PL25795B1 - Slizgowiec. - Google Patents

Description

Wynalazek niniejszy dotyczy zwlaszcza szybkich slizgowców, w których plaszczyz¬ ny nosne — wodnoplaty, osadzone sa na skierowanych w dól slupkach, umocowa¬ nych do kadluba statku, wynurzajacego' sie po osiagnieciu szybkosci ponad lub czescio¬ wo ponad powierzchnie wody. Celem wy¬ nalazku sa ulepszenia w konstrukcji i roz¬ mieszczeniu wodnoplatów i slupków, na których wodnoplaty sa umocowane, azeby opór, stawiany przez te czesci, byl zmniej¬ szony, sila podnoszaca platów byla zwiek¬ szona oraz aby slupki i wodnoplaty mniej podlegaly zanieczyszczaniu przez ciala ply¬ wajace wzglednie unoszace sie na powierz¬ chni wody, np. wodorosty.

Wedlug niniejszego wynalazku stosuje sie w slizgowcu co najmniej trzy slupki, wystajace w dól z kadluba sitatku, posiada¬ jace kazdy zespól wodnoplatów (co naj¬ mniej trzy), umieszczonych z obu boków slupka w kierunkach poprzecznych wzgle¬ dem kadluba. W ten sposób kazdy zespól wodnoplatów, rozmieszczonych w pewnej wzajemnej odleglosci w kierunku piono¬ wym, jest podtrzymywany i umocowany, jak powiedziano, tylko w pojedynczym slupku, przez co zmniejsza sie opór, gdy statek jest w ruchu, w porównaniu ze zna¬ nymi konstrukcjami, w których zespól wod¬ noplatów jest podtrzymywany przez wiek¬ sza ilosc slupków.

Kazdy slupek wedlug wynalazku moze miec przekrój ksztaltu oplywowego o zwe-zajace] siegi^bosci^ od obsady przy ka¬ dlubie ku dolowi, tak ze czesc koncowa, która podtrzymuje przynajmniej dwa naj¬ nizsze wodnpplaty w zespole, jest czescia najciensza slupka. Wzgledem linii wodnej kadluba slupek jest pochylony lub skiero¬ wany w tyl, .przy^czym slupek moze byc prosty Kh$ ^kt^ywiony tak, iz krawedz rozcinajaca fale jest linia wypukla. Przez takie skierowanie slupka ku dolowi wodno- platy, umocowane na nim, nie leza bezpor srednio jedne nad drugimi, lecz kazdy plat jest przesuniety wzgledem plaszczyzny pio¬ nowej nieco dalej w tyl, anizeli najblizszy wyzszy plat. Szerokosc slupka u jego obsa¬ dy ze wzgledów wytrzymalosciowych jest. wieksza anizeli u najnizszej czesci slupka, zanurzonej w wodzie. Szerokosc ta moze zmniejszac sie na calej dlugosci platu lub tez tylko na pewnej czesci dlugosci slupka.

Zwezenie takie moze byc np. uskutecznio¬ ne przez nadanie krawedziom przednim i tylnym odpowiednio róznych pochylen wzgledem krzywizn poziomych.

Co sie tyczy wodnoplatów, to czesci kazdego platu, które leza i wystaja z prze¬ ciwleglych boków slupka, moga byc odchy¬ lone ku tylowi od slupka tak, iz obydwie czesci kazdego, platu tworza kat miedzy soba przy slupku, który je podtrzymuje.

Kazda z tych czesci wodnoplatów moze byc prosta na krawedzi tnacej lub zakrzywiona tak, ze posiada krawedz, wypukla ku przo¬ dowi. Poza tym jedna lub obydwie czesci kazdego platu, które leza na przeciwle¬ glych stronach podtrzymujacego je slupka, moga byc nachylone wzgledem plaszczyz¬ ny poziomej.

Na zalaczonym rysunku fig. 1 przedsta¬ wia w widoku z boku jedna z postaci sliz¬ gowca wedlug wynalazku, fig. 2 — przekrój wzdluz linii // — //na fig. 1, fig. 3 — prze¬ krój wzdluz linii /// — /// na fig. 2, fig. 4 — podobny widok, jak na fig. 2 odmiennej konstrukcji: slupków i wodnoplatów, fig. 5 przedstawia w zwiekszonej podzialce uklad wodnoplatów na kazdym ze slupków, przedstawionych na fig. 4, fig. 6, 7, 8 i 9 przedstawiaja podobne widoki dalszych czterech ukladów wodinoplatów fig. 10, 11, 12 — trzy postacie slupka w widoku z bo¬ ku w zwiekszonej podzialce i fig. 13 i 14 — widoki podtobne, jak na fig. 3, dwóch dal¬ szych odmiennych ukladów wodnoplatów na slupkach.

W ukladzie przedstawionym na fig. 1, 2 i 3 statek posiada kadlub A, zaopatrzony w trzy slupki Bl1 B2, B3, przy czym slupki B1 i B2 sa oddalone oid siebie w kierunku poprzecznym wzgledem dlugosci kadluba A i wystaja w dól z przedniej czesci kadlu¬ ba, natomiast trzeci slupek Bs wystaje w dól z tylnej czesci kadluba na jego linii srodkowej. Kazdy ze slupków B1, B2, 53 jest zaopatrzony w zespól kilku np. czte¬ rech wodnoplatów C, umieszczonych jeden na drugim i wystajacych poprzecznie do dlugosci kadluba. Zespól wodnoplatów C na kazdym slupku B1, B2 i 53 jest podtrzy¬ mywany jedynie przez ten slupek, a kazdy wodnoplat jest uksztaltowany w postaci znanych platów lotniczych.

Kazdy ze slupków posiada przekrój o- plywowy, jak widac na fig. 2, i jest zwezo¬ ny w swej grubosci od nasady czyli pod¬ stawy, gdzie jest przymocowany do' kadlu¬ ba A do dolnego konca. W ten sposób (fig. 3) zwezanie sie jest tego rodzaju, ze kon¬ cowa czesc slupka, która podtrzymuje przy¬ najmniej dwa najnizsze wodnoplaty C w zespole, jest czescia slupka najciensza w kierunku poprzecznym. Tak samo (fig. 1) rozmiary kazdego slupka w kierunku po¬ dluznym zmniejszaja sie od obsady u ka¬ dluba A do dolnego konca slupka tak, ii uzyskuje sie wieksza wytrzymalosc nasady slupka w miejscu jego przymocowania do kadluba. Wodnoplaty C na przeciwleglych bokach kazdego slupka sa pochylone w gó¬ re wzgledem plaszczyzny poziomej (fig. 3), tworzac w dól ostry kat z czescia wodno¬ platów po drugiej stronie slupka. — 2 —Gdy statek porusza sie po wodzie, to wodnoplaty C podnosza statek, a gdy pelna szybkosc zostaje osiagnieta, to kadlub A jest podtrzymywany nad powierzchnia wo¬ dy przez wodnoplaty C.

W odmiennej postaci wykonania, przed¬ stawionej na fig. 4, na srodkowej linii ka¬ dluba A umieszczony jeist slupek B4, który wystaje w dól iz pod przedniej czesci ka¬ dluba. Dwa imne slupki B5 i B6 sa umiesz- czofrie w pewniej odleglosci od siebie po¬ przecznie wzgledem linii srodkowej kadlu¬ ba i wystaja w dól z pod tylnej czesci ka¬ dluba. Kazdy z tych slupków ma nietylko ksztalt oplywowy, jak i poprzednio omó¬ wione (fig. 1, 2 i 3) lecz jest zaopatrzony prócz teglo w zespól wodnjoplatów C1, które sa odchylottie w tyl od slupków tak, iz oby¬ dwie czesci kazdego platu tworza pomiedzy soba przy slupku skierowany ku przodowi ostry kat. Krawedz, rlozcinajaca wode kaz¬ dego wod/noplaitu, moze nie byc prosta, jak przedstawiono' na fig. 4 i 5, lecz moze byc zakrzywiona, jak platy C2 na fig. 6, przy czym krawedz wskazana jest skierowana wypukloscia naprzód ku dziobotó statku.

Roizsumie sie, ze zamiast nadawania ksztal¬ tu pochylego luib zakrzywionego obu krawe¬ dziom jednego platu moze byc kazda kra¬ wedz uksztaltowana róznie.

W odmiennej postaci wykonania, przed¬ stawionej na fig. 7, slupek B jest zaopa¬ trzony w zespól wodnoplatów S3, które sa nie tylko odchylone w tyl, jak opisano po¬ przednio (fig. 5), lecz sa umieszczone na slupku tak, ze czesci krawedzi tnacej slup¬ ka wystaja znacznie naprzód przed krawe¬ dzia tnaca wodtooplatów. Na fig. 8 przednia krawedz natarcia slupka D wystaje znacz¬ nie naprzód przed krawedz wodnoplatów C4, za to krawedz tylna slupka pozostaje poza krawedziami tylnymi wodnoplatów.

Na fig. 9 krawedz przednia slupka D wy¬ staje naprzód z krawedzi tnacych wodno¬ platów C5, natomiast krawedzie tylne tych platów leza nieco z tylu krawedzi tylnej slupka. We wszystkich konstrukcjach; przedstawionych na fig. 7, 8 i 9, istnieje^ mniejsza sklonnosc zatkania slupków i pla¬ tów przez ciala plywajace, np. wodorosty.

Slupki moga nie byc skierowane zasad¬ niczo pionowo w dól od kadluba, jak przed¬ stawiono' na fig. 1, lecz kazdy slupek moze byc pochylony lub zakrzywiony ku dolowi, to znaczy w kierunku tylnej czesci statku.

W ten sposób, np. jak przedstawiono na fig. 10, slupek E ma proste krawedzie przednie i tylne, lecz jest pochylony w tyl i zwezony od obsady do konca zanurzone¬ go w wodzie. W tym ukladzie wodnopla¬ ty E1 sa rozmieszczone na ksztalt schod¬ ków, tak iz kazdy wodjnoplat lezy nieco da¬ lej z tylu, anizeli najblizszy wyzszy wodr noplat. Jak widac na rysunku, katy wznie¬ sienia wyzszych platów sa nieco wieksze niz nizszych, tak iz na poczatku otrzymuje sie wiekslza sile podnoszenia, gdy statek nabiera szybkosci, a poza tym zapobiega1 sie Wszelkiej sklonnosci statku do zanurzania dzioba dlzieki wiekszemu! katowi wzniesie¬ nia górnych platów w zespole. Taka zmia¬ na kata wzniesienia platów moze istniec w kazdym zespole platów lub tylko w przed¬ nim lub w przednich zespolach albo tez tyl¬ ko w zespole lub zespolach, umieszczo¬ nych pod tylna czescia statku. W odmien¬ nej postaci, pmzedstawiomej na fig. 11, slupek E2 jest zakrzywiony ku tylowi tak, iz jego wypukla krawedz, rozcinajaca wo¬ de, jest zwrócona ku przodowi statku i, jak widac na fig. 10, platy sa rozmieszczo¬ ne równiez schodkowo. Pochylenie lub wy¬ krzywienie slupków przedstawionych na fig. 10 i 11, ku tylowi, lacznie z wygieciem platów w sposób wyzej opisany (fig. 5 — 9), przyczynia sie do latwiejszego zsuwania sie napotykanych wodorostów lub podob¬ nych cial wzdluz slupków i w bok wzdluz wodnoplatów, tak iz slupek i wodnoplaty pozostaja czyste.

Slupki moga nie byc zwezone na calej dlugosci, jak przedstawiono na fig. 1, 10 i — 3 —li, leez moga byc zwezone tylko na pewnej cz^sei dltigo&L Jak przedstawiono dla pfi^fkladtt ca fig. 12, krawedzie przednie i tylfle slupka Z7 sa iiachyldiife pod róznymi katami wzgledem poziomu do punktu w po¬ blizu dc&ega konta slupka, na samym zas koricu krawedzie obie sa rÓWriolegle. W kofistttiksjl tej krawedz tnaca dupka rów¬ niez wystaje przed krawedzie tnace wodno- platów, a krawedz tylna slupka pozostaje za krawedzia tylna wodnoplatów.

Nalezy zamaczyc, ze chociaz kat po¬ chylenia platów (fig. 11 i 12) jest zasadni¬ czo taki sam dla kazdego platu, to jednak kat pochylania górnego platu lub górnych platów moze byc wiekszy od kata lub ka¬ tów wzniesienia dolnych platów (fig. 10).

Wszystkie wodnoplaty w zespole moga posiadac to samo pochylenie wzgledem plaszczyzny poziomej, jak przedstawiono na Hg. 3, lub tez pochylenie takie moze zmieniac sie pomiedzy jednym i drugim najblizszym platem. Poza tym nachylenie czesci kazdego platu moze istniec na calej jego dtiigdsci lub tylko na czesci. Jak przedstawiono dla przykladu na fig. 13, kazdy slupek G moze byc zaopatrzony w zfeapól pktóW H, których konce ff1 sa na¬ chylone wzgledem poziomu* W innym ukla¬ dzie, Jak przedstawiono na fig. 14, czesc J kaMego platu, która, znajduje sie najwy¬ zej na slupku K> posiada pewne pochylenie wzgledem poziomu, natomiast zewnetrzna czesc J* pc^iada wieksze pochylenie wzgle¬ dem poziomu.

Rozumie sie, ze konstrukcje, przedsta¬ wione na rysunku, sa podane jedynie dla przykladu, a ponadto sa przedstawiane zu¬ pelnie schematycznie* Chociaz w konstrukcjach, opisanych w zwiazku z fig. 1, 2 i 4 rozstawione w kie¬ runku bocznym slupki B1 i B2 albo B5 i BQ znajduja sie na jednej Unii, to jednak jest zrozumiale, ze uklad slupków moze zmie¬ niac sie zaleznie od potrzeby* A wiec w praedniaj egesgi statku moze wystawac wiecej niz dwa slupki ku dolowi i tak samo wieksza iloic slupków moze wystawac w dól z tylrtef czesci statku, przy czym slup¬ ki przednie i tylne moga lezec na jednej linii poprzecznej lub w inny sposób. Np. w przypadku trzech poprzecznie rozmieszczo¬ nych slupków, to znaczy pod przednia cze¬ scia statku, tak iz srodkowy slupek polo¬ zony jest na srodkowej osi statku, dwa boczne sasiednie slupki moga byc umiesz¬ czone nieco ku tylowi za srodkowym slup¬ kiem wzgledem wspólnej linii poprzecznej, prostopadlej do srodkowej osi statku, a jeszcze dalej moze znajdowac sie jeden lub wiecej slupków. Tak samo, gdy zasto¬ sowana jest wieksza liczba slupków, to tyl¬ ko niektóre slupki lub tez wszystkie moga byc nachylone w tyl lub zakrzywione, przy czym nachylenie lub zakrzywienie moze byc rózne lub takie samo dla poszczegól¬ nych slupków. Uklad i rozmieszczenie wod- noplatów i poszczególnych slupków moga byc równiez odmienne. Np. w przypadku trzech slupków (fig. 2 lub 4) pochylenie ku tylowi slupków, rozmieszczonych z boków, i ogólny uklad na nich platów moga byc od¬ mienne niz w pojedynczym slupku.

W kazdym przypadku statek jest zaopa¬ trzony przynajmniej w trzy slupki, to zna¬ czy, jezeli na linii srodkowej statku w kie¬ runku dzioba znajduje sie pojedynczy slu¬ pek, to przynajmniej dwa slupki znajduja sie dalej z tylu i odwrotnie, jezeli z pod tylnej czesci statku wystaje tylko jeden slupek, to przynajmniej dwa slupki wysta¬ ja z przedniej czesci statku. Nalezy jednak podkreslic, ze statek wedlug wynalazku moze byc zaopatrzony w wiecej niz trzy slupki, to znaczy jeden slupek moze wysta¬ wac z pewnej czesci statku, dwa w tylnej czesci poza nimi i jeden lub kilka z posred¬ niej czesci, to znaczy ze^ srodkowej osi statku.

W przypadku umieszczania w kierunku poprzecznym dwóch lub wiecej slupków pod czescia srodkowa lub przednia kadlu- — 4 —ba kamtenksje bocznych ftlupków i wodno¬ platów na nich sa^ wykonane tak, ze równo* waza kadlub zarówno co co do sily podlnoszacej wodmoplatów. W in¬ nymi ukladzie platów na slupku nalezy u- wzglednic boczne ruchy statku, np. przy zwrotach lub zakretach dokola osi podluz¬ nej.

Szczególowa konstrukcja kazdego slup¬ ka i osadzonych na nim platów, jak rów¬ niez sposób polaczenia tych platów za slup¬ kiem i sposób przymocowania slupka do kadluba, moga zmieniac sie zaleznie od po- tnzeb. Np. mozna przyjac znane sposoby konstrukcyjne platów lotniczych oraz ich kstzitalty dla wodnoplatów, o ile byloby to pozadane lub praktyczne, biorac pod uwa¬ ge, ze platy sa zanurzone w wodzie i nie pracuja w powietrzu.

Z a sir z e zenia patentowe. 1. Slizgowiec, w którym kadlub posia¬ da wystajace w dól slupki, podtrzymujace zespól wodnoplatów poprzecznie do jego osi, znamienny tym, ze posiada trzy lub wiecej takich slupków, przy czym kazdy slupek oddzielnie zaopatrzony jest w ze¬ spól wodnoplatów. 2. Slizgowiec wedlug zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze posiada dwa lub wiecej slupków, umieszczonych obok siebie i wy¬ stajacych w dól z przedniej czesci kadlu¬ ba, a przynajmniej jeden slupek, wystaja¬ cy w dól z tylnej czesci kadluba. 3. Slizgowiec wedlt^g zastrz. 1, zna¬ mienny tym, ze posiada przynajmniej jeden slupek, wystajacy w dól z, przedniej czesci kadluba i dwa lub wiecej slupków, umie¬ szczonych obok siebie i wystajacych w dól z tylnej czesci kadluba. 4. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 3, znamienny tym, ze przynajmniej jeden slupek jest zwezony, poczynajac od miej¬ sca, w którym jest umocowany do kadluba, w dól do dolnego konca, przy czym prze¬ krój poprzeczny slupka jest najmniejszy w czesci, podtrzymujacej przynajmniej dwa najnizsze platy. 5. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 4, znamienny tym, ze przynajmniej jeden ze slupków Jest skierowany w tyl lub pochy¬ lony w kierunku rufy, przy czym krawedz slupka, rozcinajaca wode, jest prostolinij¬ na lub zakrzywiona tak, iz wypukla strona krzywizny jest zwrócona v ku przedniej czesci kadluba. 6. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 5, znamienny tym, ze jeden lub kilka slup¬ ków maja przekrój oplywowy* 7. Slizgowiec* Wedlug zastrz. 1 — 6, znamienny tym, ze wodnoplaty przynaj¬ mniej na jednym ze slupków sa umocowa¬ ne schodkowo, tak iz 5clk krawedzie nie le¬ za bezposrednio jedna nad druga. 8. Slizgowiec wfcdlug zastrz. 1 — 7, znamienny tym, ze czesc lub cala krawedz przednia kazdego wodnoplatu przynaj¬ mniej na jednymi ze slupków jest nachylona iub zakrzywiona w tyl, przy czym krawedz ta jest prostolinijna /lub zakrzywiona w profilu w czestfi Lub na calej swej dlugo¬ sci tak, iz wypuklosc krzywej jest skiero¬ wana w przód. 9. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 8, znamienny tym, ze przynajmniej jeden wodnoplat na jednym lub na kilku slup¬ kach jest nachylony w kierunku dna sliz¬ gowca w czesci lub na calej swej dlugosci. 10. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 9, znamienny tym, z% krawedz przednia jed¬ nego lub kilku wodnoplatów wystaje przed pozostale krawedzie. 11. Slizgowiec wedlug zastrz. 1 — 10, znamienny tym, ze krawedz tylna jednego lub kilku slupków wystaje w tyl poza kra¬ wedzie tylne wodnoplatów.

J. §amuel White & Company Limited.

Geoffrey Cromwell Edward Hampden.

Zastepcai K. Czempinski, rzecznik patentowy.Do opisu patentowego Nr 25795.

Ark. 1.

JtgL B: U B* Sifi c c b^ ><; .^A \ S I [-111 4\ ,A \ Si^\0.

Jl$U.

I I ±ADo opisu patentowego Nr 25795.

Ark. 2.

Jig.5 Jig.6.

Jig.7.

Sif3. a Ji$13. Styl 4.

,/// //- Jig.12.

K Druk L. Boguslawskiego i Sk>i, Warszawa.