Znane dotychczas urzadzenia! doi usu¬ wania powietrza z naczyn, zwlaszcza z ba¬ niek zairówek elektrycznych, oraz; doi napel¬ niania ich gadami, posiadaja z reguly obra¬ cany skbkaimi stól, zaopatrzony w pewna liczbe glowic itrzymakowych na banki za¬ rówek, z których kazda jest polaczona przy pomocy rurki z plaskim obrotowym suwa¬ kiem, umieszczonym centralnie i sluzacym do stwatrzariiia) polaczenia glowic trzymako- wych z pompaimi prózniowymi i ze zbiorni¬ kami gazów. Polaczenie glowic trzymako- wych z plaskim suwakiem obrotowym przy pomocy jedbej tylko nurki posiada, jednak te wade, ze po odlaczeniu pompy próznio¬ wej w rurce tej pozostaja resztki powietrza, które nastepnie przy napelnianiu banki za¬ rówki gazem dbistaja sie do niej z powro¬ tem wraz z wprowadzanym gazem. Aze¬ by temu zapobiec proponowano juz kazda glowice trzymakbwa zaopatrzyc W d^ne rurki, z których jedna, sluzy do usuwania powietrza z banki zarówki, druga zas do napelniania banki zarówki gazem. Ponie¬ waz obie rurki, to znaczy rurka do dopro¬ wadzania gaizu i rurka do usuwania powie¬ trza maja ujscie we wspólnym otworze w glowicy trzymakowej, przeto rurki te sa równoczesnie oprózniane podczas usuwa¬ nia powietrza z glowicy i równoczesnie tez napelniane gazem przy wprowadzaniu ga¬ zu do tej glowicy. Takie urzadzenie posia-da jednak te wade, ze pfr napelnieniu ja¬ ziem glowicy trzymakoiwej obie rurki zawie¬ raja gaiz, który nastepnie przy usuwaniu powietrza z nastepnej banki zarówki zo¬ staje wraz z powietrzem odpompowany; spowodowajnal przez to strata jest ze wzgle¬ du na wielka wydajnosc dzienna takich u- rzadzen tak znaczna,, iz urzadzenia te nie mogly rozpowszechnic sie w praktyce.Wynalazek dbtyczy urzadlzen tego* ostat¬ niego rodzaju, w których kazda glowica trzymakowa jest zaopatrzona w kilka od¬ dzielnych rurek do usuwania powietrza i napelniania gazem, które maja osobne uj¬ scia; ma on nia celu usuniecie wyzej opisa¬ nych wad. W tym celu kazda glowica trzy¬ makowa jest zaopatrzona wedlug wynalaz¬ ku w kilka zaworów, rozrzadzanych pod¬ czas obrotu stolu i zamykajacych wzgled¬ nie otwierajacych rurki, konczace sie od¬ dzielnie w glowicach trzymakowycih. Dzie¬ ki zastosowaniu tych zaworów resztki gazu podczas napelniania gazem banki lampy nie moga przejsc z zamknietych rurek do innych rurek, alni tez nie moga przedbstac sie do rurki do usuwania powietrza, co po¬ ciagaloby za) soba odsysanie tych resztek gazu podczas usuwania powietrza! z banki, a wiec tez i strate tego gazu.Na rysunku przedstawiony jest jeden przyklad wykonania urzadzenia, stanowia¬ cego pfuzedbwot wynalazku.Fig. 1 przedstawia glówne czesci urza¬ dzenia do usuwania powietrza z naczyn, zwlaszcza z baniek zarówek elektrycznych, oraz do napelniania ich gazami. Fig. 2 przedstawia czesciowo w widoku bocznym* a czesciowo w przekroju glowice trzymakb- wa na banki zarówek, zaopatrzona w sze¬ reg zaworów. Fig. 3 przedstawia widbk z przodu glowicy trzymakowej wedlug fig. 2* Fig. 4 przedstawia w widbku perspekty¬ wicznym urzadzenie rozrzadzajace jednego z zaworów glowicy trzymakowej. Fig. 5 przedstawia schematycznie uklad rurek po¬ miedzy suwakiem obrotowym urzadzenia a glowicami trzyimiakowymi, oraz pomiedzy suwakiem a pompami do usuwania powie¬ trza z naczyn i zbiornikami gazów, dostar¬ czajacych gazy do napelniania nimi naczyn.Fig. 6, 7, 8 i 9 przedstawiaja glówne cze¬ sci suwaka obrotowego w widbku z góry wzglednie z dtolu. Fig. 10 przedstawia su¬ wak w przekroju wzdluz linii A — B na fig. 6 — 9.Jak uwidoczniono1 na fig. 1, urzadzenie wedlug wynalazku posiada, jak zwykle, ob¬ racany skokaimi stól 10, posiadajacy na ob¬ wodzie pewna liczbe otworów 11, -w któ¬ rych umieszcza sie glowice trzymakbwe 12.Na rysunku pnzedstawiono dla uprosizcze- nia! tylko jedna taka glowice trzymakowa.Kazda glowica trzymakowa 12 sluzy dk umocowlanila banki 13 zarówki (fig. 2) i do stworzenia polaczenia pomiedzy ta banka a suwakiem obrotowym. Banka 13 jest o- sadizona wraz z rureczka do usuwania po¬ wietrza 14 w glowicy trzymakowej 12. Ta ostatniai posiadl w tym celu nagwintowai- ny korek 17 z kanalem osiowym, zaopa¬ trzony u dolu w pierscieniowa wkladke gumowa 16. Do tej ostatniej przylega pa¬ newka 15, przyciskana za posrednictwem lozyska kulkowego 19 za pomoca ttdfejjki nagwintowanej 18, nasrubowywanej na kfo- rek 17, tak iz wkladka, gumowa 16 powierz¬ chnia wewnetrzna przylega dokladnie do rureczfci 14, sluzacej do oprózniania i nai- pelniania banki 13, i utrzymuje ja we wiar sciwytti polozeniu. Do tulejki 18 przymoco¬ wany jest pierscien 21, posiadajacy trzpien 20, wystajacy ku dolowi. Pierscien 21 oraz tulejka 18 moga byc obracane przy pomocy dowolnego urzadzenia w celu izamocowy- wania lub oswobadzania ruireczki, sluza¬ cej do oprózniania i napelniania; banki1 za¬ rówki.Podluzny kanal 22 w glowicy trzymako¬ wej stanowi przedluzenie osiowego' kanalu w korku 17. Kanal 22 jest polaczony ze zbiornikami argonu i azotu oraz z rurkami, prowadzacymi do pompy prózniowej, za po- — 2 —sirednictweim trzech osobno sterowanych za¬ worów 23, 24 i 25. Azot jest doprowadzany clo glowicy rurka 26, której przedluzenie stawowi kanal 27. Ten ostatni ma uj¬ scie na] powierzchni 12* glowicy trzy¬ makowej 12, do której przylegaja za¬ wory, al mianowicie *w poblizu ujscia! krót¬ kiego kawalu poprzecznego 28, odchodzace¬ go z kawalu podluznego 22. Ujscia kawa¬ lów 27, 28 na powierzchni 12' przyllegawBa zaworów sa zamkniete plytka gumowa 29, stanowiaca elastyczny talerzyk zaworu i przycisnieta w normalnym polozeniu do wspomnianej powierzchni 12*. Zawory 23, 24 i 25 sa. osadzone w oslonie 30, przylega¬ jacej do powierzchni 12' glowicy trzymalko- wej 12 i przymocowanej don przy pomocy sruib 31. W dnie oslony 30 wywiercone sa trzy okragle wglebienia 30*, w które wcho dza plytki gumowe 29 zaworów. Kazda plytka gumowa 29 jest zamocowana na trzpieniu 32, slizgajacym sie w tulejce usz¬ czelniajacej 35, która ze swej strony jest osadzona w króccu 33 oslony 30. Na trzpien 32 nasunieta jest zwinieta srubowo sprezy¬ na' 34, przyciskajaca plytke gumowa 29 do powierzchni tT przy pomocy wklaldki pier¬ scieniowej 3T, itak iz ujscia kanalów 27 i 28 w glowicy sa, normalnie Worac, zamkniete.W fazie, gdy db banki zarówki nalezy do¬ prowadzic azott, plytka gumowa 29 zositaje z lekka odsunieta od powierzchni 1T, tak iz gaz moze przeplywac z rurki 26 przelz kanaly 27 i 28 do osiowego kanalu podluz¬ nego 22 a przeto i dlo banki 13 zarówki. Ten ruch trzpienia 32, otwierajacy zawór, jtest uskutoclzwiawy przez dzwignie 36 i przez obrotowy kciuk 37, dzialajacy na tylni ko¬ niec dzwigni. Zarówno dzwignia 36 jak i kciuk 37 kazdego zaworu sa osadzone obro¬ towo na sworzniu 38. Dzwignia 36 wchodzi jednym koncem w szczeliWe w trzpieniu 32 i naciska podbzas swego ruchu ku zewnetrz¬ nej stronie oslony 30 na umieszczony w szczeliwie czop 39. Podctzais swego obrotu kctiflc 37 naciska umocowanym na nim trzpieniem zderzakowym 40 na tylny swo¬ bodny koniec dzwigni 36, tak iz ta ostatnia wykreca sie swym koncem, umiesizczlowym wewnatrz trzpienia 32, ku stronie zewnetrz¬ nej, przesuwajac trzpien 32 oraz plytke gu¬ mowa 29. Rozrzad zaworu jest uskutecznia¬ ny pretem 42, utaiocotwawym na otaczaja¬ cym stól 10 pierscieniu 41 i naciskajacym na kciuk 37 podczas przechodzenia glowi¬ cy przed tym pretem. W przedstawionym na fig. 1 polozeniu glowicy 12 majtaizszy zawór 25 jest otwarty, poniewaz piret 42, znajdujacy sie na drodze jego obiegu, nar ciska na kciuk 37. Prety 42 sa ustawione w tych miejscach zatrzymywania sie glo¬ wic trzymakowych 12, obracajacych sie skbkami wraz ze stolem obrotowym, w któ¬ rych odbywa sie usuwanie powietrza1 z ba¬ niek zarówek wzglednie wapelniawie ich gazem.Argow jest doprowadzany do glowicy trzymakbwej 12 przewodem 46, laczacym sie z poprzeczwym kanalem 47 glowicy. Po¬ wyzej poprzecznego kawalu 47 w glowicy 12 znajduje sie db-ugi poprzeczny kanal 47*, odchodzacy od podluznego kawalu 22 i majacy ujscie wal powierzchni 12* glowicy trzymaklowej 12. Polaczenie wzajemne tych dwóch kanalów poprzecznych 47 i 47* jest regulowane zaworem 24.Przewód dlo usuwania] powietrza kaz¬ dej glowicy trzymakowej, prowadzacy do poimpy powietrznej, sklada sie z rurki 48 i z kanalu podluznego 49 w glowicy 12; krót¬ ki klawal poprzeczny 49*, odchodzacy od ka¬ nalu podluznego 49, ma ujscie na wspom¬ nianej juz wyzej powierzchni 1T. Poza. tym od podluznego kanalu 22 odgalezia sie powyzej poprzecznego kanalu 49' jesz¬ cze jeden poprzeczny kanal 49", konctzapy sie na powierzchni 12' glowicy trzymakbwej 12. Zawór 25 reguluje polaczenie pomiedzy poprzecznym kanalem 49' i poprzecznym kanalem 49t4 glowicy trzymakowej.Zastosowano równiez narzady, utrzymu¬ jace zawory poszczególnej glowicy trizyma- — 3 —kowej 12 w stanie zamkniecia az do zakon¬ czenia jej obiegu kolowego, gdyby banka i3 zarówki cnie byla w niej osadzona dosc szczelnie. A wiec na sworzniu 38 kazdej glowicy trzytmakowej osadzona jest mala glowica 43, która podczas swego przesuwu w dól przesuwa sworzen 38 wraJz ze znaj¬ dujacymi sie na nim kciukami 37. Jezeli kciuki zostana w ten sposób przesuniete w dól, to ich trzpienie 40 nie moga oddzialy¬ wac na odnosne dzwignic 36. Kazdy kciuk 37 posiada szczeline 44, w której znajduje sie uchwyt sprezynujacy, obejmujacy wcie¬ ta czesc sworznia 38. W ten sposób kazdy kciuk, chociaz osadzany obrotowo, jest jednak Sztywno sprzezony ze sworzniem 38 i nie daje sie przesuwac w kierunku jego osi. Blaszka sprezynujaca 45, zamocowana na oslonie 30, utrzymuje wskutek tarcia w kazdym polozeniu glowice 43, osadzona na siworzniu 38.Dolaczanie rurek, doprowadzajacych a- zot i argon, oraz rurki, przez która usuwa sie powietrze, dlo glotwicy trzymakoiwej 12 oraz odlaczanie ich jest uskuteczniane przy pomocy plaskiego oibnotowego suwaka 50.Suwak 50 skladaj sie ze srodkowej tarczy pierscienioiwej 51, obracanej wrazi ze sto¬ lem 10, z nieruchomej plyty przykrywaja¬ cej 52 i nieruchomej plyty dolnej 53. Rur¬ ka 48 do usuwania powietrza kazdej gloi- wicy trzymakbwej 12 (fig. 1) jesit polaczo- nia z rurka 55, która prowadzi poprzez odoliwiacizj 56 dJo kanalu 57, wykonainegó w obrotowej tarczy 51 suwaka. Kanaly 57 posiadaja ksztalt kolanka i maja ujscie na górnej powierzchni tarczy 51, jak to uwi¬ doczniono njal fig. 6 i 10. W ten sposób kaz¬ da rurka dlo usuwania powietrza kazdej glowicy trzytmakowej 12 jest polaczona, za posredinictwem kanalu 57 z suwakiem 50.Rurki 26 i 46 sa w podobny sposób dola¬ czone za posrediniictwem rurek 58 wzgled¬ nie 59 do kawalów 60 i 61 tarczy 51, przy czym jedbak kanaly te maja ujscie na dol¬ nej powierzchni tarczy- W celu uproszcze¬ nia ukladu rurek dla kazdej pary sasied¬ nich glowic itrzymakowych 12 przewidzia¬ ne sa wspólne rurki 58 wzglednie 59 do doprowadzania gazu.Niech jedtaa ;z glowic trzymakbwych znajduje sie w polozeniu x suwaka (fig* 1, 5, 7 i 9). W tym polozeniu uj scie kanalu 57 tarczy 51 jest zamkniete plyta przykry¬ wajaca 52 suwaka; to samo dotyczy ujsc kanalów 60 i 61, zamknietych plyta dtolna 53. W razie obrotu stolu 10 i glowicy trzy¬ makowej 12 przy wykonywaniu skoku kar nal 57 tarczy 51 kolejno uzyskuje i traci lacznosc z kanalami w plycie przykrywa¬ jacej 52, zarazem zas pret 42, umocowany w pierscieniu 41, dziala na kciuk 37 zawo¬ ru 25 olbwodu prózniowego tejze glowicy, otwierajac ten zawór. Jak uwidoczniono na fig. 5, do kanalu 62 plyty przykrywajacej 52 dolaczona jest rurka 63, zaopatrzona1 w przewezenie 64 i polaczona z komoira-65 pompy prózniowej 66. Jezeli banka! 13 za¬ rówki jest osadizoma szczelnie w glOiwicy trizymakbwtej1, to nastepuje usuwanie po¬ wietrza z banki. Jezeli natomia&t osadze¬ nie banki w4 glowicy jest niesizoz^lne, to cisnienie atmosferyczne w nurce 63 dziala na poziom rteci w odgalezionej rurce 67 rteciowego lacznika samoczynnego, wsku¬ tek czego rtec przesuwa sie w rurce i po- wodbje zalmkniecie obwodu elektryclznego, utworzonegoi z; baterii 68 i uzwojenia 69.Rdzen 70 uzwojenia 69 zostaje wdlagniety do uzwojelnial przy jego wzbudzeniu, przy czym polaclzoma z nim dzwignia 71 zositaje przechylona dbokbla czopa 73 ku dbloiwi i dziala1 naJ klrazek1 74 glowicy 43 (fig. 4), przesuwajac ja wraz ze sworzniem 38 ku dblowi. Podczas tego ruchu zostaja prze¬ suniete rówmilez kbiukl 37 wszysitkich zawo¬ rów, tak1 iz dizwignie 36 zaworów nie moga byc urucfhomioine az db ukonczenia calego kolowego obiegu glowicy trzymakoWej 12, odbywajacego sile skokami.Podbzasi obrotu stiolu przy wykbntywa- niu drugiego z kolei skoku fenal 57 w tar- - 4 —czy 51 uzy$J#uje i tfraei z kolei lacznosc z kanalem ?5 w plycie przykrywajacej 52.Kanal ten jest polaczony rurka 76, zaopa¬ trzona w przewezenie 77, z potmpa próz¬ niowa 66. Pret 42, osadzony w pierscieniu 41, naciskal w tej pozycji na kciuk 37 ziawo- ru 25, tak iz polaczenie pomiedzy glowica trzymakbwa i) pompa prózniowa istnieje i w tym polozeniu;. Do rurki 76 przylaczona jesit rurka 78 rteciowego lacznika samo¬ czynnego, który w razie powstania nadL cisnienia w rurce 76 wskutek nieszczelno¬ sci glowicy zamyka obwód1 elektryczny uzwojenia 79. Rdzen 80 tego uzwojenia jest polaczony % dzwignia 82, tak iz przy wzbu¬ dzeniu] uzwojenia dzwignia1 82 przechyla sie w dól, naciskajac na krazek 74 glowicy 43 i przesuwaj^ ja w dol wraz ze sworzniem 38 i kciukami 37. Nastepny, a wiec trzeci sk'ok stolu 10 i glowicy trzymakowej 12 po¬ woduje zamkniecie zaworu 25 tek dlugo, az kanal 57 w tarczy 51 nie znajdzie sie pod kanalem 83 plyty przykrywajacej 52.W tym polozeniu suwaka] istnieje bezpo¬ srednie polaczenie (pomiedzy glowica trzy- makowa i pompa, prózniowa poprzez, rurke 84. Po przekroczeniu tego polozenia; kanal 57 znajduje sie pod pelnym miejscem ply¬ ty przykrywajacej 52, tak iz bainlda! 13 za¬ rówki, umiesizdzOnai w glowicy, jeist odla¬ czona. '¦ ! : ' ' v i-h ny\~' ! Gztorarty iskolk stolu wlprow^dlzia kawal 57 w lacznosc z; kanalem 85 plyty przykry¬ wajacej', przy czym zawór db usuwania po¬ wietrza 25 glowicy trzymakowej pozOste- je równiez otwarty. Kanal 85 jest polaczo¬ ny za potmtoca rurki zbiorczej 88 z pompa wysotbprózniowa 89, tak iz w tym poloze¬ niu w bance 13 zarówki zostaje wytworzo¬ na wysoka! prózlnial. Nalstepny skok stolu 10 ustawia kan&l 57 pod kainalem 86, który równiez jest polaczony z pompa wysokb- próznioiwa 89. W poloizeniach, ocfcOwiadla- jacych kanalom 85 i 86, zawór 25 jest za Kazdym razem otwierany pretem 42, oslaL dzionymi w pierscieniu 41. Na górnej po¬ wierzchni plyty dblnej 53 suwaka przewi-! dziawy jest zlobek 87 w ksztalcie luku kola, db którego doprowadzona jest rurka 90, sluzaca do dbprowadzania azotu. Pod¬ czas nastepnego skoku stolu obrotowego 10 i glowicy trzymakowej 12 zawór 25 do u- suwania powietrza zostaje zamkniety, na¬ tomiast zostaje otwarty zawór 23. Równo¬ czesnie odipowiedlni kanal 57 wchodzi pod pelne miejsce tarczy przykrywajacej 52.Otwarty zawór 23 umozliwia przeplyw azotu do banki zarówki.Nastepne skoki sitolu obrotowego powo¬ duja polajczenie banki z pompa wysokb- prózniowa 89, tak iz przy odpowiednim rozrzadzaniu zawOraimi 23 i 25 banka 13 zarówki jest kolejno napelniana azotem i oprózniana. Trwa to az db chwili, w której glowica! znajdzie sie w polozeniu y (fig. 7 i 9). Fodclzas wykbnywainia przez stól i glo¬ wice trzymakbwa skoków az do osiagniecia polozenia y prety 42 otwieraja zawory 23 i 25, przy czym klanal 57 osiaga ustawicz¬ nie polaczenie z kanalem 86 w plycie przy* krywajacej 52, tak iz banka 13 zarówki o- siaga polaczenie z pompa wysokoprózniowa 89. Zlobek 87 w dolnej plycie 53 zapewnia doplyw azotu do glowicy trzymakowejl 12 pomiedzy jej dkvotmal nastepujacymi po so- biei polozeniami acz db chwili osiagniecia polozenia y.Polozenie y (fig. 7 i 9) suwaika 50 jest jego polozeniem spoczynku, poniewaz w siu- waku 50 wyloty wszystkich kanalów talrczy srodkowej 51 leza wówczas pod wzglednie ponad pelnymi miejscami tarczy przykry¬ wajacej 52 wzglednie plyty dolnej 53. Pod¬ czas nastepnych trzech skoków stolu i glo¬ wicy trzymakowej skierowany w dól kanal 61 (fig. 8) tarczy srodkowej 51 osiaga kolej¬ no polaczenie z kanalami 91, 91* i 91" ply¬ ty dolnej 53, które za posrednictwem nurki 92 zostaja polaczone ze zbiornikiem, do¬ starczajacym argon. W tych polozeniach zawór 24 glowicy trzymakowej zostaje otwarty pretem 42, wstawionym w pier- — 5 —scien 41. W poftezemiaioh tych kanal 57 tar¬ czy srodkowej 51 dostaje sie wprawdzie po opuszczeniu polozenia y pod otwory 93 plyty przykrywajacej 52, nie posiada to jednak zadnego praktycznego znaczenia, poniewaz zawór 25 glowicy trzymakowej pozostaje wówczas zamkniety. Po przejsciu przez polozenia, w których banka zarówki jest napelniana argonem, zostaje ona w znany sposób odtopiona i usunieta iz urza¬ dzenia. Stojak urzadzenia jest zaopatrzony w miejscu x powyzej stolu obrorbowegla 10 w stale napedzany kciuk, nie przedstawiony na rysunku, który dziala od spodu nai kra¬ zek 74 glowicy 43 i podnosi ja doi góry wraz ze sworzniem 38 i kciukiem 37, jezeli wsku¬ tek nieszczelnosci banki zarówki lub glo¬ wicy 12 nastapilo przestawienie sworznia 38. PL