Do odchylenia wiazki promieni katodo¬ wych w lampach Brauna za pomoca syn¬ chronizacyjnych impulsów wierszowych wzglednie obrazowych stosowane sa w urzadzeniu odbiorczym uklady relaksacyj¬ ne. Cecha uzywanych dotychczas ukladów relaksacyjnych jest stosowanie obwodów* wejsciowych, nastrojonych na czestotliwosc wierszowa i obrazowa.Wedlug wynalazku natomiast zamiast wejsciowych obwodów strojonych zastoso¬ wane zostaly obwody, rózniace sie stalymi czasu odpowiednio do czasu przerw miedzy skladaniem wierszy lub obrazów. Uklady takie nadaja sie zwlaszcza do zastosowania przy tak zwanej synchronizacji przerw, lecz moga byc stosowane takze przy in¬ nych sposobach synchronizacji, przy któ¬ rych impulsy synchronizacyjne przewyz¬ szaja prady obrazowe. Jest rzecza wazna, aby synchronizacyjne impulsy obrazowe i wierszowe róznily sie od siebie co do trwa¬ nia tak, aby je mozna bylo rozdzielac za pomoca obwodów o róznych stalych czasu.Ponizej opisany jest uklad wedlug wy¬ nalazku w zastosowaniu przy synchroni¬ zacji przerw.Fig. 1 przedstawia wykres, objasniajacy dzialamie ukladu wedlug wynalazku, fig. 2 zas — przyklad takiego ukladu.Przy zastosowaniu znanego dotychczas sposobu synchronizacji przerw wysyla nadajnik obrazowy, o ile nie jest modulo¬ wany, stosunkowo1 mala amplitude napiecia,posiadajaca wysokosc stala wynoszaca mniej wiecej 25% tej wartosci, która na¬ dajnik maksymalnie wyslac moze, O ile nadajnik jest modulowany jedynie za po¬ moca impulsów synchronizacyjnych, naten¬ czas nastepuje w pewnych odstepach czasu krótkotrwale przerywanie nadanej fali no¬ snej, mianowicie po ukonczeniu kazdego wiersza na czas stosunkowo krótki, a po wykonczeniu obrazu na czas dluzszy. Wla¬ sciwa modulacja, odnoszaca sie do obrazu, odbywa sie w tein sposób, ze fala nosna, by¬ wa modulowana w góre ponad swa wartosc spoczynkowa, to znaczy ze modulowane amplitudy przekraczaja wartosc spoczyn¬ kowa i wynosza w miejscach najjasniej¬ szych obrazu cztery razy tyle co ta war¬ tosc, w miejscach zas najciemniejszych wy¬ nosza tylko tyle, co wartosc spoczynkowa.Na fig. 1, gdzie w kierunku poziomym mie¬ rzony jest czas, a w kierunku pionowym napiecie na zaciskach obwodów o róznych stalych czasu, wartosc spoczynkowa jest o- znaczona linia D. Tawartosc spoczynkowa bywa przerywana w okresach czasu tz i tb, przy czym tz oznacza czas trwania syn¬ chronizacyjnych impulsów wierszowych, a tb — czas trwania synchronizacyjnych im¬ pulsów obrazowych. Z poczatkiem takiego okresu czasu prad nosny bywa wiec prze¬ rywany, tak ze ustaje doplyw energii dó zacisków obwodów w stalych okresach cza¬ su tz i te. Wskutek tego opada napiecie na zaciskach tych obwodów w zaleznosci od ich stalej czasu. Spadek napiecia odbywa sie tym szybciej, im niniejsza jest stala cza¬ su i na odwrót. Stale czasu dwóch obwodów rozrzadczych sa dostosowane do trwania przerw, to znaczy ze ten obwód, który za¬ sila generator, sluzacy do odchylania wiaz¬ ki ptromieni katodowych z czestotliwoscia wierszowa, posiada mniejsza stala czasu, podczas gdy stala czasu drugiego obwodu, który zasila generator, sluzacy do odchyla¬ nia wiazki promieni katodowych z czesto¬ tliwoscia dbr&zowa, posiada wieksza stala czasu. Na skutek tego napiecie w obwodzie generatora wierszowego opada w czasie tz tak dalece, ze generator zacznie dziafac, co oznaczone jest linia ez. W obwodzie gene¬ ratora obrazowego napiecie podczas czasu tz obniza sie bardzo malo, jak to oznaczono linia eb. W przeciwstawieniu do tego napie¬ cie w czasie tb, trwajacym znacznie dluzej, spada tak daleko, ze odnosny generator od¬ chylajacy zaczyna dzialac. Tym sposobem osiaga sie, ze generator do synchronizacji obrazowej jest uruchomiany tylko na czas dlugich przerw, a nie na czas przerw krót¬ kich.Urzadzenie odbiorcze wedlug fig. 2 za¬ wiera odbiornik i wzmacniak E, który za¬ sila miedzy innymi obydwa generatory re¬ laksacyjne Kz i Kb, z których pierwszy sluzy do odchylania wiazki promieni ka¬ todowych z czestotliwoscia wierszowa, a drugi z czestotliwoscia obrazowa. Inne czesci urzadzenia odbiorczego nie sa przed¬ stawione na rysunku, jako nieistotne dla wynalazku. Kazdy z generatorów Kb i Kz jest sprzezony z odbiornikiem za pomoca cewki lu Napiecie indukowane w cewce L jest doprowadzane do prostownika G, na przyklad w ukladzie Greinachera, jak na fig. 2.W obwodzie kazdego prostownika 0 znajduje sie poza tym kondesator C, za- bocznikowany opornikiem R. Z opornika tego pobierane jest napiecie dla generaloi- rów Kb i Kz. Napiecie poczatkowe siatek lamp tych generatorów, na przyklad ty¬ ratronów, jest tak wyregulowane, ze skok wsteczny rozpoczyna sie po opadnieciu napiecia rozrzadczego do zera. Stale czasu obwodów prostowniczych sa rózne, miano¬ wicie przyrzad Kz posiada mala stala cza¬ su, tak iz relaksacja odbywa sie w przecia¬ gu czasu tz. Stala czasu przyrzadu Kb jest odpowiednio wieksza.Dla umozliwienia zmiany stalych czasu najlepiej wykonac jeden z czlonów C, R lub oba czlony C, R jako zmienne!.Nirpiecfe WJPfzlidteBe dla generatorów Kb, Kz w razie potrzeby moze byc pobie¬ rane równiez z czesci opornika R. Jest to korzystne zwlaszcza wtedy, gdy ten sam przyrzad sluzy do pracy z samoczynnymi wyladowaniami relaksacyjnymi i z tak zwanymi przymusowo synchronizowanymi, rozrzadzanymi z nadajnika, wyladowania¬ mi relaksacyjnymi. W tym ostatnim przy¬ padku generator nie drga samodzielnie, lecz jest rozrzadzany wylacznie za pomoca impulsów z nadajnika. Do tego celu po¬ trzebne sa wieksze napiecia. Jezeli nato¬ miast generator dxga samodzielnie a syn¬ chronizowane sa jedynie relaksacje, po- tzebne sa mniejsze napiecia. PL