Glównym przedmiotem wynalazku ni¬ niejszego jest urzadzenie, nadajace sie zwlaszcza do zastosowania w wagonach kolejowych i pojazdach, przeznaczonych do przewozenia przenosnych skrzyn z to¬ warami; zastosowanie tego urzadzenia znacznie zmniejsza skutki wstrzasów, wy¬ wolywanych zderzaniem sie wagonów, oraz zapobiega uszkodzeniu towarów w skrzyniach, ponadto zas daje ten wynik dodatni, ze zwalnia zarówno podwozie wagonu kolejowego lub pojazdu, jak i skrzynie od szkodliwych zderzen, powo¬ dowanych bezwladnoscia ladunku skrzyn.Innym równiez waznym przedmiotem wynalazku jest urzadzenie do umocowy¬ wania skrzyn we wlasciwym polozeniu na wagonie w taki sposób, aby usunac niewy- zyskana przestrzen na koncach wagonu i zmniejszyc robocza powierzchnie wagonu az do minimalnej dlugosci normalnej skrzyni do towarów, prowadzac w ten spo¬ sób do bardzo znacznych oszczednosci w kosztach budowy, utrzymania i poslugiwa¬ nia sie wagonami tego rodzaju. Zakres wynalazku obejmuje wagon oraz osobna skrzynie do towarów, ustawiana na wago¬ nie, na którym umieszczone sa dajace sie przesuwac w kierunku podluznym wagonu czesci urzadzenia, zahaczajace o oba kon¬ ce skrzyni w celu mocnego przytrzymania jej na miejscu, przy czym na wagonieumieszczone sa narzady sprezynujace, sta¬ wiajace opór wszelkiemu przesuwaniu sie w„ kierunku podluznym fr dowolna strone czesci urzadzenia, l#. przytrzymujacych skrzynie, i zaopatrzone na swej dolnej po¬ wierzchni przy koncach w gniazda, w któ¬ re zachodza konce wzmiankowanych cze¬ sci urzadzenia przytrzymujacego.Najdogodniejsza postac urzadzenia te¬ go jest uwidoczniona na rysunku, na któ¬ rym fig. 1 przedstawia widok z góry wa¬ gonu, przy czym górna czesc tej figury przedstawia widok z góry podlogi wagonu, a czesc dolna — podwozie wagonu z odje¬ ta podloga; fig. 2 — widok z boku oraz czesciowy przekrój, uwidoczniajacy skrzy¬ nie z towarami, umieszczona na podlodze wagonu pomiedzy rozmieszczonymi para¬ mi ruchomymi szczekami zaciskowymi lub lapami zaciskowymi, przytrzymujacymi skrzynie; fig. 3 — przekrój poprzeczny ramy podwozia wagonu wzdluz linii /// — /// na fig. 1; fig. 4 — przekrój ramy pod¬ wozia wagonu wzdluz linii IV — IV na fig. 1; fig. 5 — przekrój poprzeczny polo¬ wy ramy, przeprowadzony przez podpore jednej z koncowych szczek zaciskowych wzdluz linii V — V na fig. 1; fig. 6 — przekrój jednego z urzadzen, tlumiacych wstrzasy, oraz jego podpory; fig. 7 — w wiekszej podzialce przekrój pionowy je¬ dnej ze szczek zaciskowych i jej obsady; fig. 8 — widok z góry skrzyni, wykonanej wedlug wynalazku niniejszego; fig. 9 — czesciowy widok czolowy rogu skrzyni, u- widocznionego na fig. 8, a fig. 10 — w wiekszej podzialce przekrój poziomy je¬ dnego z gniazd, umieszczonych w rogach skrzyni. Przy przewozeniu towarów kole¬ jami lub samochodami ciezarowymi towa¬ ry ulegaja znacznym uszkodzeniom, zwla¬ szcza w razie uzycia do przewozu wago¬ nów kolejowych, wskutek wstrzasów, wy¬ wolywanych zderzaniem sie wagonów, przy czym straty, powodowane niszczeniem sie towarów oraz taboru kolejowego, sa nad¬ zwyczaj duze. Udoskonalenia przewozu towarów, dokonane w latach ostatnich, wprowadzily w uzycie specjalne skrzynie do towarów, przy czym znaczna liczba tych skrzyn jest wyposazana w kólka lub krazki toczne, aby skrzynie latwo mozna bylo przetaczac z miejsca na miejsce; gdy takie skrzynie zostaja umieszczone na wa¬ gonie kolejowym lub innego rodzaju po¬ jezdzie do przewozenia towarów, to skrzy¬ nie te moga swobodnie przetaczac sie w kierunku podluznym wagonu lub pojazdu w razie zderzenia sie wagonów ze soba lub w razie wstrzasu, spowodowanego dziala¬ niem sily zewnetrznej na koniec wagonu lub pojazdu w jego kierunku podluz¬ nym.Proponowano juz oslabianie takich zderzen i wstrzasów za posrednictwem zderzaków sprezynowych; wynalazek ni¬ niejszy dotyczy wlasnie udoskonalenia urzadzenia tego rodzaju.W przykladzie, przedstawionym na rysunku, rama 1 wagonu jest oparta na odpowiednich poduszkach maznicznych 2 za pomoca widel mazniczych 3. Podloga 4, która najlepiej jest wykonac z plyt me¬ talowych, jest zaopatrzona w szyny 5 do prowadzenia kólek lub krazków tocznych skrzyni 6. Podloga ta posiada ponadto otwory 7, które najlepiej jest wykonac przy kazdym jej boku, tuz w poblizu kon¬ ców podlogi. Pod kazdym z tych otworów na ramie podwozia umieszczona jest para równoleglych wzgledem siebie prowadnic 8, z których kazda posiada, jak przedsta¬ wiono na rysunku, Wystajace ku wewnatrz zebro 9. Pomiedzy kazda para tych pro¬ wadnic 8 umieszczony jest klocek 10, zao¬ patrzony w rowki podluzne, aby mógl przesuwac sie po zebrach 9, i zaopatrzony w walek przegubowy 11, przesuniety prze¬ zen na wylot przez ucha 12. Pomiedzy uchami koncowymi 12 klocka znajduje sie wglebienie 13 a na walku // osadzona jest obrotowo mieszczaca sie w tym wglebieniu — 2 —szczeka zaciskowa 14, która moze byc przekrecana w polozenie pionowe i usta¬ wiana na drodze przesuwu skrzyni 6 lub tez odchylana w dól do wydrazenia, wyko¬ nanego w podlodze wagonu.Górny, czyli wolny koniec kazdej ta¬ kiej szczeki posiada poziomy, nagwinto¬ wany od wewnatrz otwór, w którym osa¬ dzony jest nastawnie nagwintowany trzpien 15, zaopatrzony (najlepiej) na swym zewnetrznym koncu (tylnym) w ra¬ czke 16, umocowana na nim wahliwie, a koniec trzpienia, skierowany ku srodko¬ wi skrzyni (wagonu), posiada glowice 17, zaopatrzona w kolnierz i przeznaczona do wsuwania jej w odpowiednie gniazdo, umieszczone we wglebieniu 18, znajduja¬ cym sie w kazdym rogu skrzyni.Kazdy z przesuwnych klocków 10, na których umocowane sa szczeki 14, posia¬ da na swym koncu, skierowanym ku srod¬ kowi wagonu, wglebienie 19, w którym na srubie 22, przesunietej w poprzek klocka, umocowane jest ucho 20 preta 21.Bezposrednio pomiedzy dwoma klocka¬ mi kazdej pary, umieszczonymi naprzeciw siebie, znajduje sie tlumik sprezynowy o dzialaniu obustronnym.Jak uwidoczniono na rysunku, urzadze¬ nie posiada pewna liczbe belek poprzecz¬ nych 23, najlepiej umieszczonych dwiema parami, w poprzek zas kazdej pary tych belek poprzecznych i wspólosiowo z kon¬ cowymi parami szczek zaciskowych umie¬ szczone sa prowadnice 24, z których kaz¬ da posiada w kierunku podluznym otwór okragly 25. W kazdym z otworów 25 osa¬ dzony jest przesuwnie walek 26, zaopa¬ trzony na swym koncu, skierowanym ku srodkowi wagonu, w kolnierz 27, pomie¬ dzy zas obydwoma walkami umieszczony jest drazek 28, na którego nagwintowa¬ nych koncach osadzone sa klocki 29, z któ¬ rych kazdy jest zakonczony rozwidleniem o postaci pary uch 30.Pomiedzy kolnierzami 27 walków 26 drazek 28 jest otoczony dwiema sprezy¬ nami srubowymi 31 i 32, umieszczonymi jedna w drugiej.Prety 21, przylaczone do klocków 10, sa wyposazone w nakretki rzymskie 33 i przedluzenia 34, które sa umocowane obrotowo w uchach 30 konców drazka 28.Jest rzecza jasna, ze walki 26, osadzo¬ ne przesuwnie w prowadnicach 24, beda sciskaly, w razie przesuwu drazka 28 ty którymkolwiek kierunku, sprezyny 31 i 32.Wskutek tego dzialanie sprezyn bedzie jednakowe w razie nacisku na nie z któ¬ rejkolwiek strony i zespól pretów, lacza¬ cych ze soba przeciwlegle klocki 10, be¬ dzie oddzialywal rozciagajaco na jeden lub drugi koniec wzmiankowanych spre¬ zyn. Rogi skrzyni 6 sa wyposazone w na¬ rozniki o postaci prostokatnych odlewów 36, które sa wydrazone od dolu i sa otwar¬ te na swej stronie zewnetrznej, przez co tworza sie wglebienia 18. Na dnie kazdego wglebienia znajduje sie pólokragly kol¬ nierz 37, otwierajacy sie na zewnatrz w kierunku boku wagonu; za kolnierz ten za¬ chodzi glowica 17 trzpienia 15.Wzmiankowany odlew naroznikowy jest odpowiednio wzmocniony zebrami pio¬ nowymi 39 od wewnatrz, a na swym prze¬ dnim koncu jest wyposazony w wystajaca do góry lape 40, do której przymocowana jest narozna belka pionowa 41 ramy skrzyni.Wglebienie 18 ciagnie sie dosc glebo¬ ko od krawedzi skrzyni ku jej srodkowi tak, iz szczeki zaciskowe w ich polozeniu roboczym sa dobrze osloniete pod skrzy¬ nia. Poniewaz jednak szczeki te sa osa¬ dzone wahliwie tak, aby mozna je bylo odchylac na zewnatrz i ku dolowi, gdy skrzynia ma byc zdjeta z wagonu, wiec moga one odchylac sie swobodnie na ze¬ wnatrz poprzez otwarte boki wzmianko¬ wanych narozników, a trzpienie szczek sa latwo dostepne, gdy szczeki sa podniesio¬ ne, tak iz moga byc obracane w celu — 3 —wsuniecia ich do gniazd za kolnierze 37 lub wysuniecia ich z tych gniazd.W razie zastosowania wynalazku ni¬ niejszego w wagonie mogacym zmiescic dwie skrzynie naraz, konce skrzyn moga byc ustawione bardzo blisko siebie, ponie¬ waz nie trzeba pozostawiac miedzy skrzy¬ niami miejsca na szczeki zaciskowe. Rów¬ niez i na jednym z konców wagonu szcze¬ ki moga byc umieszczane tak, aby skrzy¬ nia ciagnela sie az do konca ramy podwo¬ zia wagonu.Jest rzecza zrozumiala, ze przy umie¬ szczeniu gniazd w dolnej sciance skrzyni calkowita dlugosc wagonu moze byc zna¬ cznie zmniejszona, przy czym unika sie przestrzeni niewyzyskanych. W danym przypadku calkowita dlugosc wagonu jest mniejsza, wiec i wynikajace z tego zmniej¬ szenie naprezen w belkach podluznych podwozia wagonu umozliwia znaczne zmniejszenie wagi tego podwozia.Gdy skrzynia z towarami jest juz umieszczona na wagonie, wykreca sie trzpienie szczek tak, aby one weszly w gniazda narozne skrzyni, przy czym prety, laczace klocki z drazkiem, przesunietym przez zespól sprezyn, zostaja naciagniete mocno przez wykrecanie wzmiankowa¬ nych trzpieni.Klocki 10 sa osadzone przesuwnie i sa utrzymywane za pomoca wymienionych pretów i sprezyn w ich srodkowym polo¬ zeniu na prowadnicach, tak iz w razie zde¬ rzenia sie wagonów lub podobnego uderze¬ nia, skrzynia, zawierajaca ladunek i umo¬ cowana pomiedzy przeciwleglymi sobie szczekami zaciskowymi, bedzie unosila sie nad podloga wagonu i przesuwala sie wzgledem niej w granicach ugiecia sci¬ skanych sprezyn tlumika, niezaleznie od kierunku dzialania sily, wywolanej wzmiankowanym zderzeniem, przy czym szczeki zaciskowe pozostaja w zetknieciu ze skrzynia na obu jej koncach.Gdy skrzynia ma byc zdjeta z wagonu, to obluznia sie trzpienie szczek z jednej lub obydwóch stron (konców) skrzyni w celu wysuniecia glowic trzpieni z gniazd narozników skrzyni, po czym obraca sie szczeki zaciskowe w dól i chowa sie je do przewidzianych w tym celu wglebien po¬ dlogi wagonu; wtedy skrzynia moze byc wysunieta badz w kierunku podluznym, badz w kierunku poprzecznym, poniewaz jest osadzona na kólkach.Przy bocznych krawedziach podlogi wagonu umieszczone sa boczne walki tocz ne 42, po których moga przesuwac sie specjalne prowadnice, umieszczone na spodzie skrzyni w poprzek niej w celu ulatwienia zsuniecia skrzyni z wagonu na bok. Opisana powyzej konstrukcja jest nadzwyczaj prosta i tworzy sprezynujaca podpore skrzyn z towarami, która bedzie przejmowala wstrzasy, wywolywane wszelkiego rodzaju zderzeniami sie wago¬ nów, i uwalniala skrzynie oraz zawarte w nich towary od naprezen, powodowanych tymi wstrzasami, oraz zapobiegala uszko¬ dzeniom zarówno skrzyn i towarów, jak i taboru. PL