Wynalazek niniejszy dotyczy dwusuwo¬ wych silników spalinowych, w których je¬ den tylko suwak rurowy, poruszajacy sie czesciowo obrotowym i czesciowo postepo- wo-zwrotnym ruchem, rozrzadza wylot spalin przez jeden lub kilka kanalów, polo¬ zonych w cylindrze w poblizu lbicy, nato¬ miast powietrze przedmuchowe doplywa przez jeden lub kilka otworów w suwaku rurowym ku koncowi komory roboczej, po¬ lozonemu dalej od lbicy, W dwusuwowym silniku spalinowym tego rodzaju kanaly wylotowe, wykonane w sciance cylindra w poblizu lbicy, sa we¬ dlug wynalazku rozrzadzane koncowymi krawedziami suwaka rurowego, wobec czego w tej czesci koncowej suwaka nie ma wcale otworów przelotowych. Równiez i wydrazenie cylindra w górnym koncu cy¬ lindra posiada srednice, zmniejszona w kierunku lbicy cylindra, azeby miedzy scianka cylindra i krawedzia suwaka ruro¬ wego w jego górnym polozeniu mozna bylo osiagnac nalezyta szczelnosc. Równiez nie ma w tym wykonaniu silnika podtrzymy¬ wanej zwykle przez lbice szczelnej tulei, wchodzacej do pobliskiego konca wydraze¬ nia na suwak, przy czym suwak przesuwa sie ruchem postepowo-zwrotnym tylko w przestrzeni pomiedzy tlokiem i scianka cy¬ lindra. Najlepiej jest, gdy koncowa czesc suwaka rurowego, rozrzadzajaca odslania¬ nie kanalów wylotowych, jest ciensza anize¬ li czesc górna, tak iz moze sie rozszerzacpod dzialaniem cisnienia gazów wywiera¬ nego wewnatrz cylindra podczas pracy sil¬ nika. W ten sposób zostaje zapewnione do¬ statecznie szczelne zamkniecie pomiedzy ta czescia suwaka rurowego, która podczas przebiegów sprezania i spalania znajduje sie ponad kanalami wylotowymi i scianka cylindra. Poza*t$]fri najlepiej jest, gdy urzadz&nie*fest wykonane tak, iz ta czesc suwaka rurowego, która podczas koncowej czesci suwu sprezania i poczatkowej czesci roboczego suwu tloka zaslania kanaly wylotowe, jest zabezpieczona przez tlok przed cisnieniem gazu wewnatrz cylindra.Poza tym w silniku wedlug wynalazku pod koniec roboczego suwu tloka najwyz¬ szy pierscien tlokowy powinien zajmowac takie polozenie, zeby jego górna krawedz znajdowala sie ponad plaszczyzna górnej krawedzi kanalów wylotowych. W ten spo¬ sób zostaje zmniejszone lub zupelnie usu¬ niete niebezpieczenstwo odksztalcenia scianki suwaka pod dzialaniem cisnienia gazu, które usilowaloby wtloczyc scianki suwaka do rozmieszczonych wokolo cylin¬ dra kanalów wylotowych, jednakze pomimo to umozliwione jest rozszerzanie sie górne¬ go konca suwaka rurowego pod dzialaniem cisnienia wewnetrznego, powodujace do¬ statecznie szczelne zamkniecie pomiedzy suwakiem rurowym i scianka cylindra.W mysl powyzszego suwak rurowy w tym miejscu swego konca, które podczas okresu wysokiego cisnienia podczas pracy silnika znajduje sie ponad kanalami wylo¬ towymi* jest slabszy, anizeli pozostala glówna czesc suwaka, przy czym ta slab¬ sza czesc moze posiadac zasadniczo jedna¬ kowa grubosc lub tez moze sie zwezac stopniowo. Pozostala czesc suwaka rurowe¬ go moze posiadac badz równomierna gru¬ bosc na calej swej dlugosci lub tez moze byc zgrubiona w tej czesci, w której sa wykonane kanaly wlotowe lub przedmucho- we. Poza tym wskazane jest, aby suwak posiadal zgrubienie w tym miejscu, w któ¬ rym jest sprzegniety z przekladnia napa¬ dowa, wprawiajaca suwak rurowy w ruch.W kazdym razie otwory wlotowe musza byc tak uksztaltowane, aby wplywajacy przez te otwory ladunek powietrza uzy¬ skiwal w cylindrze znaczna skladowa ru¬ chu w kierunku stycznym. Stopien pochy¬ lenia otworów wlotowych obiera sie w za¬ leznosci od intensywnosci ruchu wirowe¬ go, jaki powinien uzyskiwac ladunek po¬ wietrza wpuszczany do cylindra.Nalezy rozróznic te przypadki, kiedy wynalazek jest stosowany w wysokoprez¬ nym silniku z samozaplonem paliwa cie¬ plem sprezania, w którym wirowanie la¬ dunku powietrza sluzy do lepszego roz¬ dzialu paliwa w powietrzu, czy tez wyna¬ lazek jest stosowany w silniku z postron¬ nym zaplonem, w którym zazwyczaj poza¬ dany jest mniej silny obieg wirowy powie¬ trza, czy tez wreszcie wynalazek ma byc zastosowany w silniku z samozaplonem w oddzielnej komorze pod cisnieniem, w któ¬ rym pozadany jest powolny obrót lub tez wcale jest niepozadany obrót powietrza dookola osi cylindra, lub tez, ewentualnie, pozadane jest ustalone wirowanie ladunku powietrza, które zostaje wywolane w jaki¬ kolwiek inny sposób, np. w ten sposób, ze ladunek powietrza podczas suwu sprezania wytlacza sie z wydrazenia cylindra do ko¬ mory spalania przez jeden lub kilka zwe¬ zonych otworów. Najlepiej jest, gdy w silniku przy najszerszym otwarciu kana¬ lów wylotowych górna krawedz suwaka rurowego nie lezy powyzej dolnej krawe¬ dzi kanalów wylotowych, a obydwie krawe¬ dzie zlewaja sie przy tym ze soba.Na rysunku przedstawiono trzy przy¬ klady wykonania silnika spalinowego we¬ dlug wynalazku z samozaplonem plynnego paliwa, wtryskiwanego pod cisnieniem. Fig, 1 przedstawia podluzny przekrój silnika, fig. 2 — poprzeczny prsekroj przez cylin¬ der na wysokosci kanalów wylotowych, fig. 3 — podluzny praekrój« podobniefck - 2 -na fig. 1, przez lbice i górny koniec cylin¬ dra drugiej odmiany wykonania silnika, wreszcie fig. 4 — równiez podluzny prze¬ krój przez cylinder innej odmiany wyko¬ nania silnika wedlug wynalazku.W wykonaniu wedlug fig. 1 i 2 silnik spalinowy posiada karter A z walem kor¬ bowym B i chlodzony woda cylinder C, wykonany np. ze stopu aluminiowego. Na górnym koncu cylindra C znajduje sie lbi- ca cylindrowa D z chlodzona woda komo¬ ra spalania D1, której srednica jest mniej¬ sza od srednicy cylindra. Lbica cylindra D posiada dysze wtryskowa D2 o osi zasadni¬ czo równoleglej do osi cylindra i komory spalania, jednak przesunietej w bdk wzgle¬ dem osi komory spalania. W sciance cylin¬ dra C w poblizu górnego konca znajduje sie szereg otworów wylotowych C1, pola¬ czonych kanalem wylotowym C2 w ksztal¬ cie wienca. Kanal ten jest polaczony z króccami wylotowymi C3, do których moze byc przylaczona rura wylotowa. W cylin¬ drze w poblizu górnego konca karteru znaj¬ duje sie umieszczony pierscieniowo kanal wlotowy lub przedmuchowy C4, do którego doprowadza sie w znany sposób powietrze przedmuchowe pod cisnieniem np. z dmu¬ chawy.W cylindrze znajduje sie suwak ruro wy E, wykonany np. ze stali. W sciance suwaka Znajduje sie szereg otworów wlo¬ towych lub przedmuchowych E2, polaczo¬ nych z kanalem wlotowym C4. Otwory te sa rozmieszczone stycznie wzgledem kola, którego srodek lezy w osi cylindra. Dzieki temu powietrze, doplywajace do cylindra z kanalu C4, usiluje krazyc dookola osi cy¬ lindra. Dolny zgrubiony koniec E* suwaka rurowego posiada czop E4, który w danym przykladzie wykonania stanowi jedna ca¬ losc z suwakiem i polaczony jest z jarz¬ mem F, które z zewnatrz uksztaltowane jest kulisto i umieszczone w odpowiednim kulistym gniezdzie wodzika F1, zaopatrzo¬ nego w szczeline F2. W szczelinie F2 tegp wodzika F1 jest z kolei umieszczony czop lacznika F3, którego drugi koniec jest osa¬ dzony przegubowo w karterze A, nato¬ miast dolny koniec wodzika F1 obejmuje pierscieniowym wiencem F4 mimosród F5 walu korbowego B. Taki uklad napedowy nadaje suwakowi w znany sposób wypad¬ kowy ruch zlozony z ruchu obrotowego i przesuniecia poosiowego.W suwaku rurowym E przesuwa sie w góre i w dól tlok roboczy G, który przy pomocy tloczyska G1 jest sprzegniety w znany sposób z korba B1 walu korbowe* go B.Korba B1 i mimosród F6 znajduja sie prawie w fazie wzgledem siebie. Wobec tego,, gdy suwakowi rurowemu nadaje sie zlozony ruch srubowy, to koniec ruchu su¬ waka E ku górze przypada prawie jedno¬ czesnie z koncem suwu tloka roboczego G ku górze, czyli suwu sprezania tloka, a tak samo koniec ruchu suwaka E ku dolo¬ wi przypada na koniec ruchu tloka ku do¬ lowi, czyli koniec suwu roboczego. Najle¬ piej jest, gdy górna krawedz suwaka ruro¬ wego E przy koncu ruchu w dól przypada zasadniczo na dolnej krawedzi otworów wylotowych C1.Wydrazenie górnego konca suwaka ru¬ rowego E, które pod koniec ruchu ku górze znajduje sie ponad otworami wylotowymi, jest wytoczone stozkowo, jak zaznaczono w miejscu E5. Równiez i górny koniec wy¬ drazenia w cylindrze jest w nieznacznym stopniu zwezony stozkowo (czego na ry¬ sunku nie mozna uwydatnic), przy czym to zwezenie wydrazenia cylindra zwrócone jest ku górnemu koncowi cylindra i siega w dól do miejsca, które znajduje sie w poblizu górnej krawedzi otworów wyloto¬ wych C1. Zwezenie jest przy tym tak do¬ brane, ze w cylindrze o srednicy np. okolo 140 mm wydrazenie na górnym koncu cy¬ lindra jest o okolo 0,05 mm mniejsze, ani¬ zeli wydrazenie ponizej otworów wyloto¬ wych. Takie zwezenie wydrazenia cylindra — 3 —jest szczególnie pozadane, gdy stosuje sie cylinder ze stopu aluminiowego lub podob¬ nego tworzywa o wielkim wspólczynniku rozszerzalnosci* Grubosc glównej czesci scianki suwaka rurowego, a tak samo i górnej czesci w po¬ blizu zwezonej srednicy cylindra moze byc równa. W silnikach spalinowych z samoza¬ plonem pod cisnieniem, w wykonaniu przedstawionym na rysunku, i o srednicy wewnetrznej np. okolo 140 mm grubosc czesci suwaka rurowego1, która przy.gór¬ nym koncu suwu znajduje sie ponad otwo¬ rami wylotowymi, lub przynajmniej w gór¬ nej krawedzi tej czesci wynosi okolo \% lub mniej w odniesieniu do srednicy suwa¬ ka, gdy ten jest wykonany ze stali. Grubosc ta jest tak dobrana, aby górny koniec su¬ waka rurowego pod dzialaniem wewnetrz¬ nego cisnienia w cylindrze przy koncu su¬ wu sprezania i podczas pierwszej czesci suwu roboczego, przyczynial sie do szczel¬ nego zamkniecia szczeliny pomiedzy scian¬ ka cylindra i suwakiem rurowym.W sciance cylindra znajduje sie bie¬ gnacy dookola jego obwodu kanal olejowy C5 pomiedzy kanalem C4 na powietrze przedmuchowe i otworami wylotowymi C1.Do tego kanalu doprowadzany jest olej pod cisnieniem z otworu C6, polaczonego z rurka obiegu smarowego.Silnik pracuje w sposób nastepujacy.Gdy tlok roboczy G posuwa sie ku dolowi podczas suwu roboczego od górnego od- korbowego polozenia martwego, wówczas i suwak rurowy E posuwa sie w dól, jednak wolniej, i jego górna krawedz zaczyna od¬ slaniac otwory wylotowe C1, zanim jeszcze tlok G zacznie mijac otwory przedmucho- we E2 w suwaku. Wobec tego nastepuje wylot na krótko przed wpuszczeniem po¬ wietrza przedmuchowego przez otwory przedmuchowe, tak iz spaliny zostaja wy¬ tloczone, a komora robocza wypelniona po¬ wietrzem dla przygotowania nastepnego suwu sprezania. Powietrze to krazy przy tym dookola osi cylindra dzieki stycznemu rozmieszczeniu otworów przedmuchowych E2. Pod koniec suwu sprezania tloka G i na poczatku suwu roboczego czesc scianki suwaka E, która zakrywa wtedy otwory wylotowe C1, jest na ogól zabezpieczona przed cisnieniem gazu, sprezanego przez tlok G. Gdy wiec cisnienie w komorze ro¬ boczej oddzialywa na te czesc scianki su¬ waka, która znajduje sie nad otworami wylotowymi, i moze te czesc w pewnym stopniu rozszerzyc, tak iz sprzyja szczelne¬ mu zamknieciu wzgledem sasiedniej czesci scianki cylindra, to cisnienie wewnetrzne przy najwiekszej wartosci lub wartosci don zblizonej nie oddzialywa na te czesc suwa¬ ka rurowego, która znajduje sie bezpo¬ srednio nad otworami wylotowymi C1.Wobec tego istnieje w mniejszym stopniu mozliwosc usilowania wytlaczania scianki suwaka rurowego do otworów wylotowych C1 pod dzialaniem wewnetrznego cisnienia gazu.Oczywiscie, otwory wylotowe C1 sa roz¬ rzadzane nie za pomoca otworów w suwa¬ ku rurowym, lecz za pomoca polozonej w poblizu krawedzi suwaka, przy czym pew¬ ne rozszerzanie sie cienkiej czesci suwaka pod dzialaniem cisnienia gazu wewnatrz cylindra podczas suwu sprezania i suwu roboczego przyczynia sie do lepszego uszczelnienia szczeliny kolowej pomiedzy górnym koncem suwaka rurowego i cylin- dtem. Temu uszczelniajacemu dzialaniu sprzyja w duzej mierze niewielka stozko- watosc konca cylindra, który to koniec chwyta niejako koniec suwaka rurowego.Najwieksza szczelnosc pomiedzy koncem suwaka rurowego i scianka cylindra wyste¬ puje wówczas, gdy cisnienie w cylindrze osiagnie najwieksza wartosc. W ten sposób unika sie koniecznosci stosowania lbicy cylindrowej, która wchodzilaby w glab cy¬ lindra na ksztalt korka, jak to bylo dotych¬ czas konieczne, i wspóldzialalaby z pier¬ scieniami, umieszczonymi w lbicy pomie- — 4 —dzy suwakiem rurowym i czescia lbicy w ksztalcie korka. Równiez i chlodzenie ko¬ mory spalania jest ulatwione, gdyz kanaly z czynnikiem chlodzacym moga nie znaj¬ dowac sie w tej czesci lbicy, która ma ksztalt korka i przez to samo moze byc do¬ stepna bezposrednio z zewnatrz. Brak pierscieni, które stosuje sie w lbicach cy¬ lindrowych w ksztalcie korka, przyczynia sie do tego, ze odpada obawa zakoksowa- nia pierscieni w lbicy, które zdarza sie znacznie czesciej w silnikach dwusuwo¬ wych, anizeli w silnikach czterosuwowych.Poniewaz w czesci suwaka rurowego w po¬ blizu otworów wylotowych nie ma wcale otworów, przeto z latwoscia mozna wyko¬ nac te czesc dostatecznie cienka, aby mogla ona wystarczajaco rozszerzyc sie pod dzia¬ laniem cisnienia gazu. W ten sposób odpa¬ da równiez wszelka mozliwosc skurczenia sie tulei suwakowej na skutek odplywu cie¬ pla, które mogloby sie zdarzyc w przedzia¬ lach, znajdujacych sie pomiedzy otworami w cienkiej czesci suwaka.Smarowanie dolnej czesci suwaka ru¬ rowego moze odbywac sie w znany sposób przy pomocy rozbryzgiwania oleju dooko¬ la przez wal korbowy, natomiast górna czesc jest smarowana olejem z rowka ole¬ jowego C5, który dochodzi do skrajnego górnego konca tego suwaka rurowego po¬ nad zeberka C7 (fig. 2), przedzielajace ka¬ naly wylotowe C2 w cylindrze. Zlozony ruch suwaka rurowego E dazy na ogól do rozprowadzenia oleju i utrzymania dosta¬ tecznego smarowania calej powierzchni ze¬ wnetrznej suwaka.Zeberka C7 posiadaja na ogól przekrój o ksztalcie oplywowym na stronie zwróco¬ nej do wydrazenia cylindra, dzieki czemu unika sie osadzania sie wegla w tym miej¬ scu* W odmianie wykonania silnika wedlug fig. 3, podobnego w wielu szczególach do silnika wedlug fig. 1 i 2, górny koniec wy¬ drazenia cylindra^ -jest utworzony przez specjalna oprawe H z kolnierzem H1, le¬ zacym pomiedzy górnym koncem wlasci¬ wego cylindra i lbica D. Oprawa ta w wy¬ konaniu, przedstawionym na rysunku,, lub tez w wykonaniu, siegajacym az do górnej krawedzi otworów wylotowych, moze byc stosowana zwlaszcza przy uzyciu cylindra aluminiowego i wtedy ta oprawa jest wyko¬ nana ze zwyklej stali. Oprawa ta nie tylko daje powierzchnie robocza dla górnej kon¬ cowej czesci suwaka, sluzacej do uszczel¬ niania otworów wylotowych, lecz umozli¬ wia równiez w tym miejscu latwa jej wy¬ miane w razie zuzycia. W tym przypadku oprawe H najlepiej jest wykonac z zeliwa lub podobnego tworzywa o tym samym wspólczynniku rozszerzalnosci, co i suwak rurowy.Na fig. 4 przedstawiono odmiane wyko¬ nania górnego konca suwaka rurowego, który moze byc równiez zastosowany w silniku, odpowiadajacym w pozostalych szczególach silnikowi wedlug fig. 1 i 2.Górny koniec suwaka jest wykonany od¬ dzielnie od czesci glównej i sklada sie z pierscieniowej tulejki E6, która jest pola¬ czona z glówna czescia suwaka E za po¬ moca pierscienia E7, wpuszczonego za obrzeze w tulejce EQ i do rowka glównej czesci suwaka E. Przylegajace do siebie czesci powierzchni suwaka E i tulejki E6 sa przy tym nieco sciete, jak zaznaczono w miejscu E8, tak iz uzyskuje sie male uszczelnienie pomiedzy wewnetrznymi kra¬ wedziami tych czesci, a cisnienie w cylin¬ drze dazy zawsze do docisniecia tulejki EQ do suwaka E. Suwak E i tulejka EQ mo¬ ga byc wykonane w tym przypadku z róz¬ nych metali lub z tego samego metalu. W kazdym razie tulejka EQ po zuzyciu moze byc wymieniona. W szczególnosci, gdy cy- . linder jest wykonany ze stopu aluminio¬ wego lub innego tworzywa o duzym wspól¬ czynniku rozszerzalnosci, a suwak rurowy jest wykonany ze stali weglistej lub podob¬ nego tworzywa o malym wspólczynniku*ttzs£e&z«bttst£, talejka EQ smrajca inoóe tryc wykonana z tworzywa o duzym wspól- •czyiwaiku sorcsnerzalnosci, top. ze sfetli auste- nilowej lub zeliwa.Oczywiscie, tuleja rurowa wedlug wy- naJadcn moze byc zastosowana równiez do dwusuwowych -silników spalinowych, w których cylinder i lbica sa chlodzone po¬ wietrzem, jak równiez do dwusuwowych silników spalinowych, ladowanych mie- szaanka gazowa i pracujacych z zaplonem postronnym.Suwak rozrzadczy wedlug wynalazku moze byc poza tym zastosowany do dwu¬ suwowych silników spalinowych obustron¬ nego dzialania. Suwak rurowy bylby wów¬ czas napedzany w miejscu polozonym w poblizu jego srodka, a obydwa jego konce bylyby uksztaltowane i umieszczone tak, aby wspóldzialaly z otworami wylotowymi w opisany wyzej sposób, natomiast otwory przedmwchowe, których jeden zespól mógl¬ by byc wspólny dla obydwóch kooaór robo¬ czych, znajdowalby sie równiez posrodku suwaka.Otwory wylotowe moga byc równiez zastapione jedna ciagla szczelina wyloto¬ wa, nie przedzielona zebrami, oddzialywa- jacyim na zewnetrzna powierzchnie suwa¬ ka rurowego. PL