, Niniejszy wynalazek dotyczy urzadze¬ nia napedowego do pojazdów mechanicz¬ nych, w którym silnik wraz z czesciami, przenoszacymi naped, osadzony jest w osi, wykonanej jako pochwa. W jednym ze znanych urzadzen tego rodzaju silnik jest polaczony sztywno z osiowa pochwa. Wy¬ konanie takie posiada te wade, iz ciagle uderzenia, dzialajace na kola, przenosza sie calkowicie na silnik, wskutek czego wykonanie takie nadaje sie co najwyzej dla wozów, jezdzacych bardzo powoli.Próbowano tez laczyc sztywno rame po¬ jazdu z pochwa osiowa, jednakze i takie urzadzenie posiada pewne wady: po pierw¬ sze silnik bierze udzial w drganiach ramy, po wtóre jego polozenie wzgledem kól, li¬ czac w kierunku wysokosci, zmienia sie w zaleznosci od obciazenia pojazdu; po trzecie silnik napedza przy bocznym prze¬ chyleniu sie ramy (pod wplywem nierów¬ nomiernego rozlozenia ciezaru na prawa i lewa strone pojazdu lub tez pod wplywem sily odsrodkowej) prawe i lewe kolo w nie¬ jednakowym stopniu, po czwarte takie przechylenie ramy jest szkodliwe dla rów¬ nomiernego smarowania, jezeli pochwa osiowa sluzy zarazem jako zbiornik olejo¬ wy. Osadzano tez sprezyscie rame pojaz¬ du na pochwie osiowej, polaczonej sztyw-no z silnikiem, lecz w tym przypadku zmniejsza sie jedynie pierwsza z wymie¬ nionych niedogodnosci, natomiast wszyst¬ kie inne pozostale wady urzadzenia pozo¬ staja bez zmiany.Wedlug wynalazku pomiedzy pochwa osiowa a silnikiem umieszcza sie osobne narzady sprezystego osadzenia, niezalez¬ ne od sposobu zawieszenia ramy wzgledem osi. W ten sposób usuwa sie wszystkie przytoczone wyzej wady. Pomiedzy silni¬ kiem a napedzanymi czesciami umieszczo¬ ne sa sprzegla uniwersalne, np. przeguby kardanowe lub elastyczne. Dzieki temu wzgledne przesuniecia silnika i osi moga sie odbywac bez wywierania wplywu na kola napedowe. Dzieki sprezystemu; za¬ wieszeniu silnik narazony jest znacznie mniej na wstrzasy, spowodowane nierów¬ nosciami drogi wzglednie toru, niz w przy¬ padku zawieszenia sztywnego; mozna na¬ wet twierdzic, ze silnik w ogóle nie jest narazony na zadbe szkodliwe skutki wstrzasów.W najczesciej stosowanej postaci wyko¬ nania wal korbowy napedza bezposrednio oba konce narzadów przenoszenia napedu, prowadzacych do kól, tak iz kazdy z, nich pobiera tylko polowe calej mocy silnika.Najkorzystniej jest wlaczyc w kazdy ze¬ spól tych narzadów skrzynke przekladnio¬ wa oraz sprzeglo; skrzynka przekladniowa moze miec postac planetarnego ukladu kól zebatych, umieszczonego w poblizu silni¬ ka, lub tez w poblizu kola; moze ona na¬ wet stanowic czesc samego kola; w tym przypadku moze ona byc dbsteptna z ze¬ wnatrz po zdjeciu kapturaJ kola. Sprzeze¬ nie moze byc uskuteczniane mechanicznie, najlepiej jednak jest zastosowac sprzeglo hydrauliczne, którego zalety posiadaja dla danego celu szczególnie duze znaczenie.Sprzeglo to moze byc równiez ustawione tak, jak to omówiono wyzej w odiniesieniu db skrzynki przekladniowej. Zamiast sprze¬ gla hydraulicznego mozna tez zastosowac ogranicznik momentów. W obu tych przy¬ padkach mozna zrezygnowac z zastosowa¬ nia przekladni róznicowej (dyferencjalu).W jedtnej z postaci wykonania wyna¬ lazku niecka, w której osadzony jest sil¬ nik, sluzy zarazem jako zbiornik oleju smarujacego dla tego silnika.Co do silnika, to najlepiej jest zbudo¬ wac go tak, aby wal korbowy byl dzwiga¬ ny przez sam blok cylindrów. Silnik ten moze byc w zasadzie silnikiem dowolnym, np. silnikiem tlokowym lub wirujacym.Mozna go nawet zastapic silnikiem elek¬ trycznym lub hydraulicznym, zasilanym energia napedowa w sposób dowolny.Na rysunku przedstawiono przyklad wykonania przedmiotu wynalazku.Fig. 1 przedstawia schematycznie prze¬ krój podluzny przez pochwe osiowa we¬ dlug wynalazku, fig. 2 przedstawia prze¬ krój wzdluz linii 2 — 2 na fig. 1, fig. 3 i 4 przedstawiaja bardziej lub mniej schema¬ tycznie polówki pochwy osiowej wraz: ze zmienionymi narzadami przenoszenia na¬ pedu, fig. 5 przedstawia przekrój po¬ przeczny przez kolo pojazdu kolejowego.Os posiada w swej strefie srodkowej prze¬ krój w ksztalcie litery U, nadlaijacy jej wy¬ glad niecki lub korytka /; korytko' to sluzy do osadzenia silnika 2 i ewentualnie tez jako zbiornik olejowy dla tegoz silnika. W przedstawionym na rysunku przykladzie wykonania silnik spoczywa na brzegach korytka /, opierajac sie o nie za posred¬ nictwem sprezyn 3; móglby tez byc oin osa¬ dzony elastycznie za pomoca spoczywaja-. cych na korytku 1 sprezystych zderzaków, np. poduszek powietrznych, sprezyn sru¬ bowych lub narzadów podobnych, stosowa¬ nych oddzielnie lub tez we wzajemnym po¬ laczeniu.Na koncach osi osadzone sa kola 4 i 5, zaopatrzone ewentualnie w pneumatyki.Kola te napedzane sa silnikiem 2 za! po¬ srednictwem narzadów przenoszenia na¬ pedu, zawierajacych w szczególnosci — 2 —przd^ii% r umwcrsaine lub sprzegla elai- sijczne 6, 7 oraz osie 8, 9 o przekrój tt ko¬ listym^ Zaklada s£e!tu przy tym, zc wspom¬ niane narzady zawieraja oprócz tego oznaczone schematycznie urzadzenia wla- i^&ja&c 76, 11 oratz dWie jednakowe skrzynki przekladniowe /2, J3.W przykladzie wykonania wedlug fig. 3 zaklada sie, ze kolo 4 jest nasrubowane bezposrednio na jedna z czesci elastycz¬ nego sprzegla 14, umieszczonego na koncu pochwy osiowej. W innej postaci wykona¬ nia, przedstawionej na fig. 4, kolo 4 moze byc napedzane za posrednictwem ukladu planetarnego 15, hydrauliczne sprzeglo zas znajduje sie w poblizu silnika w miej¬ scu 16, przy czym zaklada sie, ze sprzeglo to jest wlaczone (sprzegniete). W tej po¬ staci wykonania skrzynki przekladinio- we, polaczone z kazdym z obu kól, posia¬ daja wspólny rozrzad. Moga one byc wy¬ konane w ten sposób, ze po zdjeciu kap¬ tura 17 wal transmisji, laczacy wal korbo¬ wy z kolem, moze byc wyciagniety na ze¬ wnatrz.Chcac pozostawic jak najwiecej miej¬ sca na silnik i jego czesci pomocnicze, mozna jeden z przegubów uniwersalnych 28 umiescic tak, jak pokazano na fig. 5, a nawet nieco dalej, w rurze 18, drugi zas przegub moze byc umieszczony nie w po¬ blizu silnika, lecz w poblizu sprzegla lub nawet moze byc polaczony z tarcza klowa 26. W ten sposób cala pednia jest ukryta w tulei 18 lub na zewnatrz niej, a czesc boczna silnika moze znajdowac sie w bez¬ posrednim sasiedztwie kola.Poniewaz w przypadku pojazdu kolejo¬ wego odleglosc pomiedzy wewnetrznymi stronami kól jest z koniecznosci dlugoscia ograniczona, przeto wynalazek pozwala na jak najlepsze wyzyskanie tego odstepu na umieszczenie silnika w pochwie osio¬ wej. Przeguby uniwersalne w liczbie dwóch moga tez byc zgrupowane w przestrzeni bardzo ograniczonej, przy czym waly na¬ pedzane moga posiadac oczywiscie w- od¬ powiednich miejscach wydrazcaiia i czesci prziesnzwne, azeby przemieszczania! silnika wzgledem pochwy mogly edbywac sie bez szkody dla napada. W odmianie wykoiLa- nia wedlug fig. 5 tuleja 20 posiada zebaty wieniec 30, zazebiajacy sie z kólkiem ze¬ batym 31, napedzatty przez wal 32, pro¬ wadzacy do silnika.Przedstawiona na rysunkach pochwa osiowa wedlug wynalazku narysowana jest schematycznie, przy czym niektóre jej czesci zostaly na rysunku zaznaczone jedynie czesciowo. Oczywiscie os te mozna by w wielu szczególach wykonac w sposób odmienny, nie przekraczajac ram wyna¬ lazku. PL