Wynalazek niniejszy dotyczy wyrobu nitek lub wlókien ze szkla lub innych mate¬ rialów topliwych, zawierajacych krzem.Wynalazek dotyczy sposobu i urzadze¬ nia, za pomoca których nitki podczas wy¬ robu, a mianowicie podczas chlodzenia ich, sa poddawane dzialaniu zmiennego pola e- lektrycznego lub magnetycznego w celu na¬ dania im wiekszej ciagliwosci oraz w celu polepszenia ich jakosci. Stwierdzono, ze gdy nitki zawierajace krzem podda sie w stanie jeszcze cieklym lub ciagliwym, a zwlaszcza podczas chlodzenia, dzialaniu zmiennego pola elektrycznego lub magne¬ tycznego, to uzyskuja one wieksza ciagli- wosc anizeli wtedy, gdy nie zostaja podda¬ ne takiej obróbce.Na rysunku przedstawiono kilka przy¬ kladów wykonania urzadzenia wedlug wy¬ nalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój pio¬ nowy takiego urzadzenia, fig. 2 — prze¬ krój wzdluz linii // — // na fig. 1, fig. 3 — podobny przekrój jak na fig. 1 innej posta¬ ci wykonania urzadzenia i fig. 4 — prze¬ krój wzdluz linii IV — IV na fig. 3.Urzadzenie posiada zbiornik 10 na roz¬ topione szklo 11. Zbiornik ten moze stano¬ wic przystawke lub komore wstepna pieca do topienia, z którego pobiera sie w sposób ciagly szklo roztopione. W dnie zbiornikawykonany jest otwór wyplywowy 12. U wylotu otworu wyplywowego znajduje sie nasadka; 13 z materialu ogniotrwalego.Nasadka ta posiada wykladzine 14 z pla¬ tyny, stopu platynowego lub innego meta¬ lu albo odpowiedniego stopu. W dnie wy¬ kladziny 14 znajduja sie male otworki przeplywowe 15, przez które przeplywa roztopione szklo w postaci cienkich stru¬ mieni 16, Wykladzina 14 stanowi wiec u- rzadzenie doprowadzajace, z którego stale doplywa wieksza ilosc strumieni szkla¬ nych.Wykladzina 14 jest ogrzewana elek¬ trycznie w celu ogrzania obrzezy otworków przeplywowych 15 do wysokiej temperatu¬ ry, przez co uzyskuje sie staly przeplyw szkla i zapobiega przedwczesnemu jego o- chlodzeniu sie i skrzepnieciu, a tym samym zatkaniu otworków przeplywowych. Z u- rzadzeniem doprowadzajacym 14 polaczo¬ ne sa szyny 17, przylaczone do odpowied¬ niego zródla pradu, a mianowicie (najle¬ piej) do wtórnego uzwojenia transforma¬ tora, który dostarcza pradu zmiennego wielkiej czestotliwosci i o niskim napieciu oraz wystarczajacym natezeniu, aby wy¬ kladzine 14 utrzymac w zadanej tempera¬ turze.Pod urzadzeniem doprowadzajacym znajduje sie dmuchawa 18, która sklada sie z dwóch komór, umieszczonych w pewnej odleglosci od siebie z obydwóch stron sze¬ regu strumieni 16. Przez dysze 19 tych ko¬ mór kierowane sa strumienie pary lub in¬ nego gazu w kierunkach zbieznych ku do¬ lowi. Strumienie ciagliwego szkla zostaja w ten sposób pochwycone strumieniem pa¬ ry i wyciagniete szybko na cienkie nitki, które natychmiast stygna i krzepna. Tak wyciagniete nitki sa odprowadzane w dól przez kanal 20.Wedlug wynalazku przewidziane sa srodki, za pomoca których strumienie lub nitki szklane, gdy sie znajduja w stanie ciagliwym, a zwlaszcza w strefie chlodze¬ nia, sa poddawane dzialaniu zmiennego po¬ la elektrycznego. Wedlug fig. 1 i 2 genera¬ tor pradu zmiennego 21 jest polaczony przewodem 22 z elektrodami 23. Elektrody sa utworzone z plytek metalowych, umie¬ szczonych po przeciwleglych stronach sze¬ regu strumieni szklanych, równolegle do tego szeregu. Generator 21 wytwarza zmienny prad elektryczny, który doprowa¬ dza sie do elektrod 23. W ten sposób po¬ miedzy plytkami 23 wytwarza sie szybko- zmienne pole elektryczne, którego linie sil 24 sa prostopadle i poprzeczne do strumie¬ ni 16. Pole elektryczne wprawia w drgania czasteczki szkla, podczas gdy szklo krzep¬ nie i przechodzi ze stanu ciagliwego w stan staly, to znaczy gdy szklo przechodzi przez strefe ochladzania. Wskutek tego powiek¬ sza sie ciagliwosc i wytrzymalosc na roz¬ ciaganie nitek szklanych, staja sie one mniej kruche, otrzymuja wieksza gietkosc i zyskuja znacznie lepsza jakosc.W odmianie wedlug fig. 3 i 4 nitki sa poddawane wplywowi zmiennego pola ma¬ gnetycznego. W tym przypadku zastosowa¬ ny jest elektromagnes, który sklada sie z rdzenia zelaznego 25 i cewki 26. Wzbudza¬ nie cewki odbywa sie za pomoca generato¬ ra 27 pradu zmiennego. Bieguny elektro¬ magnesów znajduja sie po przeciwleglych stronach szeregu strumieni szklanych 16.Linie 28 pola magnetycznego przecinaja te strumienie pod katem prostym. Takie zmienne pole magnetyczne powoduje zwiekszenie ciagliwosci i polepszenie jako¬ sci nitek. Czestotliwosc pola moze byc róz* na, np. 10 — 60 okr/sek lub wiecej. Rów¬ nomiernosc natezenia pola i czestotliwosc nie sa czynnikami decydujacymi do otrzy¬ mania zadowalajacego dzialania, aczkol¬ wiek skutecznosc sposobu obróbki szkla jest zalezna od czestotliwosci i natezenia pola. Natezenie i czestotliwosc pradu, przechodzacego przez wykladzine 14, mo¬ ga byc obliczone tak, aby zmienne pola e- lektryczne lub magnetyczne oddzialywaly — 2 —na wyplywajace strumienie szklane i przy¬ czynialy sie równiez do powiekszenia cia- gliwosci i polepszenia jakosci nitek. PL