Przedmiotem wynalazku jest elektrycz¬ ne urzadzenie napedowe do zegara, zaopa¬ trzone w narzad drgajacy, np. w rodzaju hamulca, opisanego w patencie francuskim nr 767 359.Elektryczne urzadzenie napedowe sta¬ nowi szczególny elektromagnes, którego kotwica jest wykonana w postaci masy o pewnym ciezarze, osadzonej na koncu giet¬ kie} sprezynki. Ten narzad drgajacy moze byc zsynchronizowany z okresami pradlu zmiennego, wzbudzajacego cewke elektro¬ magnesu.Urzadlzeinie wedlug wynalazku tytulem przykladu jest uwidocznione na rysunku, na którym fig. 1 przedstawia synchronicz¬ ne urzadzenie elektryczne z kólkiem uze¬ bionym, obracanym za pomoca sprezyny drgajacej, a fig. 2 — widbk urzadzenia z góry.Sprezynkai 1 jest zaopatrzona na koncu w mase magnetyczna 2. Zacisk 3 sluzy do przymocowania sprezynki 1 do kadluba u- rzadzenia, zapadka zas 4 przenosi drgania sprezynki 1 na kólkoi uzebione 5, stanowia¬ ce pierwsze kólkoi mechanizmu zegarowe- goi. Cewka 6 elektromagnesu jest zaopatrzo¬ na w rdzen 6', z; którym polaczone sa ze¬ lazne luki 7 i 8 (fig. 1), wygiete tak', ze bie¬ guny 9 i 10 znajduja sie jeden naprzeciw drugiego w malej od siebie odleglosci. Bie¬ guny te sa zwarte magnetycznie zai pomocamasy 2 & namagnesowanej stali, stanowia¬ cej pewien ciezar, zamocowany naj koncu sprezynki 1. ] Narzad drgajacy podlega jednoczesnie przyciagajacemu dizialaniu jednego z bie¬ gunów i dzialaniu odpychajacemu drugie¬ go bieguna.Pole megjnetyczne jest prawie calkowi¬ cie zamkniete wskutek bliskosci biegunów 9 i 10 oraz obecnosci miedzy nimi masy magnetycznej 2.Urzadzenie odznaczal sie samoczynnym dzialaniem (regulujacym odchylen masy drgajacej dzieki szczególnemu uksztaltowa¬ niu bieguttów 9 i 10 (fig. %). JCazdy z tych biegunów jesit zaopatrzony w wykrój 12 wzglednie 13 o szerokosci, pozwalajacej na przesuwanie sie masy 2 w tych wykrojach bez dotykania ich scianek. Wskutek takiej budowy samoczynne regulowanie odchylen masy, czyli jej hamowanie osiaga sie dzie¬ ki istnieniu tych wykrojów. To zjawisko samoczynnego regulowania mozna tluma¬ czyc tym, ze prawie wszystkie linie sil two¬ rza zwiazki w metalowych odnogach 14, 15, 14' i 15* biegunów, natomiast nie mai zupel¬ nie linij sil w wykrojach 12 i 13. W tych wa¬ runkach z chwila, gdy masa 2 dosiega' kon¬ ca jednego bieguna, jest ona hamowana wiazka linij sil, które powoduja jejl przy¬ ciaganie az do linii konca biegunów i które, poczawszy od tej chwili, hamuja bardzo e- nergicznie mase 2, poniewaz linie sil sa zmuszone do wydluzania sie z chwila, gdy masa taj przesuwa sie dto wykrojów 12 i 13, gdzie nastepuje hamowanie, które jest regu¬ lowane samoczynnie, poniewaz sila hamo¬ wania zwieksza sie wraz z natezeniem pola magnetycznego. Z powyzszego wynika, ze wielkosc wychylen majsy narzadu drgajace¬ go pozostaje stala pomimo zmian napiecia* które, jak wiadomo, sa dosc znaczne, gdy stosuje sie prad z sieci.Pozwala to na osiaganie prawidlowosci dzialania i prowadzenia zab za zebem kól¬ ka 5 (fig. 1), którego uzebienie powinno byc bairdlzO drobne, azeby przy zazebianiu sie zapadki zapewnione bylo dzialanie u- rztadzeniai bez wiekszego halasu.Nalezy podkreslic, ze te prawidlowosc dzialania osiaga sie w bardzo prosty sposób bez stosowania zderzaków, przeciwdlziala- jacych ruchowi narzadu drgajacego. Gdy¬ by te wychylenia masy byly wyrównywane za pomoca zderzaków, to zadanie to nie mialo by rozwiazania praktycznego, ponie¬ waz zderzaki metalowe nie mogly by byc uzyte ze wzgledu na powstajacy wówczas, halas. Przeciwnie, uzycie kauczuku lub innego materialu sprezystego na te zderza¬ ki zapobiegalo by halasowi, lecz sa to mate* rialy, nie majdajace sie zupelnie do zasto¬ sowania w d&nym przypadku. Ponadto na¬ lezy zwrócic takze uwage na te okolicznosc, ze przeciwstawienie jakiemukolwiek narza¬ dowi drgajacemu materialnego zderzaka musialo by naruszac jego izochronizm.Zapadka 4 jest przymocowana w miej¬ scu 16 dlo sprezynki 1. Nalezy zaznaczyc, ze gdyby kólko uzebione 5 zostalo podnie¬ sione, to zab 4' zapadki 4 opisal by wów¬ czas w przyblizeniu luk, wspólsrodkowy do luku a b, którego srodek znajdowal by sie w poblizu miejsca zamocowania spre¬ zynki 1. Gdy sprezynka 1 wygina sie z pra^ wej strony ku lewej, zab 4' zapadki 4 opie¬ ra sie stopniowo coraz silniej na uzebieniu kólka 5, natomiaist gdy sprezynka 1 wygina sie w kierunku przeciwnym, nacisk zapadki stopniowo maleje i wreszcie prawie ustaje.W tych warunkach nacisk zeba 4* podczas posuwu zapadki 4 powoduje scisle jej po¬ laczenie z uzebieniem kólka 5, zapobiega¬ jac w ten sposób przyspieszeniu., które by moglo miec miejsce wskutek poslizgu tego kólka. Przeciwnie, gdy wyginanie sie spre¬ zynki 1 nastepuje z lewej strony ku prawej i nacisk zeba; 4* stopniowo ustaje, zab 4* slizga sie lekko po grzbiecie zeba na ttylle, ze dzialanie to nie powoduje cofania sie kólka 5, które w tych okolicznosciach moze byc utrzymywane za pomoca hamulca; - 2 —stosowanego powszechnie, badz tez hamul¬ ca, opisanego w patencie francuskim nir 767 359. W ten sposób zapobiega sie sto¬ sowaniu zapadki zatrzymowej, która winna byc zaniechana ze wzgledu na halasliwe jej dzialanie* PL