Zwykla reflektografia daje zwykle tyl¬ ko slabe kopie refleksyjne, zwlaszcza jezeli stosuje sie pozytywne warstwy dwuazowe, co powodowane jest tym, iz promienie pa¬ dajace wywoluja daleko posunieta chemicz¬ na przemiane na calej powierzchni czulej.Znane jest przy otrzymywaniu kopii re¬ fleksyjnych stosowanie siatek w celu tylko czesciowego niaswietlania czulej warstwy promieniami padajacymi, jednakze w przy¬ padku stosowania warstw chlorowco-sre¬ browych osiaga sie w ten sposób tylko nie¬ znaczne polepszenie, prawdopodobnie wskutek szkodliwych rozpraszan w war¬ stwie chlorowco-srebrowej.Wedlug wynalazku stwierdzono, iz za pomoca pozytywnie kopiujacych warstw dwuazowych, które prawie nie nadaja sie do zwyklej reflektografii, mozna uzyskac nadspodziewanie dobre wyniki, jezeli za¬ stosuje sie siatkowo podzielone promienie o malej dlugosci fali (mniejszej niz okolo 4500 A).Swiatloczula warstwa tworzy razem z podlozem, na którym sie ona znajduje, ar¬ kusz czuly, który naklada sie na wzór ko¬ piowany.W dalszym ciagu opisu rozumie sie pod nazwa „delikatnosc siatkowania" szero¬ kosc kryjacych czesci w milimetrach, a podnazwa „wspólczynnik kjryci^" stosunek cze¬ sci powierzchni pokrytej siatka do po¬ wierzchni calkowitej (zwlaszcza przy siat- kowaniach soczewkowych, pryzmatycznych itd.) to jest tej czesci powierzchni, która lezy poza aktywna wiazka promieni.Siatke mozna umiescic miedzy zródlem swiatla i warstwa czula stykajac ja (najle¬ piej) bezposrednio z czulym arkuszem albo tez mozna siatkowanie wykonac w arku¬ szu czulym oraz w warstwie czulej lub tez tylko w warstwie czulej.W ostatnio wymienionym przypadku mówi sie o arkuszach siatkowanych. Swia¬ tloczule warstwy, stosowane w dwuazoty- pii, pochlaniaja w duzym stopniu promie¬ niowanie krótkofalowe, na które sa one czule. Jezeli takie warstwy sa siatkowane, to powoduja one wyzej wspomniany po¬ dzial promieniowania, zanim to promienio¬ wanie padnie na wzór kopiowany.W zwiazku z niedajaca sie uniknac gru¬ boscia warstwy czulej oraz dzialaniem siat- kowan pryzmatycznych wzglednie soczew¬ kowych stwierdzono, iz korzystnie jest sto¬ sowac promieniowanie mozliwie „skierowa¬ ne1', to znaczy promieniowanie, które w pewnych granicach posiada promienie o mniej wiecej jednakowym kierunku. Takie skierowane promieniowanie otrzymuje sie np. za pomoca punktowego zródla swiatla.Przy siatkowaniu liniowym wystarcza takze liniowe zródlo swiatla równolegle do linij siaiek.Stwierdzono równiez, ze wynik oswie¬ tlania jest zalezny od odstepu miedzy wzo¬ rem i warstwa, w której tworzy sie kopia refleksyjna, i ze korzystnie jest stosowac w kazdym poszczególnym przypadku scisle okreslony odstep, który powinien byc nie¬ znaczny. Okreslony odstep obrazu od wzo¬ ru osiaga sie w praktyce np. przez dobór nosnika o okreslonej grubosci, jezeli czula warstwa jest umieszczona tylko na jednej stronie podloza.Korzystnie jest przy tym ulozyc czuly arkusz na wzorze w taki sposób, aby war¬ stwa swiatloczula byla odwrócona od wzo¬ ru. Odstep obrazu jest równy przy tym gru¬ bosci nosnika. Stwierdzono, iz korzystnie jest zastosowac tym wiekszy odstep obra¬ zu, im wieksze sa elementy siatkowania.Ewentualnie mozna odstep obrazu regulo¬ wac za pomoca warstwy srodkowej, umie¬ szczanej miedzy czulym arkuszem a wzo¬ rem.Czule arkusze, zaopatrzone w siatke lub siatkowane, maja te zalete, iz pozwalaja na unikanie przesuwania siatki podczas na¬ swietlania, przy czym arkuszy takich moz¬ na dostarczac w handlu w stanie gotowym do uzytku.Siatkowanie arkuszy mozna wykonywac w sposób wieloraki: na drodze fotograficz* nej (naswietlanie przez siatke, najlepiej za pomoca skierowanego promieniowania i tla pochlaniajacego), przez mechaniczna obróbke, np. nadrukowywanie, natryskiwa¬ nie, dziurkowanie itd.Arkusz o jednorodnej warstwie czulej, zaopatrzony w siatke, mozna poddac dzia¬ laniu promieniowania (najlepiej promienio¬ wania skierowanego) przy stosowaniu tla pochlaniajacego, przez co zwiazek dwuazo- wy zostaje wybielony w miejscach siatki przepuszczajacych promieniowanie. Przy nastepnym uzyciu arkusza do wytwarzania kopii refleksyjnej do uzyskania kopii wy¬ starcza mniejsza ilosc energii swietlnej.W mysl wynalazku stosuje sie promie¬ niowanie o malej dlugosci fali, jednakze wynalazek nie ogranicza sie do promienio¬ wania, skladajacego sie wylacznie z takich promieni. Stosowane zazwyczaj zwiazki dwuazowe, zwlaszcza zawierajace grupe a- minowa, podstawiona w rdzeniu, wykazuja duza zdolnosc pochlaniania promieni krót¬ kofalowych, a przez to sa te promienie rów¬ niez w mieszaninie z innymi promieniami miarodajne pod wzgledem skutecznosci fo¬ tochemicznej, nawet jezeli zawarte sa ope tylko w malym stosunku \y; mieszalnie. — 2 —Jako nosniki materialu swiatloczulego stosuje sie najlepiej takie, które zmieniaja nieznacznie kierunek promieniowania, a ktare wykazuja mozliwie duza przepu¬ szczalnosc, np. szklo, celuloid, celofan, ze¬ latyne itd.; mozna jednakze stosowac rów¬ niez materialy, wykazujace niewielka prze¬ puszczalnosc, jak kalke plócienna, papier przezroczysty itd.Material swiatloczuly mozna umiescic na jednej lub na obydwóch stronach podlo¬ za. Moze on równiez znajdowac sie w ma¬ sie podloza.Sposób wedlug wynalazku pozwala na bezposrednie otrzymywanie obrazów pozy¬ tywnych w kolorze czarnym i w róznych kolorach, przy czym moc obrazów zalezy miedzy innymi od rodzaju uzytej siatki, jak równiez od stezenia i rodzaju uzytego zwiazku dwuazowego.Przyklad I. W plycie bromo-srebrowej umieszcza sie na drodze fotograficznej siat¬ kowanie punktowe o delikatnosci 0,1 mm i wspólczynniku krycia 0,9. Punkty tworza czesc przepuszczalna siatkowania.Warstwe obrazowa tak otrzymanej ply¬ ty sftyka sie z arkuszem z acetylo-celulozy, zaopatrzonym w warstwe para-dwuazoety- lo-benzylo-aniliny.Arkusz ten kladzie sie strona nieswia-. tloczula np. na zadrukowany oryginal. Tak zlaczone trzy czesci umieszcza sie w znany sposób w ramce do kopiowania i naswietla przez siatkowana plyte za pomoca lampy lukowej, umieszczonej w odleglosci 30 cm.Naswietlanie uskutecznia sie tak dlugo, az przy wywolywaniu za pomoca cienkiej war¬ stwy, alkalicznego roztworu skladnika azo- wego otrzyma sie pozytywny obraz na bez¬ barwnym tle.Przyklad II. Na warstwie celulozy, po¬ traktowanej obustronnie roztworem dwua- zo - 1 - dwuetylo - amino - 4 - benzenu, o grubosci 0,06 mm umieszcza sie jednostron¬ nie siatke liniowa o delikatnosci 0,5 i wspól¬ czynniku krycia 0,8.Material siatkowy do nadrukowania ma sklad nastepujacy: do 100 czesci wody, 6 czesci kazeiny, 6 czesci cukru dodaje sie tyle proszku glinowego1, az uzyska sie do¬ stateczna sile krycia.Miedzy czuly arkusz i oryginal kladzie sie ponadto przezroczysta warstwe srodko¬ wa o grubosci 0,1 mm.Naswietla sie za pomoca lampy rtecio¬ wej strone, zaopatrzona w siatkowanie i zwrócona do zródla swiatla. Po naswietle¬ niu wywoluje sie arkusz w alkalicznym roz¬ tworze skladnika azowego. Przy tym wy¬ wolywaniu mozna, o ile material siatkuja¬ cy nie schodzi sam, usuwac warstwe siatko¬ wana przez pocieranie. Otrzymuje sie obraz pozytywny, posiadajacy wieksza moc, niz obraz, otrzymany w takich samych warun¬ kach, lecz bez siatkowania.Jezeli arkusz zostanie przy uzyciu tla pochlaniajacego naswietlony wstepnie od strony, znajdujacej sie po stronie zródla swiatla, wówczas przy uzyciu takiego arku¬ sza wystarcza krótszy czas naswietlania do osiagniecia tego samego celu. To naswietla¬ nie wstepne uskutecznia sie najlepiej za pomoca promieni skierowanych.Przyklad III. Film celuloidowy o gru¬ bosci 0,16 mm zaopatruje sie po jednej stro¬ nie w soczewki cylindryczne, umieszczane w samym materiale.Promien kazdej soczewki cylindrycznej wynosi okolo 0,03 mm. Strone, nie zaopa¬ trzona w siatkowanie, powleka sie cienka warstwa p - dwuazo - dwufenyloi - aminy.Film przyklada sie warstwa powleczona do wzoru kopiowanego, przy czym korzyst¬ nie jest podczas naswietlania podlozyc czarna warstwe pochlaniajaca po stronie odwróconej od swiatla. Po naswietleniu za pomoca swiatla lukowego mozna w odpo¬ wiednim urzadzeniu wywolujacym wpro¬ wadzic na film cienka warstwe zasadowego roztworu skladnika azowego.Przyklad IV. Do przezroczystego pod¬ loza wprowadza sie dwuazo - 1 - dwuetylo- — 3 —-amino - 4 - benzen. Tak otrzymany czuly arkusz styka sie bezposrednio z nie odbija¬ jaca siatka o delikatnosci 0,1 i wspólczyn¬ niku krycia 0,6 i naswietla przez te siatke za pomoca mozliwie skierowanego promie¬ niowania, przy czym pod czulym arkuszem nalezy umiescic czarne tlo pochlaniajace.Po tym naswietleniu umieszcza sie wstepnie siatkowany czuly arkusz na wzo¬ rze, naswietla sie i nastepnie wywoluje zna¬ nym sposobem. Otrzymuje sie mocniejszy obraz, niz obraz otrzymany w tych samych warunkach bez wstepnego naswietlenia.Przyklad V. Przezroczysta warstwe, zaopatrzona obustronnie w powloke p - - dwuazo - dwufenylo - aminy, dziurkuje sie w taki sposób, iz powstaja w niej po¬ dluzne otwory o dlugosci 1 cm, szerokosci * 0,1 mm i o odstepach równych 0,1 mm. Tak otrzymane siatkowanie posiada delikatnosc 0,1 i wspólczynnik krycia 0,5. Aby nie nad¬ werezyc zbytnio wytrzymalosci warstwy, mozna szeregi kresek przesunac wzgledem siebie.Dziurkowana warstwe umieszcza sie na wzorze i naswietla za pomoca promienio¬ wania mozliwie skierowanego stosujac jako zródlo swiatla lampe lukowa.Po wywolaniu za pomoca zasadowego skladnika azowego otrzymuje sie obraz po¬ zytywny. PL