PL25954B1 - Sposób kotonizacji lnu. - Google Patents

Description

Przedmiotem wynalazku niniej szego jest sposób kotonizacji lnu, który umozli¬ wia przedzenie wlókien lnianych za pomo¬ ca maszyn przedzalniczych, stosowanych do przedzenia bawelny. Wedlug wynalazku len lub odpadki lniane poddaje sie przede wszystkim oczyszczaniu mechanicznemu, majacemu na celu uwolnienie lnu od paz- dzierzy, gdyz do kotonizacji nadaje sie je¬ dynie len wolny od paidzierzy i zanieczy¬ szczen.Czysty len lub odpadki lniane, wolne od pazdzierzy, poddaje sie nastepnie wla¬ sciwej obróbce chemicznej powodujacej kotonizacje lnu. Len sklada sie z 60 — 65% blonnika, a reszte stanowia zanieczyszcze¬ nia, kurz i zwiazki pektynowe, zlepiajace poszczególne wlókienka lnu. W celu roz¬ dzielenia wlókien lnu na poszczególne wló¬ kienka nalezy usunac zlepiajacy je klej ro¬ slinny czyli pektoze. Rozdzielanie lnu na poszczególne wlókienka elementarne nosi wlasnie nazwe kotonizacji lnu.Sposób kotonizacji lnu jest procesem chemicznym, który wedlug wynalazku sklada sie z opisanych ponizej zabiegów.W pierwszym zabiegu len lub jego od¬ padki laduje sie do autoklawu w ilosci, wy¬ noszacej 10% wagi wody, odpowiadajacej pojemnosci tego kotla, do której wprowa¬ dza sie przygotowany i ogrzany uprzednio w drugim, kotle roztwór mydla sulfoizonaf-taUnOwetfo oraz terpentyny, przy czym do kotla, zawierajacego len, dodaje sie 1 — 3Mj% mydla sulfoizonaftalenowego oraz 30 — 45% terpentyny w stosunku d6 wagi lnu. Mydlo sulfoizonaftalenowe ma na celu rozpuszczenie terpentyny i jednoczesnie szybsa^^wftzanie lnu w kapieli, terpentyna zas rozpuszcza pektoze, z której powstaje kwas pektynowy. Len gotuje sie w autokla* wie,y ciagu % — "\xfa godziny pod cisnie¬ niem 1 — 4 atm. Po skonczonym gotowaniu len plucze aie dokladnie woda W celu usu¬ niecia pektozy.W drugim zabiegu sposobu wedlug wy¬ nalazku len poddaje sie powtórnemu goto¬ waniu, by usunac wszelkie zanieczyszcze¬ nia. Drugie gotowanie przeprowadza sie w tym samym autoklawie w obecnosci dwu¬ weglanu sodu (w ilosci 8 — 15% w stosun¬ ku do wagi lnu) oraz dwusiarczynu sodu (w ilosci 4 — 1% w stosunku do wagi lnu), przy czym gotowanie to przeprowadza sie pod cisnieniem ^ — 2 atm i trwa ono 1 — 3 godz. Pó powtórnym gotowaniu len plu¬ cze sie w zwyklej wodzie.W celu dokladniejszego usuniecia wszelkich zanieczyszczen len gotuje sie po raz trzeci w tych samych, co uprzednio wa¬ runkach, dodajac jednak w tym przypadku dwuweglanu sodu w ilosci 5 — 8% w sto¬ sunku do wagi surowca i dwusiarczynu so¬ du w ilosci 2 — 5% w stosunku do wagi su¬ rowca* Dodawany dwuweglan sodu usuwa zamifccfcyszczemia, a dwusiarczyn sodu wy¬ wiera ha leii czesciowe dzialanie bielace.Po tym trzecim gotowaniu len plucze sie dotad woda, az przy plukaniu bedzie juz odchodzila czysta woda* Wyplukany len aanurza sie nastepnie do roztworu pod¬ chlorynu wapnia o stezeniu % — 2° Bc i miesza dokladnie w ciagu 1 — 3 godzin w celu Usztywnienia wlókna i jednoczesnego Wybifel&nia go, po czym len wyjmuje sie z tego roztworu, aby umozliwic ulotnienie sie Wolnego chloru, a nastepnie zanurza sie gO ponownie mieszajac na przeciag 15 — 60 minut do kapieli z kwasu solnego o ste¬ zeniu 0,25 — 1° Be. W kapieli tej usuniety zostaje wolny chlor, a wlókna usztywnio¬ ne w poprzedniej kapieli z podchlorynem wapnia pekaja i rozpadaja sie na wlókien- ka elementarne. Surowiec plucze sie na¬ stepnie dokladnie, by usunac kwas solny.W celu ostatecznego rozdzielenia wló¬ kien lnu na poszczególne wlókienka ele¬ mentarne len gotuje sie w lugu sodowym o stezeniu 0,5 — 2° Be w ciagu % — 2 godzin pod cisnieniem okolo 1—2 atjn* Po tym go¬ towaniu len zanurza sie powtórnie do roz¬ tworu podchlorynu wapnia o stezeniu % — 2° B& na przeciag 1 — 3 godzin, co wywo¬ luje bielenie sie lnu. Po wyjeciu z tej ka¬ pieli wprowadza sie surowiec ponownie do kapieli z kwasu solnego o stezeniu 0,25— 1° Be, w której pozostaje on w ciagu 15 — 60 minut. To powtórne zakwaszenie ma na celu usuniecie wolnego chloru, po czym len plucze sie kilkakrotnie.W celu ostatecznego usuniecia podchlo¬ rynu wapnia i kwasu solnego z lnu poddaje sie go dzialaniu dwusiarczynu sodu i w tym oelu zanurza sie go na przeciag 10 — 30 minut do roztworu dwusiarczynu sodu o stezeniu % — 2° Be. Dwusiarczyn rozkla¬ da pozostaly we wlóknach podchloryn wap¬ nia, który ewentualnie zostaje zredukowa¬ ny i traci wlasciwosci chlorujace, po czym surowiec dokladnie plucze sie.Ostatni zabieg sposobu kolonizacji lnu wedlug wynalazku polega na natluszczaniu obrobionego surowca, które przeprowadza sie w ten sposób, ze len zanurza sie na przeciag 10 — 30 minut do roztworu, za* wierajacego 5 — 20 g szpiki roslinnej lub innego oleju roslinnego w litrze wody* Ten sam wynik mozna, uzyskac stosujac zamiast szpiki roslinnej wysokosulfonowany olej rycynowy, mydlo marsylskie, gliceryne lub podobne dodatki w ilosciach podanych w odniesieniu do szpiki roslinnej* W ten sposób potraktowany len przeno¬ si sie do wirówki, odwirowuje wode, suszyi otrzymany kotonizowany len poddaje sie przedzeniu. PL

Claims (4)

1. Zastrzezenia patentowe. 1. Sposób kotonizacji lnu, znamienny tym, ze wolny od pazdzierzy len lub jego odpadki gotuje sie w ciagu % — 1% godzi¬ ny w autoklawie pod cisnieniem 1 — 4 atm w roztworze, zawierajacym mydlo sulfo- izonaftalenowe w ilosci 1 — 3Y2% w sto¬ sunku do wagi lnu oraz terpentyne w ilosci 30 — 45% w stosunku do wagi lnu, a po wyplukaniu gotuje powtórnie pod cisnie¬ niem V2 — 2 atm w ciagu okolo 1 — 3 go¬ dzin w obecnosci dwuweglanu sodu w ilo¬ sci 8 —15% w stosunku do wagi lnu i dwu¬ siarczynu sodu w ilosci 4 — 7% w stosun¬ ku do wagi surowca, po czym ponownie wy¬ plukany, obrobiony czesciowo len gotuje sie znów w tych samych, co uprzednio, wa¬ runkach z dodatkiem dwuweglanu sodu, a- le w ilosci 5 — 8%, w stosunku do wagi su¬ rowca, i dwusiarczynu sodu w ilosci 2 — 5% w stosunku do wagi surowca, a nastep¬ nie len zanurza sie na przeciag 1—3 go¬ dzin do roztworu1 podchlorynu wapnia o stezeniu % — 2° Be oraz bezposrednio po¬ tem do kapieli z kwasu solnego o stezeniu 0,25 — 1° Be na przeciag 15 — 60 minut, skad surowiec po dokladnym wyplukaniu przenosi sie do kapieli z lugu sodowego o stezeniu 0,5 — 2° Ber w której gotuje sie go w ciagu V2 — 2 godzin pod cisnieniem oko¬ lo 1 — 2 atm, nastepnie wygotowany suro¬ wiec zanurza sie powtórnie kolejno na go¬ dzine do roztworu podchlorynu wapnia o stezeniu V2 — 2° Be, a potem na 15 — 60 minut do kapieli z kwasu solnego o steze¬ niu 0,25 — 1° Bc, a w koncu na przeciag 10 — 30 minut do roztworu dwusiarczynu sodu o stezeniu xh — 2° Be, po czym wresz¬ cie tak obrobiony surowiec poddaje sie na¬ tluszczaniu.
2. 2. Sposób wedlug zastrz. 1, znamienny tym, ze w celu natluszczenia obrobionego lnu zanurza sie go do kapieli, zawierajacej 5 — 20 g szpiki roslinnej lub innego oleju roslinnego w litrze wody.
3. 3. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze w celu natluszczenia przerobionego lnu zanurza sie go do kapie¬ li, zawierajacej 5 — 20 g wysokosulfono- wanego oleju rycynowego w litrze wody.
4. 4. Odmiana sposobu wedlug zastrz. 2, znamienna tym, ze w celu natluszczenia przerobionego lnu zanurza sie go do kapie¬ li, zawierajacej 5 — 20 g mydla marsyl- skiego lub gliceryny w litrze wody. Józef Weissfeld. Abram Majerlzbicki. Zastepca: Inz. M. Zmigryder, rzecznik patentowy. «** PL