Przedmiotem niniejszego wynalazku jest zapalnik do pocisków wszelkiego ro¬ dzaju, w którym splonka zapalajaca zo¬ staje zbita w chwili wystrzalu lub rzucenia granatu, lecz który powoduje wybuch po¬ cisku dopiero w chwili trafienia pocisku w cel. Zapalnik wedlug wynalazku jest nabi¬ ty odpowiednim materialem wybuchowym, np. prochem dymnym lub bezdymnym, który pali sie powoli przy normalnym ci¬ snieniu, wybucha jednak przy cisnieniu zwiekszonym, co nastepuje w chwili ude¬ rzenia pocisku o przeszkode.Zapalnik wedlug wynalazku posiada kanal na wymieniony material wybucho- wyg srodki do jego zapalania przy wy¬ strzale lub rzuceniu granatu oraz urza¬ dzenie, zamykajace w odpowiedniej chwi¬ li otwory w tym kanale, po czym ladunek zapalnika wybucha. Narzady, powodujace zaplon splonki zapalajacej, sa umieszczo¬ ne na dwóch bezwladnikach, uruchomia¬ nych dzialaniem sil bezwladnosci i przesu¬ wajacych sie jeden wzgledem drugiego w chwili wystrzalu lub rzucenia granatu. Na¬ rzady, powodujace zamykanie i otwieranie otworów kanalu, sa sterowane dzialaniem sil bezwladnosci i sprezyn. W jednym przykladzie wykonania wynalazku sila od¬ srodkowa, powstajaca podczas obracania sie pocisku, utrzymuje podczas jego lotu otwory kanalu w polozeniu otwartym. W chwili trafienia pocisku w cel sila odsrod¬ kowa nie dziala, a sprezyna uruchomianarzady zamykajace otwory kanalu, wsku¬ tek czego zapalnik wybucha. Przy odmien¬ nym wykonaniu narzady sa uruchomiane przy wystrzale dzialaniem sil bezwladno¬ sci, a odpowiednia sprezyna utrzymuje otwory kanalu podczas k*tu pocisku w po¬ lozeniu otwartym, podczas gdy przy tra- ". ' r * iieniu pociska w cfcl sila bezwladnosci za- V* , niyWte ojfoery. J Na rysunku uwidoczniono przyklady wykonania wynalazku. Fig. 1 przedstawia przekrój podluzny granatu w polozeniu nieczynnym, fig. 2 — po rzuceniu go, fig. 3 — urzadzenie powodujace zaplon splon¬ ki zapalajacej, fig. 4 — odmienne wykona¬ nie granatu w przekroju podluznym.Czesci granatu zbyteczne dla zrozu¬ mienia wynalazku nie sa przedstawione na rysunku.Ladunek granatu umieszczony w sko¬ rupie 2, zamknietej pokrywa /, sklada sie z dwóch czesci 3 i 4, których srodki ciez¬ kosci znajduja sie z zewnatrz osi, naokolo której granat obraca sie po rzuceniu go.Ladunki 3 i 4 sa otoczone oslonami 5 i 6 i posiadaja wewnatrz kanaly 7 i 8, przy czym ladunek 3 opiera sie o sprezyne 9 i przyciska ladunek 4 do scianek skorupy 2.W kanalach 7 i 8 umieszczono zespól za¬ palajacy, który sklada sie z dwóch tulej, uwidocznionych na fig. 3 w zwiekszonej podzialce. Wewnetrzna tuleja 11', zamknie¬ ta na obu koncach, przylega do splonki pobudzajacej 12 i jest wypelniona mate¬ rialem, palacym sie powoli przy normal¬ nym cisnieniu i wybuchajacym przy zwiek¬ szeniu tego cisnienia. Tuleja ta przesuwa sie w tulei 13, polaczonej z ladunkiem wy¬ buchowym 4. Dlugosc tulei 13 jest taka, iz w polozeniu nieczynnym zapalnika za¬ myka ona otwory 14 tulei 11, zwalnia jed¬ nak te otwory, gdy tuleja 11 przesuwa sie w polozenie, przedstawione na fig. 2 i 3.Na poziomie otworów 14 w kanale 7 la¬ dunku wybuchowego 3 jest umieszczony pierscien 15, zawierajacy wewnatrz odpo¬ wiednia mase zapalowa. Wzdluz tulei 13 przesuwa sie tuleja 16, której tylny koniec posiada zagiete sprezyste jezyczki, zaopa¬ trzone na powierzchni zewnetrznej w ma¬ se cierna. W polozeniu nieczynnym zapal¬ nika jezyczki 17 znajduja sie wewnatrz pierscienia 15.Jezeli po usunieciu pokrywy 1 granat jest rzucony i obraca sie podczas lotu, to ladunek wybuchowy 3 sciska sprezyne 9, a tuleja 11 przesuwa sie wzdluz tulei 13, której kolnierz 20 unieruchomia tuleje 16.Wewnetrzna powierzchnia pierscienia 15 ociera sie o zewnetrzna powierzchnie je¬ zyczka 17, masa zapalowa zapala sie i pa¬ li sie wzdluz calkowitej wewnetrznej po¬ wierzchni pierscienia. Gdy koniec tulei 13 zwalnia otwory 14, od masy zapalowej zapala sie ladunek 18 tulei 11. Dopóki otwory 14 nie sa zamkniete, a wiec dopó¬ ki sila odsrodkowa utrzymuje ladunek 3 w polozeniu wedlug fig. 2, ladunek 18 pa¬ li sie spokojnie. Przy trafieniu pocisku w przeszkode, gdy sila odsrodkowa nie dzia¬ la, sprezyna 9 przesuwa z powrotem ladu¬ nek 3 az do ladunku 4, przy czym koniec tulei 13 zamyka otwory 14, wskutek czego cisnienie w tulei 11 zwieksza sie, jej ladu¬ nek wybucha i powoduje za posrednic¬ twem splonki pobudzajacej 12 wybuch ladunków 3 i 4 granatu.Zupelne opalenie ladunku tulei 1}* przed zamknieciem otworów 14 powoduje, iz granat nie wybucha. Jezeli np. sila od¬ srodkowa nie dziala, a ladunki 3 i 4 za¬ kleszczaja sie lub sprezyna 9 peknie, to ladunki 3 i 4 nie powracaja w polozenie wedlug fig. 1, wskutek czego ladunek 18 tulei 11 spala sie zupelnie i granat nie wybucha. Jezeli zas z jakiegokolwiek po¬ wodu przy rzuceniu granatu jezyczki 17 i pierscien 15 nie spowoduja zapalenia sie masy zapalowie j, umieszczonej w tym. pier¬ scieniu, zapalanie to nie moze powstac po oddaleniu sie ladunku 3 od ladunku 4, po¬ niewaz jezyczki 17 oddalaja sie od siebie — 2 -tak dalece (fig. 3), iz przy przesuwaniu sie tulei 11 wzdluz tulei 13 do pierwotne¬ go polozenia jezyczki natrafiaja na kra¬ wedz pierscienia 15, masa zapalowa, umie¬ szczona w pierscieniu, nie styka sie wiec z masa cierna, umieszczona na jezyczkach.Przesuwanie tulei 11 wstecz powoduje, iz pierscien 15 przesuwa tuleje 16 w prawo.W tym przypadku, gdyby jezyczki 17 prze¬ suwaly sie wewnatrz pierscienia 15, wy¬ buch granatu bylby jednak uniemozliwio¬ ny, poniewaz tuleja 13 przykrywa otwory 14, wskutek czego przy spalaniu sie masy pierscienia 15 ladunek tulei 11 nie zapala sie.Ladunki wybuchowe 3 i 4 granatu przesuwaja sie wzdluz jednej i tej samej osi, dzieki czemu przy przypadkowym upadnieciu granatu nie moga sie one roz¬ sunac i granat nie wybucha.W przykladzie wykonania wedlug fig. 4 sprezyna 30 utrzymuje ladunki 23 i 24 granatu w polozeniu, przedstawionym na rysunku, nawet po usunieciu bezpiecznika 22. Do oslony ladunku 23 przymocowana jest tuleja 26, zaopatrzona na wewnetrz¬ nej powierzchni w jezyczki 27 z masa cier¬ na, podczas gdy mase zapalowa umie¬ szczono na rurce 28, polaczonej z oslona ladunku 24. Tuleja 26 wchodzi w kanal 32 oslony ladunku 24. Od masy zapalowej zapala sie ladunek wolno palacego sie ma¬ terialu, umieszczony w spiralnym kanale 25, odpowiadajacym kanalowi w tulei 11 wedlug przykladu wykonania, przedsta¬ wionego na fig. 1, Przed rzuceniem granatu usuwa sie bezpiecznik 22, po czym rzuca sie granat, wskutek czego ladunki 23 i 24 przesuwaja sie ku sobie wbrew dzialaniu sprezyny 30.Jezyczki 27 przesuwaja sie wzdluz masy 28 i zapalaja te mase. Podczas lotu po¬ cisku sprezyna 30 odsuwa ladunek 23 od ladunku 24, a plomien masy 28 zapala przez otwór 31 ladunek 25. Gdy granat trafia w cel, ladunki 23 i 24 przesuwaja sie ponownie ku sobie, otwór 31 zostaje zamkniety, wskutek czego ladunek 25 wy¬ bucha i zapala ladunki 23 i24.Ladunek wybuchowy wolno palacego sie materialu mozna polaczyc z masa opóz¬ niajaca wybuch, wskutek czego przy nie¬ odpowiednim dzialaniu zapalnika wybuch po rzuceniu granatu moze nastapic dopie¬ ro w pewnym oddaleniu od miejsca, z któ¬ rego granat zostal rzucony. PL