Wynalazek niniejszy dotyczy sprzegiel kulkowych tego rodzaju, w których na kul¬ ki sprzegajace oddzialywaja narzady na¬ ciskowe. Wynalazek ma na celu stworze¬ nie sprzegla, które przy prostej budowie zapewnialoby zupelnie pewny sposób usta¬ wiania kulek sprzegajacych. Cel te osiaga sie zgodnie z wynalazkiem przez to, iz u- rzadzenie nastawcze narzadów naciskowych sklada sie z kadluba, osadzonego na obra¬ cajacym sie wale, oraz kadluba do nasta¬ wiania narzadów naciskowych, przesuwal- nego w kierunku osiowym i zapewniajace¬ go przy przesunieciu ruch wycofujacy kul¬ ki z dzialania naciskowego.Na rysunku fig. 1 — 6 uwidoczniaja sposób wykonania sprzegla kola pojedyn¬ czego Fig. 7 i 8 przedstawiaja jako przy¬ klad sposób wykonania sprzegla jako sprzegla zespolu kól przy napedzie ze zmienna szybkoscia. Fig. 1 wyobraza prze¬ krój podluzny przez sprzeglo wedlug linji /—/ na fig. 2; fig. 2 uwidacznia przekrój poprzeczny sprzegla w stanie wlaczonym; fig, 3 — szczegól urzadzenia nastawczego sprzegla; fig. 4 — przekrój wedlug linji IV — IV na fig. 2; fig. 5 — przekrój we¬ dlug linji V—V na fig. 6; fig. 6 — sprzeglo w przekroju poprzecznym w stanie wyla¬ czonym. Fig. 7 — przekrój podluzny przez sprzeglo w wykonaniu tegoz jako sprzegla zespolu kolowego do napedu ze zmienna szybkoscia, a fig. 8 — przekrój poprzecz¬ ny, wzdluz linji VIII — VIII ma fig. 7.Na wale 2 osadzone jest luzne kolo 1, wykonane z kilku czesci. Wewnatrz tegozjest umieszczone sprzeglo, stanowiace *"** przedmiot - mniejszego wynalazku. Sklada sie ono z kadluba zasadniczego 3, W któ¬ rym sa umieszczone kulki ^sprzegajace 4 oraz narzady wlacznika 5, '55. Kadlub 3 jest zwiazany zapomoca tarczy 3* oraz sworzni 3" z walem 2. Miedzy kadlubem 3 a tarcza s1 znajduje sie urzadzenie nastawcze sprzegla, skladajace sie w danym przy¬ padku z tarczy stozkowej 8 oraz tulei 9, przesuwalnej wzdluz walu 2. Urzadzenie nastawcze otrzymuje ruch -w sposób, który zostanie wyjasniony ponizej.Narzady, wlaczajace kulki sprzegaja¬ ce, skladaja sie z< jednej strony z szeregu czesci, utrzymujacych kulki stale w polo¬ zeniu gotowosci do dzialania (np. sprezyn 6, 6)* umocowanych w kadlubie 3 w spo¬ sób, uwidoczniony na fig. 2, z drugiej zas strony z szeregu dzwigni naciskowych 5, sluzacych do wylaczania kulek z poloze¬ nia roboczego. Kazda dzwignia naciskowa jest osadzona obrotowo na osi 51/ zaopa¬ trzona na swem kolanku w czop 5111, który przy wlaczonem sprzegle naciska na sto¬ zek 8 (fig. 4), przyczem same dzwignie zajmuja polozenie, uwidocznione na fig. 2, w którem kulki sprzegajace sa przyci¬ skane sprezynami 6 do powierzchni zaci¬ skowych 3li;i kadluba.Za przesunieciem stozka w kierunku strzalki x czopy 51*, a wraz z niemi i dzwi- gnie naciskowe 5, przechodza do polozenia, uwidocznionego na fig. 5 i 6. Wskutek te¬ go ruchu dzwigni naciskowych kulki sprze- - gajace zostaja wbrew sprezynom 6 ze¬ pchniete z powierzchni 3111 czyli ustaje ich czynnosc. (Polozenie odprzezone). Ruch stozkowi 8 mozna nadawac w najrózno- rodniejiszy sposóbt np. zapomoca drazka obrotowego 10 (fig. 3), zazebiajacego sie umieszczonym w nim czopem // ze zlob¬ kiem srubowym 12, wycietym w tulei 9 stozka nastawczego 8.- Urzadzenie sprzeglowe wedlug fig. 7 i 8 posiada wieksza liczbe i kól zebatych rr — r1 —< r4 przekladni, w której kola szeregu górnego sa zaklinowane na wale iJ 30. Kola szeregu dolnego sa wykonane w postaci wienców i osadzone obrotowo mie¬ dzy dwiema tarczami zaciskowemi 21, 22 z zastosowaniem odpowiednich narzadów pomocniczych (np. kulek 23). W dolnym szeregu kól jest umieszczony kadlub sprzegla / — 11, który posiada te sama budowe, co sprzeglo wedlug fig. 1 —i 6, a rózni sie tylko zastosowaniem przesuwnej tulel 24, sluzacej do .przesuwania kadluba sprzegla pod to kolo dolnego szeregu kól, które ma byc wlaczone. Tuleja 24, jako tez i tuleja wlaczajaca 9 sa osadzone na wale Sprzeglowym /, polaczonym w danym przypadku z walem napednym 20 zapo¬ moca przekladni 21, 25.Jezeli sprzeglo zwykle K jest wlaczo¬ ne, a sprzeglo pomocnicze 1 — U nasta¬ wione, jak to uwidocznia rysimek, na zmia¬ ne szybkosci za posrednictwem przekladni r2, f2, to otrzymuje sie przeniesienie ruchu walu 20 na wal napedzany 30 z tym wla¬ snie stosunkiem szybkosci przez przesunie¬ cie tulei 9, czyli przycisniecie kulek 4 do wienca kola r2, a mianowicie zapomoca ogniw 20, 25, 21, 1, 4, r2, r2. Za kazdem podsunieciem sprzegla pomocniczego pod jedno z kól r4, r3 szeregu dolnego powta¬ rza sie ten sam przebieg z szybkoscia, od¬ powiadajacej danej sprzezonej przekladni kól zebatych {r* czwarta, r3 trze¬ cia, r* ...... pierwsza szybkosc). Do wlacze¬ nia ruchu wstecznego sluzy, przekladnia rr rr (fig. 8), która, przy nastawieniu sprzegla (1 — 11) pod wieniec kolowy dolny rry wywoluje ruch wsteczny walu 30. Celem umozliwienia wyprzedzania w obrotach walu 30 w stosunku do walu 20 miedzy obu walami dziala zwykle lozysko obrotowe kulkowe 26 znanego rodzaju, które przy wyprzedzaniu w obrotach walu 30 umozliwia bezposredniasprzezenie tego walu z walem napednym, 20, ;przeL narza¬ dy posrednie. — 2 — PL