Najdluzszy czas trwania patentu do 13 sierpnia 1952 r.Lozyska, posiadajace W swym kadlubie w kierunku obiegu kilka klinowatych kana¬ lów, doprowadzajacych smar do walu sta¬ nowia przedmiot patentu Nr, 25 325. Niniej¬ szy wynalazek dbtyczy udoskonalenia wsfcazainych lozysk, polegajacego na tym, ze doprowadzanie sonaru uskutecznia sie zupelnie równomiernie do powierzchni to¬ czenia sie walu, gdyz usunieto przeszkody, które powodiowaly nierównomierne dopro¬ wadzanie smaru. Wedlug wynalazku kana¬ ly posrednie pomiedzy czesciami panewki lpzyskowej polaczone sa za pomoca obwo¬ dowego kanalu, w który wprowadza sie smar i który wyrównuje w zupelnosci przy¬ padkowe róznice cisnienia, ilosci i tempera¬ tury smaru, wobec czego nastepuje poza¬ dane równomierne zasilanie smarem po¬ wierzchni tocznych, Smar doprowadza sie przez pojedynczy wlot do obwodowego kanalu, najlepiej! u- miesizczony w srodku obwodu tej czesci panewkowej, która jest najwiecej obcia¬ zona. Smar po wejsciu do kanalu obwodo¬ wego; rozdziela sie w nim na obie strony, Gdy kierunek' doprowadzania smaru pokry-waJ sie -z kierunkiem glównego obciazenia, tórtf&iagar sie^ta&nie ^r czesci panewkowej nieobciazomej r kilkakrotne smarowanie wa¬ lu. Nadto, doprowadzany wprost, a zatem jeszcze stosunkowo chlodny smar natrafia wlasnie tifo. te czesc panewki, która przej- mttjówaie oibciazenie, a tym samym po¬ chlania prawie ca$e cieplo' tarcia. Tai czesc panewki j^st zatdm chlodzona, inne jej czesci wskutek pochlaniania mniejszej cze¬ sci cieplal tarcia sa chlodniejsze; doi tych czesci doprowadzany jest nieco podgrzany slnuatr wskutek pochloniecia ciepla tarcia, wobec czego temperatura tych pozostalych czesci patnewek podnosi sie nieco. W ten sposób otrzymuje sie ztrpelne wyrównanie temperatury czesci panewki, które posiada szczególnie duze znaczenie przy drobnych luzach lozyskowych, umozliwiajacych jed- nlakbwe wydluzanie czesci lozyskbwych.Najlepiej jest, gdy kanal obwodowy utworzono przez pierscieniowe wydrazenie w kadlubie lozyska, zawierajacym pamewke, do którego doprowadza sie smar.Kanal obwodowy mozna podzielic na kilka kanalów pierscieniowych wzdluz lozyska, równomiernie rozmieszczonych równolegle do osi walu, posiadajacych je¬ den lub kilka kanalów, doprowadzajacych smar; wówczas równomiernie doprowadza sie smar wzdluz stosunkowo dlugich lozysk, patrzac w kierunku osi walu, przy czym równiez moze byc osiagniete potrzebne wyrównanie ilosci, cisnienia oraz tempera¬ tury w kanalach posrednich, znajdujacych sie pomiedzy powierzchniami tocznymi Czesci panewkowych.Rysunek przedstawia przyklad wykona¬ nia lozyskia wedlug wynalazku, przy czym fig. 1 przedstawia przekrój poprzeczny jego srodkowej czesci z trójdzielna panewka, a fig. 2 uwidocznia przekrój podluzny tej czesci wedlug linii II — II na fig. 1.W lozysku jest umieszczony wal 1, obra¬ cajacy sie na; warstewce smaru. Panewka lozyska sklada sie z trzech czesci 2, 3 i 4, pomiedzy którymi tworza sie posrednie ka¬ naly doplywowe dla smaru w obu kierun¬ kach, wspóldzialajace z kanalem obwodo¬ wym, doprowadzajacym smar z powierz¬ chni czesci panewkowych 2 — 4 przez wskazane kanaly 6, 7 i 8, znajdujace sie poza glównym kierunkiem obciazenia 5, do bezposrednich powierzchni tocznych 2', 3' i 4* wskazanych czesci lozyskowych 2 — 4.Obwodowy kanal 9 wedlug wynalazku jest utworzony pomiedzy panewka a otacza¬ jacym ja kadlubem 10 tak, ze powierzchnie 2", 3" i 4" czesci tej panewki przebiegaja w przyblizeniu wspólsródkowo z powierzch¬ niami tocznymi 2', 3' i 4\ Wykonanie tego rodzaju obwodowego kanalu 9 w kadlubie 10, obejmujacym panewke, nie przedstawia zadnych trudnosci. W obwodowym kanale ma swój wylot jedyny kanal 11, dbprowa- dziajacy smar, którego kierunek pokrywa sie z kierunkiem 5 glównego obciazenia, przy czym doplywajacy do kanalu 9 przez kanal 11 smar natrafia dokladnie na sro¬ dek obwodiu czesci panewkowej 3, lezacej w kierunku glównego obciazenia i przejmu¬ jacej to obciazenie/ Wskutek tego ismar, doplywajacy do obwodowego kanalu 9, od¬ chyla sie w dwóch kierunkach, nastepnie przechodzi, jak oznaczono strzalkami, przez kanaly posrednie 6, 7 i 8 w kierunku obie¬ gu, do otwartych, klinowatych wlotów 12, 13 i 14, pp czym rozlewa sie po obwodzie walu. Jak wskazuja strzalki na fig. 1, u- skutecznia sie trzechkirotne doprowadzanie smaru do nieobciazomej czesci walu, wobec czego zachowane sa wanuinki dobrego sma¬ rowania. Opisane doprowadzanie smaru po-r siada te slzczególna zalete, ze dochodzacy przez kanal doplywowy 11 do obwodowego kanalu 9 stosunkowo chlodny smar oplywa przede wszystkim czesc panewkowa, która wskutek przejecia glównego obciazenia jest najwiecej nagrzana. Podgrzany nieco przez pochloniecie ciepla tarcia smar wplywa nastepnie zaraz przez kanal posredni 6 do klinowatego katoalu doplywowego 13, który — 2 —winien d^P^ow^12^^ wystarczajaca ilosc smaru, gdyz wytworzona przez niego war¬ stewka przejmuje obciazenie lozyskowe.Naidimiar smaru, który nie przeplynal przez kalnaly posrednie 6 i 7, doplywa nastepnie z obu stron dta kanalu 8, przy czym przez oddanie ciepla stosunkowo zimnym cz:e* sciom panewkowym 2 i 4 nastepuje wyrów- naJnie temperatury tychze z temperatura czesci panewkowej 3. W rezultacie powsta¬ je jediiakowal temperatura calej panewki, sprowaidizajac jednakowe rozszerzenie jej czesci.Mozliwe sa rózne odmiany lozysk we¬ dlug wynalaizku. Mtozna np. zastosowac kilka kanalów pierscieniowych 9 wzdluz dlugosci lozyska, kitóre rozmieszczone sa równolegle dlo osi walu, w celu osiagniecia uwidocznionego w obwodowym kierunku wyrównania smarowania równiez w kie- runkiu osiowym. Poszczególne pierscieniowe kanaly moga byc przy tyra ze soba pola¬ czone ziai pomoca osobnych wydrazen w grzbietach czesci panewkowych lub jeszcze lepiej w kadlubie lozyska, otaczajacym panewke, gdyby wyrównanie smarowania dokonywane za pomoca kanalów posrednich 6 — 8 okazalo sie niewystarczajace. w sposób wedlug patentu Nr. 25 325, zna¬ mienne tym., ze znajdujace sie pomiedzy czesciami panewkowymi kanaly posrednie, polaczone sa ze soba obwodowym kanalem, otaczajacym panewke, do którego uchodza kanaly doplywowe dla smaru lub kanal doplywowy. 2. Lozysko wedlug zastrz. 1 z jednym kanalem doplywowym dla smaru, znamien¬ ne tym, ze kanal ten posiada wylot mniej wiecej w srodku obwodu tej czesci panew¬ kowej, która jest najwiecej obciazona. 3. Lozysko! wedlug zastrz. 1 i 2, zna¬ mienne tym, ze kierunek doprowadzania smaru jest zgodny z kierunkiem najwie¬ kszego obciazenia. 4. Lozysko wedlug zastrz. 1 — 3, zna¬ mienne tym, ze obwodowy kanal utworzo¬ ny jest przez pierscieniowe wydirazenie w kadlubie lozyska, otaczajacym panewke i zaopaitnzonym w kanal lub kanaly, dopro¬ wadzajace smar* 5. Lozysko wedlug zastrz. 1 — 4, zna¬ mienne tym, ze kanal obwodowy jest po¬ dzielony na kilka kanalów pierscieniowych, równomiernie rozmieszczonych wzdluz pa¬ newki, do których uchodza osobne 'kanaly, smar doprowadzajace. PL