Dotychczasowe piasty wolnobiegowe z hamulcami do rowerów, których to piast dzialanie polega na zastosowaniu walków i torów krzywiznowych zarówno do pociaga¬ nia piasty, jak i do hamowania tej piasty za posrednictwem tulei, umieszczonej we¬ wnatrz piasty, posiadaja te wade, iz na skutek nadmiernego nacisku, jaki powstaje miedzy piasta a walkami, te ostatnie peka¬ ja, piasta zas ulega znieksztalceniu, a cze¬ sto i peka. Nadto zuzywaja sie stosunkowo predko gniazda, w których spoczywaja walki, hamulec zas dziala poza tym zbyt nagle z powodu zastosowania za, krótkich torów krzywiznowych, na których opieraja sie te walkL Zadaniem wynalazku niniejszego jest usuniecie wad dotychczasowych piast wol- nobiegowych z hamulcami wstecznymi.Piasta wedlug wynalazku sklada sie z pierscienia, wykonanego z dwóch lub wiek¬ szej liczby lukowych odcinków, stykaja¬ cych sie jednymi koncami ze soba, a dru¬ gimi koncami tworzacych szczeliny klino¬ we, zwezajace sie na zewnatrz. W szczeli¬ ny te wsuwane sa walki lub kliny, powo¬ dujace rozwieranie lukowych odcinków, a tym samym stosunkowo niocne ich przyle¬ ganie do wewnetrznego obwodu piasty.Poniewaz pierscien ten na calym swym obwodzie przylega do piasty, to laczenie jego z piasta nastepuje stosunkowo lagod¬ nie, przy czym piasta jest jednostajnie) naciskana, anizeli to ma miejsce przy uzy-ciu walków, wspólpracujacych bezposred¬ nio z piasta, które tylko w kilku miejscach dotykaja wewnetrznego obwodu piasty.Hamulec wsteczny w piascie wedlug wynalazku jest tak wykonany, aby hamo¬ wanie piasty nastepowalo lagodnie i stop¬ niowo. W tym celu zastosowane sa stosun¬ kowo dlugie tory krzywiznowe, umieszczo¬ ne nie na podluznej tulei napedowej pia¬ sty, lecz na samej tulei hamulcowej, i w ten sposób, wskutek wiekszej odleglosci obwodu tej tulei od podluznej osi piasty, otrzymuje sie stosunkowo wiecej miejsca w celu rozmieszczenia potrzebnych torów krzywiznowych dla walków zaciskowych.W tym celu na koncu przedluzenia nape¬ dowej tulei piasty zastosowany jest stozek ze zwojami srubowymi na swym obwodzie, posiadajacymi stosunkowo wielki skok. W tym przypadku przestrzen miedzyzwojowa stanowi prowadzenie walków zaciskowych na drodze stosunkowo dluzszej w zalezno¬ sci od wielkosci skoku zwojów srubowych i srednicy stozka prowadniczego, anizeli jest to mozliwe do osiagniecia w przypadku zastosowania toru krzywiznowego po¬ przecznie do podluznej osi piasty i bezpo¬ srednio na niej. Po srubowych torach prze¬ suwane sa kulki zaciskowe tak, aby w mia- r5» gdy kulki te przesuwaja sie w kierunku ku szerszemu koncowi stozka prowadiii- czego tuleja hamulcowa byla rozwierana, a tym samym bylo umozliwione stopniowe hamowanie piasty az do zupelnego jej za¬ trzymania.Nadto w piascie wedlug wynalazku za¬ stosowano dodatkowe lozysko, umieszczo¬ ne miedzy hamulcem a urzadzeniem za¬ ciskowym piasty, które moze byc umie¬ szczone równiez na koncu oski piasty.Narzady urzadzenia zaciskowego piasty wedlug wynalazku moga byc zastosowane równiez do hamulca wstecznego i, odwrot¬ nie, narzady, sluzace do hamowania w tej piascie, moga byc zastosowane takze w urzadzeniu zaciskowym piasty.Piasta wolnobiegowa wedlug wynalazku przedstawiona na fig. 1 — 3 i 6 posiada we¬ wnatrz dwudzielny pierscien 2, 21. Obie czesci tego pierscienia stykaja sie ze soba koncami 20, podczas gdy przeciwlegle jego konce sa oddalone od siebie, wskutek cze¬ go utworzona jest szczelina klinowa 5.Pierscien 2, 21 otoczony jest plaska spre¬ zyna 3, naciskajaca na zewnatrz tak, aby pierscien ten wraz ze sprezyna przylegal do wewnetrznego obwodu piasty /. W tym celu oba konce sprezyny 3 sa zagiete na ksztalt haczyków 21 lub oba odcinki pier¬ scienia 2, 21 moga byc przymocowane do tej sprezyny za pomoca nitów. W szczelinie 5 znajduje sie walek 4, wtlaczamy dalej do tej szczeliny podczas pociagania lancuchem kola zebatego 27 w kierunku strzalki 22.Walek 4 opiera sie o plaskie sciecie obwo¬ dowe 9 tulei 14, zlaczonej z kolem zeba¬ tym 27.Na stronie, przeciwleglej do sciecia 9, zastosowany jest kolek 6, osadzony w obro¬ towej tulei 14 w kierunku prostopadlym do plaszczyzny sciecia 9, oraz wystajacy swym koncem w szczelinie 7, wykonanej na jednej z obu czesci pierscienia 2. Kolek 6 umozliwia zatrzymywanie pierscienia 2 z walkiem 4 po zatrzymaniu kola 27, wów¬ czas piasta 1, obracajac sie dalej, pocia¬ ga za soba pierscien 2 do jego wyjsciowego polozenia nieczynnego dzieki przyleganiu do wewnetrznego obwodu piasty sprezy¬ ny 3.W odmianie piasty wedlug fig. 2 tuleja 141 posiada wypukle sciecie 91, wskutek czego nacisk na walek 4 moze byc stosun¬ kowo wiekszy. Równiez sila rozwierania obu czesci pierscienia 2 moze byc zwiek¬ szona dzieki zastosowaniu klinowej szcze¬ liny 5 o mniejszej lub wiekszej zbiezno¬ sci. W tej odmianie piasty kolek 61 umie¬ szczony jest obok walka 4 na scieciu 91, wskutek czego zbyteczna jest szczelina 7, jaka przewidziana jest w piascie wedlug fig. I/ — 2 —Piasta wedlug wynalazku posiada ha¬ mulec wsteczny z tuleja hamulcowa 10 (fig, 3)f zaopatrzona w znana podluzna szczeline 18. Do wewnetrznego obwodu tulei 10 przylega pierscien, zlozony z trzech lukowych odcinków 12, wspólpracujacych z przynaleznymi walkami 13 a otoczonych naciskajaca sprezyna plaska 11. Grubosc kazdego z odcinków 12 zmienia sie stopnio¬ wo na dlugosci tego odcinka. Odcinki 12 moga byc przymocowane do sprezyny 11 za pomoca nitów, co jednakze nie jest ko¬ nieczne. Walki 13 opieraja sie na ze¬ wnetrznym obwodzie przedluzenia tulei 14 tak, iz podczas obrotu tej tulei w okre¬ slonym kierunku walki te wciskaja sie w szczeliny klinowe, utworzone za pomoca lukowych odcinków 12. Wskutek tego umozliwone jest rozszerzanie sie tulei 10, a tym samym hamowanie piasty 1. Dzia¬ lanie hamulca nastepuje wówczas, gdy walki przesuwaja sie w kierunku strzal¬ ki 15.Odmiana lukowego' odcinka 121, przed¬ stawiona na fig. 4, posiada nieco splasz¬ czony grzbiet 23, wskutek czego powstaje mala szczelina miedzy tym odcinkiem a odnosna sprezyna 11, tak iz zanim podczas hamowania lukowy odcinek 121 przylegnie jdb. wewnetrznego obwodu tulei hamulcowej 10 pod naciskiem przynaleznego walka 13, musi sie wpierw wygiac.Na fig. 5 przedstawiono podatny pier¬ scien 122, zlozony z trzech odcinków, któ¬ rych grubosci zwiekszaja sie stopniowo wzdluz wewnetrznego obwodu tego pier¬ scienia. Poniewaz wskutek rozciecia pier¬ scien ten jest podatny, zbyteczna jest sprezyna 11. Pierscien ten moze byc przy¬ mocowany do tulei hamulcowej 10, stano¬ wiac z nia jedna calosc. Równiez moze byc zastosowana jedynie tuleja hamulcowa, odpowiednio uksztaltowana i zlozona, po¬ dobnie jak pierscien 122, z odcinków, któ¬ rych grubosc stopniowo zwieksza sie wzdluz jej obwodu wewnetrznego.Na fig. 6 przedstawiono inna odmiane piasty wedlug wynalazku. W tym przy¬ padku tuleja hamulcowa 10 wspólpracuje ze stozkiem 16, zaopatrzonym na swej ze¬ wnetrznej powierzchni w kilka scianek, przebiegajacych srubowo, miedzy którymi umieszczone sa kulki 24. Podczas obrotu tego stozka w okreslonym kierunku kulki 24 przesuwaja sie stopniowo w kierunku strzalki 28, tak iz rozwieraja tuleje ha¬ mulcowa 10, powodujac jej przyleganie do wewnetrznej powierzchni piasty 1, a tym samym hamowanie tej ostatniej. Aby kulki 24 nie wypadly z pomiedzy prowad¬ niczych scianek srubowych przewidziana jest na odnosnym koncu stozka 16 pod¬ kladka 17, utrzymywana w znany sposób za pomoca sprezynki 29. Oczywiscie sciati- ki srubowe moga byc wykonane takze i na wewnetrznej powierzchni tulei hamulco¬ wej 10 lub tez równoczesnie na stozku 16 i na tej powierzchni tulei 10, przy czym tu¬ leja 10 moze byc takze wydrazona stozko- wo, a zamiast stozka 16 moze byc uzyta gladka powierzchnia walcowa. PL