Przedmiotem niniejszego wynalazku jest urzadzenie odciazajace, zastosowane w silnikach, które pracuja w dowolnej cieczy i sluza do napedu rozmaitych maszyn, np. pomp odsrodkowych. Wynalazek polega na tym, iz tarcza odciazajaca znanego wyko¬ nania obraca sie w cieczy otaczajacej wir-nik, przy czym ciecz ta nie pozostaje w lacznosci z ciecza, otaczajaca zewnatrz sil¬ nik. Tarcze umieszcza sie ponizej wirnika lub powyzej niego, mianowicie niezaleznie od pompy odsrodkowej, przy czym do wy¬ twarzania cisnienia, dzialajacego na tarcze, sluzy oddzielna pompa, w której wirnik jest osadzony na wale silnika elektryczne¬ go., Silnik elektryczny wedlug wynalazku moze sluzyc do napedu pompy dowolnego wykonania, np. pompy tlokowej lub od¬ srodkowej.Komora, w której umieszczona jest tar¬ cza odciazajaca, oraz pompa, wzglednie ko¬ mora, otaczajaca komore pierwsza i zamy¬ kajaca obieg kolowy cieczy tloczacej, jest otoczona ciecza, w której pracuje silnik i która ochladza wymienione komory. Ochla¬ dzanie to jest szczególnie korzystne o ile zastosowany zostanie odpowiedni zespól rur.Dalsza cecha wynalazku polega na tym, iz ciecz, w której obraca sie wirnik, jest wprawiana w obieg kolowy za pomoca ko¬ la odsrodkowego, osadzonego na wale wir¬ nika, przy czym po przejsciu poprzez szczeline pierscieniowa pomiedzy wirni¬ kiem a stojanem ciecz ta jest przeprowa¬ dzana przez rury chlodzace, otoczone cie¬ cza, w której jest zanurzony silnik.Na rysunku uwidoczniono przyklad wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia w przekroju osiowym silnik elektryczny wraz z urzadzeniem odciazajacym i chlo¬ dzacym, a fig. 2 — przekrój obwodowy wzdluz linii A — B na fig, 1, rozwiniety w plaszczyznie poziomej.Na wale 1 osadzony jest wirnik 2, od¬ dzielony od stojana 3 szczelina 4. Stojan jest umieszczony w szczelnej oslonie 5 i przykryty na stronie szczeliny 4 tuleja 6.Oslona jest zamknieta pokrywa, której kolnierz uwidoczniono na rysunku. Przez pokrywe przeprowadzony jest szczelnie przewód doprowadzajacy prad.Tarcza 7, zaklinowana na wale 1 poni¬ zej wirnika 2, jest umieszczona w komorze 8, polaczonej z komora 9 wirnika. Komora 8 jest wypelniona ciecza, zawierajaca ewentualnie smar, pochodzacy z lozysk, i oddzielona zupelnie od cieczy, w której pracuje silnik.Ponizej tarczy 7 osadzony jest na wale / wirnik 10 pompy, ewentualnie wielostop¬ niowej. Ciecz, doprowadzana pompa do dolnej powierzchni tarczy 7, odplywa przez szczeline 11 pomiedzy ta powierzchnia a brzegiem 12 oslony 13. Cisnienie cieczy na tarcze reguluje sie samoczynnie wskutek tego, ze tarcza ta moze sie przesuwac wzdluz walu, przez co zmieniaja sie wy¬ miary szczeliny tak, iz cisnienie to równo¬ wazy dzialanie sily ciezarów, osadzonych na tym samym wale, dzieki czemu zniesio¬ ne zostaja sily, dzialajace na tarcze od gó¬ ry* Tarcza 7 tworzy górna pokrywe komory 14, otoczonej oslona 13 i polaczonej z ze¬ wnetrzna komora 15 za posrednictwem o- tworu 16 na dolnym koncu komory 14, Ciecz jest tloczona z komory 15 przez otwór 16 do komory 14 i pod pewnym cis¬ nieniem plynie przez szczeline 11 czescio¬ wo z powrotem do komory 15 a reszta do komory 8.Tarcza 7 przylega do pierscienia 12 je¬ dynie przy wylaczonym silniku, a wiec przy unieruchomionej pompie 10. Ponie¬ waz rozruch silnika trwa stosunkowo krót¬ ki okres czasu, zuzycie tarczy 7 wskutek tarcia jest male. Aby jednak zapobiec te¬ mu zuzyciu tarczy 7 wskutek przylegania jej podczas rozruchu silnika do pierscienia 12, przy wielkiej mocy silnika i wielkich ciezarach, stosuje sie odpowiednie lozysko, wykonane ze stali nierdzewnej. Lozysko to utrzymuje przy wylaczonym silniku bar¬ dzo mala szczeline 11 (w przyblizeniu do 0.1 mm), a w czasie rozruchu umozliwia ono przesuwanie sie tatczy wraz z4 walem do góry. Jezeli zas silnik obraca sie w kie- — 2 —runku przeciwnym kierunkowi normalnego obrotu, lozysko zapobiega przyleganiu tar¬ czy 7 do pierscienia 12. Lotzysko to i zawór zwrotny dzialaja wiec w jednym i tym sa¬ mym kierunku, wzglednie dzialania ich u- zupelniaja sie wzajemnie* Silniki tego rozdzaju, a szczególnie silniki o malej mocy, wytwarzaja znaczne ilosci ciepla z powodu strat w aktywnym zelazie i uzwojeniu oraz z powodu dziala¬ nia ciernego o sciany stojana i wirnika wprawionej w ruch cieczy. W celu utrzy¬ mania temperatury w dozwolonej granicy nalezy stosowac oddzielne srodki, ponie¬ waz nie wystarcza chlodzenie ciecza, ota¬ czajaca silnik.Wedlug wynalazku cieplo, wytwarzane przez silnik, jest odprowadzane wspólnie z cieplem, powstajacym przez tarcie tarczy 7 i lozysk.W tym celu oslona 31 komory 15 jest otoczona dokola ciecza chlodzaca, w której pracuje silnik. W celu zwiekszenia sku¬ tecznosci chlodzenia doprowadza sie ciecz z komory 9 przez kanal 22 do zespolu pio¬ nowych rur 23, które otaczaja komore 15 (fig. 2). Ciecz wplywa d& rury 23 przez ka¬ nal 22, a nastepnie przez kanal 24 jest do¬ prowadzana do komory 8. Komory 8 i 9 sa oddzielone jedna od drugiej, za pomoca przedluzenia oslony lozyska, umieszczone¬ go w komorze wirnika i skladajacego sie z oslony 25, panewki 26 i tulei 27. Ciecz do¬ staje sie do komory 8 przez szczeline 28 pomiedzy tarcza 7 a oslona 31, a przez row¬ ki 30 walu 1, przebiegajace równolegle do jego osi, do górnej czesci komory wirnika.Woda, doprowadzana ponizej tarczy 7 za pomoca wirnika 10 pompy, posiadajaca wiec wielka preznosc, odplywa przez szczeline 11 z wielka szybkoscia, tak iz preznosc wody zmniejsza sie, a pewna jej ilosc miesza sie w szczelinie 28 z woda przeplywajaca z rur 23 do komory 8.Obieg cieczy osiaga sie za pomoca kola 29 pompy odsrodkowej, osadzonego na górt nym koncu walu ponad wirnikiem 2. Ciecz ta plynie przez szczeline 4 pomiedzy tuleja 6a (wzgledniej a wirnikiem 2, a stad do¬ staje sie do komory 9 oraz przez kanal 22 do urzadzenia chlodzacego, w którym cie¬ plo pochloniete jest oddawane cieczy, ota¬ czajacej silnik. PL