Wynalazek niniejszy dotyczy takich znanych pojazdów silnikowych, w których dzieki urzadzeniu optycznemu, umieszczo¬ nemu w poblizu miejsca kierowcy, siedzacy z przodu kierowca moze obserwowac teren za pojazdem bez przekrecenia! glowy lub ciala, wskutek czego bez zmiany polozenia swego moze kierowac samochodem ze swe¬ go miejsca zarówno jazda naprzód, jak i jazda wstecz, Celem wynalazku jest umozliwienie, pomimo zmiany kierunku jazdy, siedzace¬ mu z przodku i patrzacemu naprzód kierow¬ cy kierowania jazdy wstecz dokladnie w ten sam sposób i za pomoca dokladnie tych samych ruchów kierowniczych, co przy jezdzie naprzód.Nalezy to rozumiec w sposób nastepu¬ jacy.Jesli pojazd porusza sie naprzód, a kie¬ rowca obraca koloi kierownicze w prawo, to pojazd zakresla, linie krzywa w prawo.Jesli pojazd porusza sie wstecz, a kierow¬ ca równiez obraca kolo kierownicze w pra¬ wo, to pojazd opisuje krzywa, która ze sta¬ nowiska kierowcy i polozenia jego ciala moze byc takze nazwana krzywa w prawo.Ze wzgledu jednak na kierunek jazdy jest to krzywa w lewo. Poniewaz kierowca sie¬ dzi zwrócony przodem do zasadniczego kierunku jazdy, a wiec odwrotnie do kie¬ runku jazdy wstecz, wiec otrzymuje wra¬ zenie optyczne, ze ikkizywa, uwazana jako krzywa w lewo przy jezdzie wstecz, raetazy-wiscie jest krzywa w lewo, pomimo ze ta krzywa w odniesieniu do jego polozenia moze byc uwazana za krzywa w prawo.Jednak optyczne wrazenie przy obserwa¬ cji drogi jezdnej jest miarodajne dla wyko¬ nywania) potrzebnych ruchów do kierowa¬ nia samochodem. Poniewaz kierowca siedzi zlocony, twarza w'zasadniczym kierunku jaizdy, a wi£c ku pfrzodowi, zatem powinien on móc wykonywac kolem kierowniczym ruch, odpowiadajacy optycznemu wrazeniu, by pojazd skierowac w zamierzonym kie¬ runku. Jednak tein ruch kierowniczy jest odwrotny wzgledem ruchu, potrzebnego dla normalnej jaizdy.Wedlug wynalazku w urzadzeniu' kie¬ rowniczym, celowo w kolumnie kierowni¬ czej, umieszczona jest dajaca sie wlaczac i wylaczac przekladania zwrotna; przeklad¬ nia ta wlaczana jest przy jezdzie wstecz i odwraca ruch kola kierowniczego. W ten sposób takze i przy jezdzie wstecz optycz¬ ne wrazenie z obserwacji drogi jezdnej po¬ zostaje miarodajne dla wykonywania odru¬ chowo ruchów kierowniczych tak, jak przy ruchu naprzód.Celowa jest postac wykonania przed¬ miotu wynalazku z urzadzeniem optycz¬ nym dWuokularowym, a mianowicie nie tyl¬ ko ze wzgledu na otrzymanie obrazu prze¬ strzennego, lecz zwlaszcza ze wzgledu na ocene odleglosci i tym podobnych danych.Na rysunku przedstawiony jest sche¬ matycznie przyklad wykonania urzadzenia wedlug wynalazku w pojezdzie pancernym.Cyfra 1 oznacza kolo kierownicze, 2 — przekladnie nawrotna, wbudowana w ko¬ lumne kierownicza, 3 — dzwignie przela¬ czajaca, 4 — drazek, laczacy dzwignie przelaczajaca z dzwignia nawrotna 5 urza¬ dzenia optycznego, zaopatrzonego w przy¬ rzad 6 do patrzenia wstecz. Cyfra! 7 ozna¬ cza lustra lub pryzmaty, kierujace promie¬ nie, odbite od obrazu, znajdujacego sie za pojazdem, do oczu kierowcy, przy odpo¬ wiednim okrazeniu innych czesci konstruk¬ cyjnych, np. wiezyczki obracalnej, umie¬ szczonej na pojezdzie. Symetrycznie po obu bokach osi podluznej pojazdu umie¬ szczone sa dwa otwory 8, przez które wpa¬ da swiatlo do urzadzenia optycznego.Znaki orientacyjne 9 na pojezdzie znaj¬ duja sie w polu widzenia dla moznosci za¬ wsze prawidlowego orientowania sie i kie¬ rowania pojazdu w odniesieniu do drogi jezdnej. Znaki te moga stanowic skrzydla blotników, reflektory lub tym podobne cze¬ sci lub tez specjalne znaki.Urzadzenie 6 do patrzenia wstecz (np. luneta lub podobny przyrzad) jest tak wy¬ konane, by przy ruchu naprzód mogloi byc odjete lub np. odchylone w bok, aby mozna bylo bez przeszkód patrzec naprzód. Urza¬ dzenie to moze byc takze tak wykonane, by za pomoca przelaczalnego pryzmatu lub przelacizalnego urzadzenia lustrzanego po¬ zwalalo na patrzenie ku przodowi albo wstecz.Przelaczanie optycznego urzadzenia z polozenia, dajacego' widok naprzód, w po¬ lozenie do obserwacji wstecz, jest celowo tak sprzezone z przelaczaniem kola kiero¬ wniczego, ze oba przelaczania odbywaja sie zawsze przymusowo i równoczesnie. Te przymusowosc przelaczania mozna posu¬ nac jeszcze dalej przez takie polaczenie dzwigni przelaczajacej 3 urzadzenia prze¬ laczajacegoi kola kierowniczego'z nie przed¬ stawiona na rysunku dzwignia przeklad¬ niowa zmiany kierunku jazdy, ze przy zmianie kierunku jazdy przez uruchomie¬ nie dzwigni przelaczajacej przekladni u- skuteczniane jest takze przelaczanie kola kierowniczego oraz przelaczanie urzadze¬ nia optycznego. Takie wykonanie urzadze¬ nia zapewnia to, ze przy zmianie kierunku jazdy kierowca bez zadnego dalszego wysil¬ ku umyslowego moze poswiecic swa cala uwage obserwacji drogi jezdnej.Polozenie otworów 8 dla swiatla tak sie celowo ustala w zaleznosci od pola wi¬ dzenia urzadzenia optycznego, zeby oba — 2 —wejsciowe otwory 8 lezaly dostatecznie bli¬ sko siebie, w celu usuniecia przesadnie] wy¬ puklosci przestrzennej, a pomimo to by znaki orientacyjne 9 byly jeszcze w polu widzenia. Jest to konieczne w tym celu, by kierowca mógl kazdorazowo ocenic poloze¬ nie swego pojazdu w stosunku do bocznych granic drogi.Otwory 8, przez które wpada swiatlo, sa tak umieszczone w odpowiednim miejscu tylnej scianki, by mogly byc one mozliwie male i by tylko mozliwie male miejsce po¬ zostawalo nie osloniete.Urzadzenie optyczne moze stanowic tak¬ ze uklad lunet, wystajacy ponad dach, na podobienstwo periskopu lub lunety nozy¬ cowej albo tym podobnych przyrzadów.Urzadzenie optyczne moze byc utwo¬ rzone równiez ze zwyklych luster.Urzadzenie optyczne wedlug wynalazku moze byc poprowadzone ku tylowi ponad kierowca, z boku lub tez ponizej kierowcy. PL