwolnieniu linki Bowdena 25 dzwignia za¬ bezpieczajaca 7 opiera sie o zapadke 6 i bron jest w tym polozeniu zabezpieczona.W postaci wykonania wedlug fig. 9 — 12 komora zamkowa V z nasada V1 oraz suwak 15 dla linek Bowdena 25 i 23 sa zasadniczo uksztaltowane tak samo, jak to bylo opisane wyzej. Dzwignia spustowa 3 jest równiez w podobny sposób osadzona w komorze zamkowej i rygluje trzon zamko¬ wy 1 za pomoca zapadki 2, osadzonej na jego koncu, przy czym plaszczyzny ryglu¬ jace zapadki i dzwigni spustowej sa u- ksztaltowane tak, jak to opisano powyzej.Jedyna róznica pomiedzy tymi czesciami polega na tym, ze w suwaku 15 nie ma sprezyny do cofania linki Bowdena 25, przy czym trzon zamkowy 1 jest nieco ina¬ czej wykonany, a mianowicie posiada on na górnej czesci swego kolowego przekro- — 4 —ju dwa boczne trzpienie 31, na których sa osadzone zapadki zaczepowe 30. W polo¬ zeniu czynnym zapadki te przylegaja wy¬ stepem 30a do trzonu zamkowego 1, lecz moga sie przechylac w odpowiednich jego wglebieniach wbrew dzialaniu sprezyn 32.W sciankach nasady Vx osadzony jest obrotowo czop 33 o przekroju prostokat¬ nym, dzwigajacy narzad ryglujacy 34, u- ksztaltowany jako prowadnica. Na przed¬ nim swym koncu narzad 34 posiada wysta¬ jacy ukosnie ku dolowi zaczep 34a, który w polozeniu czynnym zaczepia, o zapadki 30.Na tylnym swym koncu narzad 34 posiada tuleje 34b, w której znajduje sie sprezyna 35 oparta o czop 33, która odciaga narzad 34 ku tylowi. U dolu narzadu 34 znajduje sie kciuk 34c, wspóldzialajacy z wystepem 3a dzwigni spustowej. Poza tym narzad ry¬ glujacy 34 posiada na tylnym swym koncu wystajacy do góry wystep 34d, w którego rozwidlonej czesci górnej osadzany jest da¬ jacy sie wyjmowac czop 22, z umocowana na nim linka Bowdena 23, polaczony z wystepem 34d za pomoca zamkniecia bag¬ netowego. Na przedniej sciance nasady V1 jest umocowana od wewnatrz tuleja 8, w której umieszczony jest na sprezynie daja¬ cy sie przesuwac wydrazony sworzen 9, dociskamy w dól do narzadu ryglujacego 34 za pomoca sprezyny srubowej 10, opar¬ tej o nieruchomy talerzyk 14. Z tylu za na¬ rzadem ryglujacym 34 osadzona jest w na¬ sadzie V*! dzwignia zabezpieczajaca 7, w której rozwidlonej czesci górnej osadzony jest czop 24 dolnej linki Bowdena 25 w ten sam sposób, jak i czop 22, tak iz w ra¬ zie potrzeby obydwie linki Bowdena moga byc latwo wyjete przez nieznaczne obróce¬ nie ich czopów. Dzwignia zabezpieczajaca 7 posiada na tylnej stronie tuleje prowad- nicza 7a, w której na sprezynie jest osadzo¬ ny trzpien 12, przy czym sprezyna ta dazy do wychylenia dzwigni zabezpieczajacej w kierunku narzadu ryglujacego 34, wskutek czego jedno ramie rozwidlonej dzwigni za¬ bezpieczajacej wchodzi w wyciecie wystepu 34d.Sposób dzialania powyzszej postaci wy¬ konania urzadzenia spustowego jest naste¬ pujacy.Przy pociagnieciu dolnej linki Bowdena 25 dzwignia zabezpieczajaca zostaje od¬ chylona w tyl wbrew dzialaniu sprezyny trzpienia 12, wskutek czego zostaje prze¬ rwane zaczepienie z narzadem ryglujacym 34, dzieki czemu bron jest gotowa do strza¬ lu. Przy pociagnieciu potem górnej linki Bowdena 23 narzad ryglujacy 34 zostaje odchylony w kierunku ruchu wskazówki ze¬ gara, przezwyciezajac przeciwdzialanie sciskanej sprezyny 10, przy czym zaczep 34a przestaje zaczepiac o zapadke 30, a sprezyna 35 naciska ku tylowi na narzad ryglujacy 34, osadzony na czopie 33. Przy tym ruchu zostaje zwolniona dzwignia spustowa 3, która, jak to bylo opisane po¬ wyzej, pod dzialaniem sprezyny powrotnej odchyla sie do góry i zwalnia trzon zamko¬ wy 1, który przesuwa sie ku przodowi i po¬ woduje strzal. Podczas rozpoczynajacego sie obecnie ciaglego strzelania wszystkie czesci urzadzenia spustowego, w przeci¬ wienstwie do opisanej poprzednio postaci wykonania, znajduja sie w spokoju. Jezeli strzelanie ma byc znowu przerwane, nalezy puscic linke Bowdena 23. Wystarcza przy tym, aby linka ta pod dzialaniem sprezyny 10, obracajacej narzad ryglujacy ku dolo¬ wi, wykonala tylko krótki przesuw, ponie¬ waz obrót narzadu ryglujacego pod dziala¬ niem sprezyny 10 wystarcza w zupelnosci do ustawienia zaczepu 34a na drodze prze¬ suwu zapadki zaczepowej 30. Podczas ru¬ chu do przodu trzonu zamkowego zapadka 30, naciska na zaczep 34a, dzieki czemu na¬ rzad ryglujacy 34 zostaje przesuniety do przodu wbrew naciskowi sprezyny 35, wskutek czego kciuk 34c zostaje przesunie¬ ty ponad wystep 3a dzwigni spustowej 3 i dzwignia ta zostaje zaryglowana. Zapadka ryglujaca 2 zaczepia znów o dzwignie spu- — 5 —stówa 3 i dalszy ruch zamka jest zatrzyma¬ ny, wobec czego trzon zamkowy pozostaje zaryglowany w tylnym polozeniu. Po zwol¬ nieniu linki Bowdena 25 dzwignia zabez¬ pieczajaca 7 wchodzi w wyciecia wystepu 34d.Zamiast tego, aby (jak to opisano w przykladzie wykonania wedlug fig. 1 — 8) oddzialywac bezposrednio na zapadke 6 za pomoca sprezyny //iw ten sposób od¬ ciagac z powrotem linke Bowdena, koniec linki Bowdena moze byc przymocowany do tulei sprezynowej, osadzonej w suwaku 15 i przesuwajacej sie pod dzialaniem spre¬ zyny, przy czym do uruchomiania zapadki 6 moze sluzyc mala dzwignia naciskowa, umocowana przegubowo na wymienionej tulei, wskutek czego sprezyna 11 pomie¬ dzy zapadka 6 i narzadem ryglujacym 5 staje sie wtedy zbyteczna. PL