Dobrze jest, gdy przy ustawianiu dzia¬ la w kierunku nie potrzeba zbyt czesto zmieniac polozenia oka przy rozmaitych kierunkach celowania. W wojskowych przyrzadach obserwacyjnych i srodkach okreslajacych kierunek jest to równiez szczególnie wazne w przypadku, gdy np. jest potrzebna obserwacja znaczniejszego odcinka terenu przez waska szczeline.Wedlug wynalazku osiaga sie te mozli¬ wosc obserwowania przez osadzenie przed luneta celownicza pryzmatu zalamujacego kierunek celowania, którego obrót powodu¬ je odpowiedni obrót tarczy z podzialka.Na rysunku przedstawiono schematycz¬ nie przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia jego pionowy przekrój podluz¬ ny, a fig. 2 — widok z góry. W plycie pod¬ stawowej 1, polaczonej z kolyska dziala za pomoca wystepów la w ksztalcie ogona jaskólczego, jest osadzony pionowy czop srodkowy 2, na którym daje sie obracac piasta 3a widelek lozyskowych 3. W tych ostatnich osadzona jest za pomoca pary poziomych czopów 4 luneta celownicza 5 o widzeniu prostolinijnym, przy czym na oslonie 5a jej objektywu jest umieszczona oslona 6 pryzmatu 6a zalamujacego kieru¬ nek celowania o 90°. Na plycie podstawo¬ wej 1 jest umieszczony wskaznik lc, któ¬ ry przy bezposrednim celowaniu, a wiec bez pryzmatu zalamujacego 6a, znajdujesie pod okularem 5b lunety. Piasta 3a wi¬ delek lozyskowych posiada tarcze 36, wzgledem której daje %i& obracac tarcza 7, zaopatrzona^ w pozioma /podzialke katowa, przy czym ^edna z kresek 0°, 90p, 180°, 270° tej podzialki pokrywa sie ze wskaz¬ nikiem lc wtedy, gdy os lunety lezy rów¬ nolegle do pionowej plaszczyzny przecho¬ dzacej przez os lufy dziala. Unierucho¬ mienie tarczy 7, zaopatrzonej w podzialke, uskutecznia sie w przedstawionym przy¬ kladzie wykonania za pomoca trzpienia 9 a, zaopatrzonego z dolu w pólkulista stope 9, który daje sie przesuwac w tulei 10, wkre¬ conej w tarcze 36, sluzaca za podstawe widelek, i jest za pomoca sprezyny 11 wtlaczany w jeden z czterech wzajemnie prostopadlych rowków 12 o profilu wycin¬ ka kolowego, wyfrezowanych w tarczy 7, zaopatrzonej w podzialke katowa. Przez to mozliwe jest osiagniecie pokrywania sie kazdej z poszczególnych kresek 0°, 90°, 180°, 270° skali ze wskaznikiem lc przez obrót za pomoca ochwytowego pierscienia 7a tarczy 7, zaopatrzonej w podzialke, gdy os lunety znajduje sie w polozeniu równoleglym do pionowej plaszczyzny przechodzacej przez os dziala, przy czym trzpien 9a podczas tego obrotu powinien byc wylaczony. Sama luneta celownicza, w celu nadania dzialu kata celownika przy bezposrednim celowaniu, daje sie obracac w znany sposób w plaszczyznie pionowej za pomoca przekladni slimakowej, wbudo¬ wanej w oslone widelkowa 3c i urucho¬ mianej guzikiem 13, przy czym w plasz¬ czyznie poziomej luneta daje sie obracac za pomoca przekladni slimakowej 14.Poslugiwanie sie opisanym katomie¬ rzem jest nastepujace. W przypadku bez¬ posredniego celowania, przy którym cel chwyta sie wprost bez pryzmatu zalamu¬ jacego, tarcza 7 zaopatrzona w podzialke ustawia sie w ten sposób, ze jej punkt ze¬ rowy pokrywa sie ze wskaznikiem lc. Ta¬ kie ustawienie obiera sie równiez wów¬ czas, gdy cel pomocniczy lezy w bok od kierunku strzalu o kat nie przekraczajacy +45°. Jezeli pomocniczy cel lezy w bok od kierunku strzalu o kat wiekszy niz +45°, wówczas umocowuje sie na oslonie 5a lunety pryzmat zalamujacy 6, 6a od¬ chylajacy kierunek promieni o 90°. Jedno¬ czesnie tak obraca sie tarcze 7, zaopatrzo¬ na w podzialke, by kreska 90° albo kreska 270° podzialki pokrywala sie ze wskazni¬ kiem, gdy luneta znajduje sie w poloze¬ niu równoleglym do plaszczyzny przecho¬ dzacej przez os lufy dziala.Wskutek dajacego sie rozlaczac pola¬ czenia oslony 6 pryzmatu 6a, zaopatrzonej w stozkowe kolo zebate 66, z tarcza 7, za¬ opatrzona w podzialke oraz w uzebienie 1:1, mozna spowodowac samoczynny o- brót tarczy 7 o kat +90°, gdy obróci sie pryzmat o +90^ w stosunku do jego srod¬ kowego polozenia, odpowiadajacego bez¬ posredniemu kierunkowi na cel.Do bezposredniego celowania zdejmuje sie z oslony 5a objektywu lunety oslone 6 pryzmatu lacznie z przymocowanym do niej kolem stozkowym 66, na którym w celu pózniejszego wlasciwego osadzenia oslony pryzmatu sa w znany sposób za¬ znaczone dwa sasiadujace zeby, odpowia¬ dajace wchodzacemu miedzy nie równiez zaznaczonemu zebowi zebatego wycinka, polaczonego z luneta. PL