Wynalazek niniejszy dotyczy urzadzen do stopniowego wlaczania i sprzegania kól w pedniach, skladajacych sie z zespolu kól, które przy prostej budowie umozliwia¬ loby wlaczanie odpowiednich przekladni pedni i jednoczesne sprzeganie ze soba tych kól zebatych.Zgodnie z wynalazkiem, cel powyzszy osiaga sie w ten sposób, iz uklad drazków wlaczajacych, wywolujacy wlaczenie za¬ danej przekladni, jest w ten sposób pola¬ czony z ukladem drazków sprzegajacych polaczonych kól, iz ruch dzwigni wlacza¬ jacej w jednym kierunku umozliwia wyla¬ czenie przedwstepne sprzegla, a ruch te¬ goz ramienia w kierunku przeciwnym wla¬ czenie ostateczne tegoz sprzegla w stosun¬ ku do obranego zespolu kolowego pedni.Na rysunku jest uwidoczniony przy¬ klad wykonania wynalazku przy napedzie zapomoca zespolu kól i sprzegiel kulko¬ wych. Fig. 1 i 2 przedstawiaja urzadzenie wlaczajace w rzucie pionowym, lub po¬ ziomym (czesciowo w przekroju), fig. 3 przekrój poziomy przez pednie W skali wiekszej.Na rysunku cyfra 2 oznacza wal nape¬ dzajacy, 20 zas wal pedzony przekladni, skladajacej sie z kól r; h jest dzwignia wlaczajaca, a k -— oznacza sprzeglo. Prze¬ kladnia r, umieszczona w skrzyni 21, skla¬ da sie z dwu szeregów kól r1, r4, oraz r1Qr lv% Kola rl, r4 sa wykonane w postaci tarcz pierscieniowych i osadzone luzno na wale 2, z którym je mozna stopniowo sprze¬ gac przy poimocy sprzegla k. Kola rlf rl/ sa zaklinowane na wale 20 i zostaja wpra¬ wiane w ruch obrotowy przec to kolo prze¬ kladni r1, r4, które w danej chwili jest sprzezone. Kola r1, r4 opieraja sie wza¬ jemnie kulkami 22 i zostaja pod naciskiem tarczy 23, zaopatrzonej w wieksza liczbe srub 24, opierajacych sie koncami o plyte 25, umieszczona w skrzynce 21, zawieraja¬ cej prócz tego gniazdo 26, o które opiera sie ostatni zespól kolowy r1 szeregu r1, r4.Pomiedzy kolem r4 a tarcza naciskowa 23 znajduje sie pierscien 30.Sprzeglo k jest urzadzone w ten spo¬ sób, ze z jedne j^strony moze byc przesuwa¬ ne w kierunku osi wewnatrz tarcz pierscie¬ niowych r1, r4, nie wywolujac sprzegania, z drugiej zas strony, przy pewnych nasta¬ wieniach, umozliwia polaczenie sprzegla z odpowiedniem kolem szeregu kól r1, r4.Budowa sprzegla w niniejszem urzadze¬ niu moze byc dowolna.Aby zapomoca dzwigni wlaczajacej h móc uskuteczniac przez dwa zasadnicze ruchy stopniowe wlaczanie oraz sprzega¬ nie kól pedni, zostaly zastosowane urza¬ dzenia nastepujace: równolegle do walu napedzajacego 2 biegna dwa uklady draz¬ ków, a mianowicie jeden uklad drazków wlaczajacych 30, 37, oraz drugi drazków sprzegajacych 40, 46. Oba uklady sa wy¬ prowadzone ze skrzynki 21 i zostaja uru¬ chomiane w odpowfedni sposób zapomoca dzwigni h. Zespól drazków wlaczajacych 30, 37 sklada sie z ramienia 31, wpuszczo¬ nego w zlobek 30 tulei sprzeglowej 14 i osadzonego na pustym wale przesuwnym 32, odpowiednio prowadzonym _w skrzyn¬ ce i umocowanym swym koncem przed¬ nim w ramieniu 35 zapomoca widelek 36 i srub 37. Ramie 35 jest zaklinowane na wale 34, wprawionym w ruch obrotowy w kierunku strzalki x zapomoca osadzonej na nim dzwigni h przy nachyleniu dzwigni w kierunku strzalki x (fig. 2).Zespól drazków sprzegajacych 40, 46 •sklada sie z obracajacej sie na osi 41 dzwigni sprzeglowej 40, zachwytujacej za nasuwke nastawcza 8 (fig. 3) sprzegla k.Sworzen 41 miesci sie w lozysku 3T na ra¬ mieniu 31 ukladu drazków wlaczajacych.Na dzwignie 40 dziala drazek 42 (fig-2), ulozony przesuwnie w pustym wale 32 ukladu drazków wlaczajacych. Na koncu drazka 42 jest umieszczany krazek 43, na¬ ciskajacy na klin 44, prowadzony w otwo¬ rze suwaka 32. Do klina 44 jest przytwier¬ dzony za posrednictwem przegubu 45 pret 46, przymocowany swym koncem do dzwigni h w sposób, wskazany na fig. 1.Dzwignia h tmozie wykonywac prócz wahan w kierunku, strzalki x równiez ru¬ chy poprzeczne w kierunku strzalki y. W tym celu jest ono osadzona na tulei 50 zaklinowanej na wale 34 i zaopatrzonej w przegub 51 ze sworzniem, wokolo które- gi dzwignia wlaczajaca wykonywa ruch poprzeczny. Unieruchomienie dzwigni wla¬ czajacej, w kazdorazowemu udzielonem jej polozeniu wlaczajacem, uskutecznia sie w znany sposób zapomoca jarzma 53.Sposób dzialania urzadzenia wlaczaja¬ cego jest nastepujacy: niech sprzeglo k znajduje sie w polozeniu, uwidocznidnem na fig. 3, a dzwignia h miesci sie we wre¬ bie /// jarzma 52. (Wlaczenie i sprzeze¬ nie kól r3, rlH przekladni). Jezeli maja byc wlaczone i sprzezone naprzyklad ogniwa r1 i r', wtenczas nalezy przesunac najprzód dzwignie w kierunku poprzecz¬ nym (strzalka y) celem wyprowadzenia dzwigni z wrebu /// (pierwszy okres wla¬ czania), nastepnie przesunac ja w kierun¬ ku podluznym (strzalka x) ku wrebowi / (drugi okres wlaczania) i wreszcie zacze¬ pic o ten ostatni przez ponowne wykona¬ nie ruchu wstecznego (strzalka y) (trzeci okres wlaczania). W pierwszym okresie wlaczania sprzeglo k zostaje wylaczone — 2 —za posrednictwem ogniw 46, 45, 44, 42, 40, 8 ukladu* drazków sprzegajacych w drugim okresie cale sprzeglo k zostaje od¬ prowadzone za posrednictwem ukladu drazków wlaczajacych h, 34, 35, 32, 31, 14 w zaglebienie pierscieniowe kola ra, w trzeciem wreszcie okresie wlaczania, sprze¬ glo k, wylaczone poprzednio, zostaje osta¬ tecznie wlaczone za posrednictwem ukladu drazków sprzegajacych 46, 45, 44, 42, 40, 8.Kolejne nastepstwo ruchów do wla¬ czania kól przekladni, jak równiez i usto¬ sunkowanie tych ruchów pod wzgledem kinematycznym (ruch ku przodowi, ruch wsteczny, bieg jalowy) mozna zmieniac zupelnie dowolnie w ramach niniejszego wynalazku. PL